Wykorzystanie seksualne dziecka jest tematem wyjątkowo trudnym – nikomu nie mieści się w głowie, że ktoś mógłby dokonać czegoś tak strasznego dziecku. Trudno nawet wyobrazić sobie, że coś takiego mogłoby się przydarzyć dzieciom, które znamy i kochamy. Zresztą, wolimy na ten temat nie myśleć, a kiedy już do nas takie informacje dochodzą – odsuwamy je od siebie z przekonaniem, że jeśli się rzeczywiście coś takiego wydarzyło, to na pewno gdzieś daleko i komuś nieznanemu… A jak jest naprawdę?

Najbardziej drastyczne przypadki opisują zazwyczaj wszystkie media, choć tych najbrutalniejszych przypadków jest stosunkowo mało. Obraz medialny jednak mocno zafałszowuje rzeczywistość. A przecież zgodnie z międzynarodowymi definicjami  i polskimi normami prawnymi za wykorzystanie seksualne należy uznać nie tylko obcowanie płciowe, ale także tzw. inne czynności seksualne. I właśnie do tego typu czynów dochodzi najczęściej.

Jaka jest skala problemu?

Ustalenie rozpowszechnienia tego zjawiska jest niezwykle trudne ze względu na fakt, że większość przypadków nie jest zgłaszana. Statystyki sądowe wskazują, że rocznie jest wszczynanych jedynie ok. dwóch tysięcy postępowań.  Natomiast z badań naukowych wynika, że liczba pokrzywdzonych dzieci jest znacznie większa, a ofiarą wykorzystania seksualnego w różnych formach jest przynajmniej kilkanaście procent dzieci w Polsce. Co gorsza, sprawcami przemocy seksualnej są najczęściej osoby znane dziecku. Nie sprzyja to podejmowaniu interwencji i zgłaszaniu takich przypadków.

Jakie są skutki wykorzystania seksualnego dzieci?

Skutki wykorzystania seksualnego dziecka są bardzo zróżnicowane i ujawniają się nie tylko w dzieciństwie, ale także w dorosłości. Skrzywdzone dzieci przejawiają często objawy stresu pourazowego (PTSD), a także zachowania seksualne, nieadekwatne do wieku i poziomu rozwoju. Wśród innych skutków krótko- i długoterminowych można wskazać różnorakie zaburzenia (np. emocjonalne, somatyczne, dysocjacyjne, seksualne, interpersonalne, w funkcjonowaniu społecznym, nieprawidłowy obraz własnej osoby, zaburzenia).

Jak uchronić dzieci przed wykorzystaniem seksualnym?

Jednym z najważniejszych czynników podwyższających ryzyko wykorzystania dziecka są niekorzystne czynniki rodzinne, np. osamotnienie dziecka, konflikty w rodzinie, brak oparcia w silnej i dobrej relacji z rodzicami, brak fizycznej i emocjonalnej dostępności rodzica oraz patologie w rodzinie (np. alkoholizm, zaniedbywanie dzieci). Natomiast czynnikami chroniącymi są m.in. silne, dobre i pełne zaufania relacje z rodzicami i ich wysokie kompetencje wychowawcze.

Dlatego tak ważna jest edukacja i profilaktyka, aby zapobiegać krzywdzeniu seksualnemu dziecka oraz tworzyć warunki sprzyjające podejmowaniu interwencji, gdy do takiej krzywdy już dojdzie. Po pierwsze warto wzbogacić swoją wiedzę np. w zakresie: czym jest wykorzystanie seksualne, na jakie symptomy należy zwrócić uwagę w zachowaniu dziecka lub potencjalnych sprawców, jak należy postępować, gdy poweźmiemy podejrzenie, że dane dziecko zostało skrzywdzone w tym obszarze. Po drugie warto wzmacniać własne kompetencje wychowawcze jako rodzice, pedagodzy i inni specjaliści, aby tworzyć dobre relacje z dziećmi, które będą je chroniły przed krzywdzeniem.

Zapraszamy na seminarium

Biorąc powyższe aspekty pod uwagę, Fundacja FASCYNACJE we współpracy z Energa Grupa ORLEN oraz Akademią Ateneum zaprasza na szczególne wydarzenie:

Seminarium Naukowo-Praktyczne pt. “DBAM O DOBRO DZIECKA… SEKSUALNOŚĆ JEST WAŻNA”

Dzień pierwszy poświęcony jest podstawom teoretycznym, aby rozbudować wiedzę słuchaczy. Natomiast podczas drugiego dnia uczestnicy skupią się praktyce i będą pracować nad podwyższeniem swoich kompetencji wychowawczych oraz poznają nowe kierunki samorozwoju. Uczestnicy Seminarium otrzymają także publikację z materiałami dotyczącymi powyższej tematyki.

Seminarium odbędzie się 11-12 grudnia 2023 w Gdańsku. W seminarium można uczestniczyć hybrydowo i stacjonarnie. Jest ono bezpłatne dla osób obserwujących wydarzenie online w czasie rzeczywistym. Od uczestników stacjonarnych wymaga się rejestracji i drobnej odpłatności. Szczegółowe informacje znajdują się tutaj: https://drive.google.com/file/d/1hEEXjqnfPI-Q1oxVDcZ9256QHrIrEOpa/view?usp=drive_link

Dla Czytelników portalu Leki.pl Fundacja FASCYNACJE przygotowała 3 bezpłatne wejściówki, które upoważniają do bezpłatnego udziału w wykładach oraz w atrakcyjnych warsztatach. W celu skorzystania z wejściówki należy zarejestrować się pod poniższym linkiem i wskazać Leki.pl jako instytucję delegującą: https://forms.gle/EzBm27m3qCXMrsi17

Seminarium jest realizowane i dofinansowane w ramach Projektu „Pomoc i wsparcie dla dzieci z FASD i ich rodzin – 2023”, którego Mecenasem Głównym jest Energa z Grupy ORLEN.

Dr hab. Małgorzata Stopikowska, profesor Akademii Ateneum w Gdańsku, pedagog, familiolog, teolog, pracownik naukowo-dydaktyczny, Przewodnicząca Rady Programowej Fundacji na Rzecz Dziecka i Rodziny FASCYNACJE