SPIS TREŚCI
- Kiedy stosować sterydy do nosa?
- Jakie są sterydy do nosa bez recepty?
- Jak działa mometazon w aerozolach do nosa?
- Jaki steryd do nosa dla dzieci wybrać?
- Jak dbać o śluzówkę nosa przy długotrwałym stosowaniu sterydów donosowych?
- Skutki uboczne sterydów do nosa – kto nie powinien ich stosować?
- Jak długo stosować steryd do nosa?
- Jak bezpiecznie stosować sterydy do nosa?
- Podsumowanie
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Artykuł zawiera lokowanie produktu
Jakie sterydy do nosa wybrać? Nasometin, Pronasal czy Momester Nasal?
Kiedy stosować sterydy do nosa?
Podstawowym wskazaniem do stosowania sterydów do nosa jest katar (nieżyt nosa) o podłożu alergicznym, zarówno sezonowy, jak i przewlekły. Stosuje się je również na alergiczne zapalenie zatok o charakterze ostrym i przewlekłym. Stosowanie sterydów do nosa jest również zalecane w przypadku przewlekłego nieżytu nosa, zwłaszcza o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Wirusowe zapalenie zatok, takie jak ostre lub przewlekłe zapalenie zatok, może być również wskazaniem do stosowania sterydów do nosa. Przeprowadzone badania potwierdzają skuteczność sterydów do nosa i na zatoki w leczeniu alergicznego nieżytu nosa oraz przewlekłego nieżytu nosa i zatok.
Należy jednak pamiętać, że stosowanie sterydów do nosa powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza, ponieważ mogą wystąpić skutki uboczne. Dlatego ważne jest, aby przed rozpoczęciem leczenia skonsultować się z odpowiednim specjalistą. Czy istnieją sterydy do nosa bez recepty? Jakie steryd na zatoki wybrać? Jakie są skutki uboczne sterydów do nosa? Na te pytania znajdziecie odpowiedź w dalszej części artykułu.

Jakie są sterydy do nosa bez recepty?
Wszystkie produkty lecznicze, o których mowa, zawierają ten sam glikokortykosteroid: jednowodny furoinian mometazonu, w stężeniu pozwalającym na podanie 50 g mometazonu w jednej dawce. Mają postać białawych zawiesin. Od niedawna istnieje jeszcze jeden kortykosteroid bez recepty. To OtriAllergy Control, który zawiera propionian flutikazonu. To najsilniejszy steryd do nosa i na zatoki.
Nazwy najczęściej spotykanych aerozoli sterydowych do nosa są analogiczne dla tych dostępnych jedynie na receptę. Różni je tylko obecność drugiego członu nazwy i w ten sposób dostępne OTC są Nasometin Control, Pronasal Control, Momester Nasal. Ponadto rejestrację posiada także Hitaxa Metmin-Spray (wcześniej Metmin Control). Wszystkie wymienione produkty lecznicze zawierają po 60 dawek, jedynie Nasometin Control posiada 120 dawek w opakowaniu [1].
Momester Nasal, aerozol do nosa
O produkcie
- lek dostepny bez recepty;
- substancja czynna zawarta w aerozolu działa przeciwalergicznie i przeciwzapalnie;
- lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia (bez konsultacji lekarskiej);
- nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
- nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
- występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
- lek działa głównie miejscowo, co minimalizuje występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
Pronasal Control, aerozol do nosa
O produkcie
- lek dostepny bez recepty;
- mometazon działa przeciwalergicznie i przeciwzapalnie;
- lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia (bez konsultacji lekarskiej);
- nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
- nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
- występuje w jednej wielkości opakowaniu;
- lek działa głównie miejscowo, co minimalizuje występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
Hitaxa Metmin-Spray, aerozol do nosa
O produkcie
- lek dostepny bez recepty;
- substancja czynna zawarta w aerozolu działa przeciwalergicznie i przeciwzapalnie;
- lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia (bez konsultacji lekarskiej);
- nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
- nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
- dostepny w jednej wielkości opakowania;
- lek działa głównie miejscowo, co minimalizuje występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
OtriAllergy Control, aerozol do nosa
O produkcie
- lek dostępny bez recepty;
- jedyny preparat z flutikazonem bez recepty;
- lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia;
- nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
- nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
- zawiera 60 dawek w opakowaniu.
Jak działa mometazon w aerozolach do nosa?
