, ,

Jak wygląda odstawienie leków przeciwzakrzepowych?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Kiedy można odstawić leki przeciwzakrzepowe?

Leki przeciwzakrzepowe stanowią grupę leków o ściśle określonych wskazaniach, przeciwwskazaniach do stosowania oraz dawkowaniu. Oprócz żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i przewlekłej ciężkiej zakrzepicy stosuje się je także w migotaniu przedsionków i profilaktyce pierwotnej i wtórnej zawałów i udarów.  Odmienną grupę stanowią leki przeciwpłytkowe, działające na płytki krwi, zmniejszając ich  zlepianie. Są stosowane m.in. po zawałach mięśnia sercowego i w niektórych schorzeniach hematologicznych. Bardzo istotne jest ich właściwe dawkowanie i przestrzeganie tego schematu. Leki z tej grupy stosowane niewłaściwie, niezgodnie z dawkowaniem mogą być przyczyną zagrażających zdrowiu i życiu incydentów. 
Leki przeciwzakrzepowe i ich użycie

Należy podkreślić, że leków przeciwzakrzepowych nie należy samoistnie odstawiać. Decyzję o zmianie schematu dawkowania czy odstawieniu leku, może podjąć tylko lekarz, upewniając się, że pacjent dobrze zrozumiał nowe instrukcje. W pewnych sytuacjach klinicznych może wystąpić konieczność odstawienia leku (przed zabiegiem operacyjnym, u pacjentki w ciąży, przed porodem).

Jak odstawić leki przeciwzakrzepowe przed zabiegiem?

Zabieg operacyjny może być wskazaniem do odstawienia leków. Decyzję podejmuje lekarz chirurg oraz kardiolog. Rozważają oni czynniki ryzyka odstawienia leków, które mogą skutkować wystąpieniem incydentów sercowo-naczyniowych, ale także krwotokiem podczas zabiegu. Taka decyzja podejmowana jest indywidualnie wobec pacjenta i zależy od stanu ogólnego chorego i rozległości oraz niebezpieczeństwa zabiegu.

Leki przeciwpłytkowe

ASA hamuje COX, czyli cyklooksygenazę kwasu arachidonowego i zmniejsza syntezę prostaglandyn, prostanoidów i tromboksanu A2. Wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. W dawkach od 30 do 325 mg działa na płytki krwi, hamując ich agregację. Lek łączy się nieodwracalnie z płytką krwi, a efekt antyagregacyjny trwa do momentu wytworzenia nowej puli płytek przez organizm. Oznacza to, że lek działa na płytki krwi do końca jej życia, a więc przeciętnie 7-10 dni.

Klopidogrel i tiklopidyna to leki przeciwpłytkowe, stosowane w prewencji wtórnej zawału mięśnia sercowego i udaru.  W przypadku badań diagnostycznych nie ma potrzeby modyfikacji leczenia ASA, a także klopidogrelem i tiklopidyną.  Natomiast w przypadku zabiegów endoskopowych i innych zabiegów operacyjnych jest konieczność odstawienia leków. I tak w przypadku ASA należy odstawić go od 5 do 7 dni przed zabiegiem, a klopidogrel i tiklopidynę od 7 do 10 dni przed procedurą medyczną. Lekarz rozważy włączenie innego leku (najczęściej heparyny drobnocząsteczkowej) w przypadku konieczności wtórnej prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych przed planowanym zabiegiem.

Jeśli pacjent stosuje podwójną terapię przeciwpłytkową (po zabiegach angioplastyki wieńcowej ASA z klopidogrelem) decyzję o odstawieniu leku może podjąć jedynie kardiolog. Klopidogrel bowiem będzie nasilał efekt przeciwpłytkowy ASA i zabieg jest obarczony  jeszcze większym ryzykiem krwotoku.

Odstawienie leków przeciwzakrzepowych.

Leki przeciwzakrzepowe (VKA)

Acenokumarol i warfaryna to często stosowane leki przeciwzakrzepowe. Pacjenci stosują je w  leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, po zawale mięśnia sercowego, w migotaniu przedsionków oraz w przypadku biologicznych i sztucznych zastawek serca.

Odstawienie tych leków przed zabiegami jest konieczne na 2-3 dni w przypadku acenokumarolu oraz na 4-5 dni w przypadku pacjentów stosujących warfarynę.  Istotny jest wskaźnik INR (znormalizowany (międzynarodowy współczynnik znormalizowany), który ocenia się 24 godziny przed operacją. Gdy jego wartość przekracza 1,5, należy odczekać jeden dzień do zabiegu lub podaje się, najlepiej doustnie, małą dawkę witaminy K (1-2 mg). W okresie przed zabiegowym lekarz specjalista może zalecić stosowanie innego leczenia przeciwzakrzepowego (najczęściej jest to heparyna drobnocząsteczkowa).

Nowe doustne leki przeciwzakrzepowe (NOAC)

Należą do nich: apiksaban, rywaroksaban i dabigatran. Stosowane są w prewencji chorób zakrzepowo-zatorowych. Hamują one aktywność czynnika Xa krzepnięcia bez udziału antytrombiny.  Zazwyczaj przed zabiegiem powinno się je odstawić na 2-3 dni.  Nie zaleca się stosować antykoagulacji pomostowej (czyli włączenia heparyn), z wyjątkiem chorych z bardzo dużym ryzykiem zakrzepicy i małym ryzykiem krwawienia, u których to,  stosowanie heparyn jest konieczne.  W przypadku nagłego zabiegu pacjentom podaje się koncentrat czynników zespołu protrombiny.

