Suchy kaszel po zastosowaniu leków na nadciśnienie – jak sobie z nim radzić?

Kaszel to odruch obronny naszego organizmu, umożliwiający oczyszczenie dróg oddechowych z nadmiaru wydzieliny lub ciał obcych. Jest on zatem w większości przypadków pożądanym zjawiskiem. Najczęstszymi przyczynami kaszlu są:

• zespół ściekania wydzieliny po tylnej ścianie gardła — nawet do 70% przypadków przewlekłego kaszlu;
• astma — 25-60% przewlekłego kaszlu;
• refluks żołądkowo-przełykowy — 5-40% przypadków przewlekłego kaszlu.

Niemniej, kaszel polekowy to równie częste zjawisko — dotyczy on nawet 35% pacjentów przyjmujących konkretne leki na nadciśnienie tętnicze [1,2]. 

Jakie działania niepożądane wiążą się ze stosowaniem inhibitorów konwertazy angiotensyny?

Stosowanie wszystkich leków jest obarczone ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Nie inaczej jest z lekami stosowanymi w terapii nadciśnienia tętniczego. Inhibitory konwertazy angiotensyny (IKA), jedne z szerzej stosowanych grup leków w leczeniu tego schorzenia, mogą wywoływać szereg objawów ubocznych, w tym m.in. zawroty głowy, hiperkaliemię (podwyższony poziom jonów potasu), obrzęk naczyniopochodny, zaburzenia czynności nerek czy przewlekły kaszel [3].

Kaszel jako działanie niepożądane IKA

Szacuje się, że kaszel w wyniku stosowania leków na nadciśnienie z grupy IKA może dotyczyć nawet 35% pacjentów. Jest to suchy i przewlekły kaszel, często nasilający się w nocy. Występuje on częściej u:

• osób powyżej 60. roku życia;
• kobiet;
• osób niepalących;
• osób uwarunkowanych genetycznie;
• przedstawicieli rasy czarnej i żółtej;
• pacjentów leczonych za pomocą IKA w przebiegu niewydolności serca (w porównaniu do pacjentów stosujących te leki w terapii nadciśnienia tętniczego) [4-7].

Kaszel po zastosowaniu leków z grupy IKA może wystąpić po kilku godzinach, ale również po kilku tygodniach, lub nawet miesiącach. Jest to kwestia osobnicza i nie da się jednoznacznie przewidzieć momentu wystąpienia tego działania niepożądanego. Co więcej, wystąpienie kaszlu nie zależy od dawki leku. Zmniejszenie dawki nie przyniesie zatem poprawy — lek należy całkowicie odstawić i zastąpić innym (o innym mechanizmie działania). Należy pamiętać, że wszelkie zmiany w terapii powinny zostać skonsultowane z lekarzem — nigdy nie odstawiamy leku na własną rękę. Od momentu wyłączenia leku IKA, kaszel ustępuje zazwyczaj w ciągu 3-5 dni [8].

Na jakie leki należy zwrócić uwagę?

Powszechnie stosowanymi substancjami leczniczymi z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny są:

• kaptopril (Captopril Polfarmex, Captopril Jelfa);
• ramipril (Egiramlon, Polpril, Vivace, Tritace, Piramil, Axtil);
• lizynopril (Prinivil, Lisinoratio, Lisiprol, LisiHEXAL);
• perindopril (Prestarium, Prenessa);
• enalapril (Enarenal, Benalapril);
• chinapril (Accupro, Acurenal);
• zofenopril (Zofenil).

Kaszel po zastosowaniu inhibitorów konwertazy angiotensyny jest powszechnym problemem. Pacjentowi ciężko jest samodzielnie ustalić przyczynę odruchu kaszlowego. Często w pierwszej kolejności sięga on po leki przeciwkaszlowe, które w tym przypadku będą nieskuteczne. Jeśli chory przyjmuje którykolwiek z powyższych leków, a odruch kaszlowy nie mija pomimo stosowania preparatów przeciwkaszlowych, konieczna jest wówczas wizyta u specjalisty. Lekarz najprawdopodobniej zastąpi lek z grupy IKA innym lekiem przeciwnadciśnieniowym. 

Podsumowanie

Kaszel to nie tylko objaw chorób układu oddechowego – może być również skutkiem ubocznym stosowania inhibitorów konwertazy angiotensyny (IKA), leków szeroko używanych w terapii nadciśnienia. Suchy, przewlekły kaszel, często nasilający się nocą, dotyczy nawet 35% pacjentów stosujących te leki. Warto zwrócić uwagę na preparaty zawierające takie substancje czynne jak ramipril, lizynopril czy perindopril, gdy kaszel pojawia się bez wyraźnej przyczyny. Jeśli kaszel nie ustępuje, skonsultuj się z lekarzem – konieczna może być zmiana terapii. Pamiętaj, aby nigdy nie odstawiać leków na własną rękę – zdrowie serca wymaga stałej opieki specjalistycznej.