Jak działa mometazon w kroplach do nosa ze sterydem? Po pierwsze, charakteryzuje się on stosunkowo silnym działaniem przeciwalergicznym i przeciwzapalnym, charakterystycznym dla substancji sterydowych. Łagodzi obrzęk błon śluzowych przewodów nosowych, zmniejsza ilość wodnistej wydzieliny, a także świąd towarzyszący alergicznemu nieżytowi nosa.
Po drugie, mometazon w postaci furoinianu, działa praktycznie tylko miejscowo. Jest to kluczowe dla bezpieczeństwa stosowania leku. Mometazon w znikomym stopniu wchłania się do krążenia ogólnego i dlatego nie wpływa na cały organizm. Przez to nie powoduje powstawania działań niepożądanych w całym organizmie. Podobne rzeczy można powiedzieć o kroplach do nosa ze sterydem z flutikazonem.
Ważną sprawą jest prawidłowa technika podawania sterydów do nosa tak, aby nie zdarzało się połknięcie zawiesiny. Połknięty lek jest bowiem wchłaniany z przewodu pokarmowego i wywiera skutki w całym organizmie. Pierwsze efekty działania mometazonu można zaobserwować maksymalnie po 8-12 godzinach, a do pełnego działania leku trzeba poczekać od kilku do kilkunastu dni [1,2].
Jaki steryd do nosa dla dzieci wybrać?
Bez recepty nie znajdziemy preparatów zawierających sterydy, których zalecenia opisane w ulotce przez producenta pozwalają na podanie dzieciom. Jednak w preparatach OTC znajdziemy dokładnie ten sam steryd (mometazon) w tej samej dawce co preparaty dostępne z przepisu lekarza, w których już dozwolone jest podawanie dzieciom powyżej 3. roku życia. Powodem tego jest sam fakt, że sterydy nie powinny być stosowane z własnego wyboru, zwłaszcza jeśli chodzi o najmłodszych. Decyzję o ich wprowadzeniu do terapii powinien zawsze podjąć lekarz ze względu na działania niepożądane [1].
Jak dbać o śluzówkę nosa przy długotrwałym stosowaniu sterydów donosowych?
Sterydy donosowe są skuteczne i ogólnie bezpieczne, jednak przy dłuższym stosowaniu mogą powodować pewne uciążliwości w obrębie nosa. Najczęściej pacjenci skarżą się na suchość, podrażnienie i pieczenie błony śluzowej, tworzenie się strupów oraz krwawienia z nosa [3,4]. Badania naukowe potwierdzają, że ryzyko krwawień z nosa jest wyraźnie wyższe u osób stosujących sterydy donosowe niż u osób przyjmujących placebo [4,5]. Te objawy bywają na tyle uciążliwe, że wielu pacjentów z ich powodu przerywa lub ogranicza leczenie, nawet jeśli sam steryd dobrze kontroluje objawy alergii [3]. Dlatego tak ważne jest, aby oprócz samego leczenia zadbać również o kondycję śluzówki nosa.
Pomocne w regeneracji i nawilżaniu błony śluzowej mogą być preparaty na bazie olejów roślinnych, zwłaszcza oleju sezamowego. W badaniu klinicznym z udziałem pacjentów cierpiących na przewlekłą suchość nosa wykazano, że olej sezamowy znacznie skuteczniej łagodził suchość, uczucie zatkania nosa i powstawanie strupów niż zwykła sól fizjologiczna – po dwóch tygodniach stosowania poprawa wystąpiła u ponad 80% osób [6]. Olej sezamowy jest przy tym bogaty w witaminę E, która działa ochronnie na komórki śluzówki i pomaga neutralizować szkodliwe substancje z wdychanego powietrza [6]. Regularne nawilżanie nosa może nie tylko zmniejszyć nieprzyjemne skutki uboczne sterydów, ale też sprawić, że samo leczenie będzie bardziej komfortowe i łatwiejsze do utrzymania na co dzień.
Produktem, który łączy nawilżające właściwości oleju sezamowego z ochronnym działaniem witaminy E i może wspierać śluzówkę nosa podczas stosowania sterydów donosowych, jest Rinotac – wyrób medyczny w formie aerozolu do nosa, przeznaczony do codziennej pielęgnacji i regeneracji błony śluzowej.