Zazwyczaj NOAC włącza się od 6 do 8 godzin po zabiegu, związanym z małym ryzykiem krwotocznym. Jeśli ryzyko krwotoczne po zabiegu uznaje się za wysokie wówczas można wznowić stosowanie NOAC po 48-72 godzinach od operacji.

Ciąża a leki przeciwzakrzepowe

Jest stanem, w którym lekarz zadecyduje o odpowiedniej kontynuacji leczenia przeciwkrzepliwego. Pacjentki stosujące antagonistów witaminy K (VKA-acenokumarol lub warfarynę) muszą jak najszybciej powiadomić lekarza specjalistę o ciąży. Już podczas starania się o dziecko pacjentki stosujące leki przeciwzakrzepowe powinny zasięgnąć porady lekarza prowadzącego ciąże. Lekarz może zdecydować wówczas o zmiany leczenia na heparyny drobnocząsteczkowe.

Najczęściej lekarz decyduje się na odstawienie VKA i zastąpienie ich heparyną. W  pewnych przypadkach lekarz zachowuje obecne leczenie- zapewnia to mniejsze ryzyko zakrzepicy, ale zwiększa ryzyko wad genetycznych płodu. Pacjentka jest zobowiązana w tej sytuacji do podjęcia świadomej decyzji o zastosowaniu określonego leczenia.

Kolejną opcją jest stosowanie od 6 do 12 tygodnia ciąży heparyny drobnocząsteczkowej a w II i III trymestrze, gdy ryzyko wad jest mniejsze, stosowanie VKA. Najczęściej taki schemat lekarze kontynuują do 36 tygodnia ciąży, a więc do zbliżającego się porodu. Na 36 godzin przed porodem heparyna drobnocząsteczkowa może być zamieniona na heparynę niefrakcjonowaną (HNF) podawaną dożylnie.

Podsumowanie

Leki przeciwzakrzepowe stanowią dużą grupę leków stosowanych w wielu chorobach, a także w profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Ze względu na wpływ na układ krzepnięcia ich stosowanie musi być bezwzględnie konsultowane z lekarzem. Pacjent powinien regularnie się badać i konsultować z lekarzem prowadzącym. Stosowanie tych leków niezgodnie z ustalonym schematem dawkowania lub samoistne odstawienie, grozić może bardzo poważnymi konsekwencjami.

Bibliografia

  1. Bezpieczne stosowanie i odstawianie leków przeciwzakrzepowych starej i nowej generacji Via medica-Polski Przegląd Neurologiczny
  2. Ogólne zasady leczenia przeciwkrzepliwego-Interna Szczeklika 2021/22

Powiązane produkty

  • Aspirin Effect, granulki w saszetkach, 500 mg
    Lek bez recepty
    granulki w saszetkach500 mg
  • Aspirin C Forte, tabletki musujące, 800 mg+480 mg
    Lek bez recepty
    tabletki musujące800 mg+480 mg

Omawiane substancje

  • Acenokumarol

    Acenokumarol jest lekiem przeciwzakrzepowym stosowanym w terapii chorób serca. Substancja ta hamuje krzepliwość krwi poprzez blokowanie działania witaminy K.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Apiksaban

    Apiksaban jest lekiem przeciwzakrzepowym stosowanym w profilaktyce udarów i zatorów. Substancja ta hamuje działanie czynnika Xa, który bierze udział w procesie krzepnięcia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Dabigatran

    Dabigatran to lek przeciwzakrzepowy stosowany w leczeniu chorób serca. Substancja ta hamuje aktywność trombiny, co zapobiega powstawaniu skrzepów krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Klopidogrel

    Klopidogrel jest lekiem przeciwpłytkowym stosowanym w prewencji chorób serca. Substancja ta hamuje agregację płytek krwi, co zmniejsza ryzyko powstawania zakrzepów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Kwas acetylosalicylowy

    Kwas acetylosalicylowy jest składnikiem popularnego leku przeciwbólowego – aspiryny. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo oraz przeciwgorączkowo.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Rywaroksaban

    Rywaroksaban to lek przeciwzakrzepowy. Jest stosowany w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Warfaryna

    Warfaryna jest lekiem przeciwzakrzepowym stosowanym w profilaktyce chorób serca. Substancja ta hamuje działanie witaminy K, co wpływa na proces krzepnięcia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Zakrzepica żyły wrotnej

    Zakrzepica żyły wrotnej jest chorobą, która polega na tworzeniu się skrzepów krwi w żyłach wątroby. Jest to poważne schorzenie, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak marskość wątroby czy niewydolność narządowa.
  • Zapalenie żył i zakrzepowe zapalenie żył

    Schorzenia te dotyczą układu krążenia i mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zatorowość płucna czy zawał serca. Wymagają szybkiej diagnozy i leczenia farmakologicznego oraz zmiany stylu życia.
  • Zator i zakrzep tętniczy

    Zator i zakrzep tętniczy to choroby układu krążenia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak udar mózgu czy zawał serca. Wymagają one szybkiej interwencji medycznej i długotrwałego leczenia.
  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa jest schorzeniem, które dotyczy układu krążenia i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zatorowość płucna. Objawy choroby obejmują ból, obrzęk i uczucie ciężkości w kończynach dolnych.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , .