Czym jest zespół policystycznych jajników?

PCOS, co to?

Zespół policystycznych jajników (inaczej PCOS) to zaburzenie, które obejmuje występowanie wysokich stężeń hormonów męskich (androgenów), rzadko występujące owulacje oraz obecność charakterystycznych cyst w jajnikach. W przebiegu PCOS może dochodzić do zaburzeń metabolicznych dotyczących przede wszystkim gospodarki węglowodanowej oraz lipidowej. Co ciekawe w przebiegu choroby może dochodzić do różnego rodzaju zaburzeń wydzielania insuliny, zarówno do jej nadaktywności jak i insulinooporności, czyli nieprawidłowej reakcji komórek trzustki na insulinę. Nasz układ hormonalny tworzy pewnego rodzaju harmonię, w związku z tym zaburzenie jednego hormonu wpływa bezpośrednio na gospodarkę hormonalną całego organizmu [1,2].

Jak objawia się PCOS?

Nie zawsze zwłaszcza kobiety w młodym wieku są świadome posiadania policystycznych jajników. Jeśli dostrzegasz u siebie jednej z poniższych objawów, skieruj się koniecznie do lekarza w celu przeprowadzenia diagnostyki:

• nieregularność miesiączki, lub jej brak
• nadmierne owłosienie
• łysienie typu męskiego (zakola)
• otyłość brzuszna
• cukrzyca
• insulinooporność
• problemy z zajściem w ciążę
• trądzik [1,2]

Jakie hormony zbadać przy zespole policystycznych jajników?

W diagnostyce PCOS określa się poziom hormonów męskich:

• testosteronu
• wolnego testosteronu
• androstendionu
• globuliny wiążącej hormony płciowe: SHBG

Oprócz tego bada się poziom progesteronu wydzielanego w 2 fazie cyklu.

Ze względu na występujące zaburzenia niezwykle istotne jest badanie ukierunkowane na poziom insuliny oraz profil lipidowy pacjentki.

Diagnostyka PCOS opiera się przede wszystkim na obrazie jajników. U kobiet chorujących podczas wykonywania USG można zauważyć liczne cysty [3].

Jak leczyć zespół policystycznych jajników?

W leczeniu zespołu policystycznych jajników stosujemy preparaty, które pozwolą na zmniejszenie objawów zespołu. Oprócz tego konieczne jest ustabilizowanie występowania miesiączki co ze względu na wiek kobiet, których dotyka choroba, jest kluczowe. Bez tego osoby z PCOS mają bardzo duże problemy z zajściem w ciążę. Nie każdy PCOS daje te same objawy, w związku z tym u osób z zaburzeniami metabolicznymi istnieje potrzeba wdrożenia odpowiednich leków. Będzie to najczęściej metformina (Metformax, Siofor, Glucophage) na regulację poziomu insuliny oraz leki obniżające poziom cholesterolu.

Jedną z podstaw jest zmiana nawyków żywieniowych oraz włączenie aktywności fizycznej w codzienne rytuały [2,3].

Jakie tabletki antykoncepcyjne przy PCOS?

Jedną z metod regulacji hormonów jest wdrożenie doustnej antykoncepcji hormonalnej. Korzyści, jakie uzyskujemy wykorzystując te leki, to:

• zmniejszenie nadmiaru męskich hormonów płciowych, a dokładniej zmniejszenie testosteronu całkowitego, podwyższenie poziomu globuliny wiążącej hormony płciowe: SHBG, co prowadzi do zmniejszenia testosteronu wolnego.
• regulacja występowania miesiączki
• łagodzenie objawów towarzyszących nadmiarowi testosteronu na przykład nadmiernego owłosienia, trądziku

Badania wykazały, że stosowanie antykoncepcji doustnej, zwłaszcza niskodawkowego połączenia etynyloestradiolu i dezogestrelu, nie powoduje dodatkowych zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Jedynie może nieco pogorszyć profil lipidowy. W związku z tym bilans korzyści i strat stosowania antykoncepcji w leczeniu PCOS przemawia zdecydowanie na korzyść antykoncepcji [4]. Zobacz też: https://leki.pl/poradnik/interakcje-z-tabletkami-antykoncepcyjnymi-na-co-trzeba-uwazac/