Rinotacspray
- wyrób medyczny w postaci sprayu do nosa przeznaczony do nawilżania i ochrony błony śluzowej nosa;
- zawiera trzy aktywne oleje (olej sezamowy, olejek bergamotowy i goździkowy) oraz witaminę E;
- olej sezamowy pomaga utrzymać wilgotność i elastyczność błony śluzowej nosa;
- witamina E działa antyoksydacyjnie i wspomaga ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym;
- łagodzi podrażnienia i suchość błony śluzowej nosa, także w przypadku suchego lub zanieczyszczonego powietrza;
- może być stosowany pomocniczo przy przeziębieniu, katarze (w tym alergicznym) oraz przy tendencji do tworzenia się strupów w nosie;
- odpowiedni jako wsparcie podczas stosowania leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa;
- może być używany profilaktycznie w celu utrzymania prawidłowego nawilżenia śluzówki;
- przeznaczony dla dorosłych i dzieci od 3. roku życia; odpowiedni także dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
- zalecane dawkowanie: 1-3 dawki do każdego otworu nosowego, 2-3 razy dziennie; możliwe stosowanie do 30 dni.
- dostępny w opakowaniach zawierających 10 ml preparatu.
Dawkowanie tego wyrobu medycznego zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, ale zazwyczaj wynosi od 1 do 3 dawek, 2-3 razy dziennie do każdej z nozdrzy.
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Skutki uboczne sterydów do nosa – kto nie powinien ich stosować?
Wszystkie sterydy do nosa bez recepty posiadają to samo wskazanie: leczenie zdiagnozowanego sezonowego alergicznego nieżytu błony śluzowej nosa (czyli kataru siennego) u osób dorosłych, czyli powyżej 18 roku życia [1]. Jednak jak każdy lek, równiez krople do nosa ze sterydem mają pewne skutki uboczne. Są one przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia;
- w trakcie przeziębienia przebiegającego z katarem, ponieważ nie ma dostatecznych dowodów na skuteczność takiej terapii;
- u chorych z nowotworami w obszarze nosa i zatok;
- u chorych na zanikowy nieżyt nosa;
- u pacjentów z uszkodzoną przegrodą nosową;
- po operacjach przegrody nosowej i zatok, ze względu na możliwość gorszego gojenia;
- u chorych z niewyleczonymi zakażeniami w obrębie nosa (np. z opryszczką);
- u osób z nadwrażliwością na furoinian mometazonu lub którąś z substancji pomocniczych;
- u chorych z zaćmą oraz jaskrą;
- przy wysokim ciśnieniu wewnątrzczaszkowym [1,2,7,8].
Jaki jest najczęstszy skutek uboczny sterydów do nosa? Są krwawienia z nosa, podrażnienie, suchość i pieczenie śluzówki nosa. Zdarza się także kichanie i krwawienie z nosa. Może dojść do podrażnienia i bólu gardła i ucha środkowego, a czasami pojawiają się bóle i zawroty głowy.
Jak długo stosować steryd do nosa?
Kortykosteroidy bez recepty podaje się wyłącznie osobom dorosłym. Pewnie niektórzy zastanawiają się, np. “Jak stosować Pronasal? Rano czy wieczorem”? Tutaj ważniejsze jest stosowanie leku codziennie o tej samej porze. Dawkowanie zaczyna się od podania 2 dawek 1 raz dziennie, do każdej dziurki nosa. Potem można zmniejszyć ilość podawanego leku do jednej dawki 1 raz dziennie do każdego otworu nosowego. Jeśli po 14 dniach nie nastąpiła poprawa, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem. Szczególnie istotna jest odpowiednia technika podania leku, która gwarantuje podanie właściwej dawki oraz bezpieczeństwo stosowania sterydu w aerozol donosowym [1,2].
Jak bezpiecznie stosować sterydy do nosa?
Stosowanie sterydów do nosa jest stosunkowo bezpieczne, ale ważne jest przestrzeganie kilku zasad, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych. Oto kilka sposobów na bezpieczne stosowanie sterydów do nosa:
- postępuj zgodnie z instrukcjami lekarza lub zaleceniami na opakowaniu. Dawkowanie i sposób stosowania mogą różnić się w zależności od rodzaju sterydu do nosa;
- przed stosowaniem sterydów do nosa wydmuchaj nos, aby usunąć z niego skorupy lub zanieczyszczenia;
- czystość inhalatora jest bardzo ważna, dlatego też należy go regularnie czyścić;
- stosowanie sterydów do nosa powinno odbywać się w pozycji siedzącej lub stojącej, trzymając butelkę prostopadle do ziemi;
- nie przekraczaj zaleconej dawki; przewlekłe stosowanie zwiększa ryzyko działań niepożądanych;
- po kilku dniach stosowania należy zaobserwować poprawę stanu zdrowia, a jeśli objawy nie ulegną poprawie, skontaktuj się z lekarzem;
- pacjenci cierpiący na choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca lub choroby serca, powinni skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem sterydów do nosa [12,13].
Instrukcja podawania sterydów do nosa
Sterydy donosowe dostępne bez recepty występują w postaci zawiesiny. Oznacza to, że lek zawieszony jest w roztworze w postaci nierozpuszczalnych drobnych cząstek. Aby uzyskać jednorodną zawiesinę mometazonu, a tym samym podać właściwą dawkę sterydu, przed każdym użyciem należy wstrząsnąć butelką z lekiem.
Przed pierwszym użyciem zawiesiny należy kilkakrotnie użyć rozpylacza aż do uzyskania jednorodnej mgiełki (dokładne zalecenia określa ulotka konkretnego preparatu). Podobnie, jeśli dozownik nie był używany przez przynajmniej dwa tygodnie, należy sprawdzić działanie pompki i nacisnąć ją kilkakrotnie (minimum 2 razy) do uzyskania jednorodnej mgiełki.
Bardzo ważny jest kierunek podawania strumienia mgiełki z zawiesiną sterydu. Aplikator należy włożyć płytko do przedsionka nosa i skierować do otworu nosa w kierunku wewnętrznego kącika oka. Końcówka dozownika nie może być skierowana w stronę przegrody nosowej, nie może również dotykać błony śluzowej nosa.
Aby steryd do nosa był równomiernie dystrybuowany po rozpyleniu do nosa mgiełki z lekiem, należy zrobić wdech i przytrzymać oddech na kilka sekund, po czym wykonać spokojny wydech nosem.
Wszystkie te czynności należy wykonać albo leżąc na łóżku na brzuchu, z głową zwieszoną w dół poza krawędź łóżka, albo leżąc na plecach z głową maksymalnie odchyloną w tył. Pozwala to uniknąć przypadkowego połknięcia zawiesiny ze sterydem [1,2,9].
Podsumowanie
Sterydy do nosa są stosowane głównie w leczeniu alergicznego nieżytu nosa i przewlekłych zapaleń zatok, łagodząc objawy takie jak obrzęk, wodnista wydzielina i świąd. Dostępne bez recepty preparaty, np. Momester Nasal czy OtriAllergy Control, zawierają mometazon lub flutikazon, działające przeciwzapalnie i miejscowo, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. Należy stosować je zgodnie z instrukcjami, unikając przekroczenia dawki oraz nie używając ich podczas przeziębienia, urazów nosa lub u dzieci poniżej 18. roku życia bez konsultacji lekarskiej. Do najczęstszych skutków ubocznych należą krwawienia z nosa, podrażnienie błony śluzowej i suchość nosa. Jeśli objawy nie ustąpią po 14 dniach stosowania, zaleca się wizytę u lekarza.
Bibliografia
- Charakterystyki produktów leczniczych wymienionych w artykule, pobrane ze strony https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl stan na 08/01/2022
- Arcimowicz M, Donosowe glikokortykosteroidy w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, Alergia Astma Immunologia 2016, 21 (1): 33-43
- Abdullah, Baharudin, et al. "Medication adherence, sensory attributes, and adverse effects of intranasal corticosteroids in allergic rhinitis patients: A systematic review and meta-analysis." Asian Pac J Allergy Immunol 43.2 (2025): 151-167.
- Wu, Eric L., et al. "Epistaxis risk associated with intranasal corticosteroid sprays: a systematic review and meta-analysis." Otolaryngology–Head and Neck Surgery 161.1 (2019): 18-27.
- Segboer, Christine, et al. "Intranasal corticosteroids for non‐allergic rhinitis." Cochrane Database of Systematic Reviews 11 (2019).
- Johnsen, Jörgen, et al. "Pure sesame oil vs isotonic sodium chloride solution as treatment for dry nasal mucosa." Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery 127.11 (2001): 1353-1356.
- Fokkens W.J., Lund V.J., Hopkins C. i wsp.: Zapalenie zatok przynosowych i polipy nosa. Wytyczne europejskie EPOS 2020 – cz. 1. Med. Prakt., 2020; 12: 47–62
- Fokkens W.J., Lund V.J., Hopkins C. i wsp.: Zapalenie zatok przynosowych i polipy nosa. Wytyczne europejskie EPOS 2020 – cz. 2. Med. Prakt., 2021; 1: 22–41
- Świerczyńska-Krępa M., Brożek J., Rogala B., Alergiczny nieżyt nosa, artykuł dostępny na https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.17.3. stan na 09/01/2022
- https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/corticosteroid-nasal-route/side-effects/drg-20070513 (dostęp z dnia 17.01.2022)
- https://www.webmd.com/allergies/nasal-steroids-more-than-sniffles#1 (dostęp z dnia 17.01.2022)
- Cleveland Clinic. (s.d.). How to Use Nasal Spray. https://health.clevelandclinic.org/how-to-use-nasal-spray/ (dostęp z dnia 17.01.2022)
- Mayo Clinic. (s.d.). Corticosteroid (Nasal Route) Proper Use. https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/corticosteroid-nasal-route/proper-use/drg-20070513 (dostęp z dnia 17.01.2022)
5 odpowiedzi na “Jakie sterydy do nosa wybrać? Nasometin, Pronasal czy Momester Nasal?”
W nawiązaniu do tytułu “Instrukcja podawania sterydów do nosa” chciałam poinformować, że są rozbieżności pomiędzy tym opisem a ulotką dołączona do produktu. Według powyższego opisu:
“Aplikator należy włożyć płytko do przedsionka nosa i skierować do otworu nosa w kierunku wewnętrznego kącika oka. Końcówka dozownika nie może być skierowana w stronę przegrody nosowej, nie może również dotykać błony śluzowej nosa.”
W opisie ulotki np. METMIN nie ma nic o kierunku rozpylania jest natomiast, że butelkę należy trzymać pionowo do góry.
Ponadto w sprawie opisu:
“Aby steryd do nosa był równomiernie dystrybuowany po rozpyleniu do nosa mgiełki z lekiem, należy zrobić wdech i przytrzymać oddech na kilka sekund, po czym wykonać spokojny wydech nosem.”
W ulotce jest, że wydech jest przez USTA.
Sprawdzałam też ulotki innych kropli do nosa jak Nasometin, Flixonase. Opis jest tak jak Metmin.
Proszę o informację, gdzie tu jest błąd oraz dlaczego nikt tego nie koryguje jeżeli powinno być jak w opisie w artykule.
Dzień dobry.
Jeśli chodzi o technikę aplikacji, to de facto producent podobnie to opisuje, ale mniej obrazowo. Trzymanie butelki pionowo do góry także kieruje strumień aerozolu na “prawą”, wewnętrzną część nosa. Ważne, aby nie kierować go w stronę przegrody nosowej, bo przy długotrwałym stosowaniu może powodować, to np. podrażnienia. Najlepiej instruować pacjent, aby do lewego nozdrza aplikował lek prawą ręką – i na odwrót. Wtedy naturalnie kierujemy strumień leku jak najdalej od przegrody nosowej.
Co do wydechu to podobna to podobna sytuacja. Najważniejsze, aby nagle i intensywnie nie zrobić wydechu, aby jak największa ilość leku pozostała w miejscu działania. Zarówno spokojny i powolny wydech przez nos, jak i wydech przez usta jest prawidłowy.
Przyjmuję spreje antyalergiczne do nosa od ponad 40-tu lat ale w moim przypadku są skuteczne tylko wtedy , jeśli zastosuję ich przy pierwszych objawach kichania i wycieków z nosa . Objawy gwałtownego kichania , swędzenia i wycieków z nosa pojawiają się gdy znajdę się w miejscu gdzie występuje jednocześnie chłód i nieco zwiększona wilgotność powietrza nawet np. w letni wieczór po upalnym dniu . Jeśli nie zastosuję na początku spreju to złapany katar trwa nie krócej jak 7 dni przy czym kichanie i lużne wycieki z nosa również pozostają. Ulgę przynosi mi ciepłe ubranie się w kurtkę czapkę i szalik na szyję tak aby maksymalnie ograniczyć kontakt ciała z powietrzem.
Pozdrawiam – WiesławPanie Wiesławie, też mam podobnie i przez kilkanaście lat tylko 1 lek mi skutecznie pomaga Clatra na receptę
Jeszcze doprecyzowując Clatra to lek przeciwhistaminowy nowej generacji i jest też dostępny bez recepty w opakowaniach po 10 t.









Dodaj komentarz