Fascynujący mózg

Mózg to jeden z najbardziej intrygujących narządów w ludzkim ciele, który fascynuje nie tylko naukowców związanych z medycyną. Jego funkcjonowanie i budowa są przedmiotem badań specjalistów z różnych dziedzin, takich jak chemia, fizyka, psychologia, filozofia czy informatyka. Wszyscy oni zadają sobie pytania o to, jak poprawić pamięć, jak kojarzymy fakty, odczuwamy emocje, uczymy się nowych rzeczy i jak dbać o pamięć. Fascynują nas także niezwykłe zdolności geniuszy oraz osób z zaburzeniami psychicznymi, które mimo trudności potrafią tworzyć wyjątkowe dzieła sztuki.

Czym jest pamięć?

Pamięć definiowana jest różnie. Nie ulega wątpliwości, że jest to rejestrowanie, przechowywanie i odtwarzanie w razie potrzeby, naszych osobistych doświadczeń życiowych. Pamięć to też wiedza, którą zdobyliśmy w procesie uczenia się, np. w szkole [2]. Zapamiętana i utrwalona wiedza i doświadczenie, definiują nasze zachowania. Najczęściej stosowany podział dzieli pamięć, uwzględniając czas przechowywania informacji. Według tego kryterium pamięć dzielimy na:

• ultrakrótką, czyli sensoryczną. Taka pamięć ma małą pojemność i przechowuje informacje ok. 0,5-1 sekundy np. informacja o obrazie, dźwięku, smaku, zapachu,
• krótkotrwałą, czyli roboczą, operacyjną. Ma większą pojemność i przechowuje informacje kilkanaście sekund np. informacja o usłyszanych słowach. Tutaj przechowywane są też niektóre elementy pamięci sensorycznej,
• trwałą, wiele informacji może być przechowywanych nieskończenie długo np. wspomnienia sprzed kilku godzin, jak też lat [2,3]. Przypominanie sobie czegoś, to szukanie informacji właśnie w pokładach pamięci trwałej.

Jak dbać o pamięć na co dzień?

Wiele czynników wpływa na poprawę pamięci. Poniżej przedstawiamy najważniejsze aspekty, które wprowadzając w życie, mogą poprawić naszą pamięć.

Suplementy diety

Dbając o mózg, warto pamiętać również o odpowiednich składnikach odżywczych, które wspierają jego codzienne funkcjonowanie. Witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B5, B6) pomagają w produkcji energii i prawidłowym przewodnictwie nerwowym, a także wspierają syntezę neuroprzekaźników odpowiedzialnych za pamięć i koncentrację. Witamina E oraz selen pełnią rolę silnych antyoksydantów, chroniąc neurony przed stresem oksydacyjnym. Istotne znaczenie mają również kwas alfa-liponowy (ALA) i kwas gamma-linolenowy (GLA), które wspomagają regenerację osłonek mielinowych i poprawiają komunikację między komórkami nerwowymi. Włączenie tych składników do codziennej diety lub suplementacji może być cennym elementem profilaktyki w dbaniu o dobrą kondycję mózgu.

Revitanerw witaminy z grupy Bkapsułki

Suplement diety

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku oraz .

Skład

Substancjami czynnymi produktu są: kwas gamma-linolenowy, kwas alfa-liponowy, selen, witamina b3 (niacyna, witamina pp), witamina b1 (tiamina), witamina b6, witamina b2 (ryboflawina), witamina b5 (kwas pantotenowy) oraz witamina e (tokoferol).

Dawkowanie

Zaleca się stosować 1 kapsułkę na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Istnieją także inne środkami o różnych mechanizmach działania, których efektem jest poprawa funkcji układu nerwowego, w tym pamięci. Warto zwrócić uwagę na składniki, takie jak poniżej: 

• karnityną (L-karnityna, Gold L-Karnityna, Acetyl L-Carnitine, L-Karnityna Plus);
• kwasem asparaginowym (DAA kwas d-asparaginowy, D.A.A.);
• tauryną (D-Stres, Taurine);
• lecytyną (Lecytyna, Vita Buerlecithin, Lecithine Forte);
• miłorzębem japońskim (Gingko Intensive, Bilomag, Bilobil, Ginkofar)  [8].

Prawidłowa dieta

Jednym z kluczowych czynników wpływających na to, jak poprawić swoją pamięć, jest odpowiednia dieta. Nasz mózg w 80% składa się z wody, dlatego prawidłowe nawodnienie jest niezbędne. Warto również zadbać o dostarczenie organizmowi zdrowych tłuszczów, takich jak kwasy omega-3 i omega-6, które znajdziemy w rybach, owocach morza oraz olejach roślinnych. Witaminy A, D, E, K oraz te z grupy B, a także minerały jak żelazo, magnez i jod, są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu [5].

Trening pamięci

Aby skutecznie poprawić swoją pamięć, warto korzystać z mnemotechnik, które polegają na łączeniu nowych informacji z już znanymi. Możemy układać rymowanki, przypisywać liczby do słów czy zapamiętywać lokalizacje. Profesjonalne szkoły pamięci oferują różnorodne metody, które pomagają w efektywnym zapamiętywaniu [2].

Słuchanie muzyki i gra na instrumentach

Słuchanie muzyki, zwłaszcza klasycznej, jak utwory Mozarta, Beethovena czy Brahmsa, ma pozytywny wpływ na mózg. Muzyka poprawia koncentrację i ułatwia zapamiętywanie. Nauka gry na instrumentach również wspiera rozwój pamięci, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Wpływa też pozytywnie na szybkość uczenia się pozostałych przedmiotów [4].

Prawidłowy sen

Faza NREM przenosi informacje z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. Jej zaburzenie powoduje, że mamy problem z zapamiętywaniem. Faza REM, łączy zdobyte doświadczenia z innymi. Jej zaburzenie utrudnia łączenie faktów i rozwiązywanie różnych spraw. Powiedzenie: „prześpij się z problemem” dotyczy właśnie tej fazy [6].

Aktywność fizyczna

Przyczynia się do profilaktyki wielu chorób, w tym neurodegeneracyjnych. Podczas uprawiania sportu, zarówno wyczynowego, jak i rekreacyjnego zachodzą procesy tworzenia neuronów w mózgu. Hamowane są procesy neurodegeneracyjne. Dbanie o prawidłową kondycję układu nerwowego poprawia pamięć, koncentrację i kojarzenie [7].

Wszystkie formy aktywności umysłowej

Czytanie książek, rozwiązywanie krzyżówek, uczenie się nowych rzeczy, granie w gry komputerowe (rozsądne tematycznie i czasowo), a nawet poznawanie nowych ludzi i miejsc sprzyja utrzymaniu właściwej kondycji naszej pamięci.

Co może osłabić naszą pamięć?

Mózg jest strukturą plastyczną. To jak będzie funkcjonował przez całe nasze życie, zależy w dużej mierze od nas. Na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, mają wpływ różne czynniki. Zaczynają one działać, zanim jeszcze pojawimy się na świecie. Dużą rolę odgrywa dieta i sposób życia kobiety w ciąży. Aktywność fizyczna i umysłowa oraz dieta, od najmłodszych lat wpływają na prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Co za tym idzie, również pamięci. Im więcej aktywności na wielu poziomach życia, tym lepsza kondycja mózgu.

Nie tylko nieprawidłowa dieta i brak aktywność wpływa na osłabienie pamięci. Negatywny wpływ ma stres, brak snu, ciągły pośpiech, brak relaksu i odpoczynku, czy przeciążenie pracą. Na osłabienie pamięci wpływają też choroby przewlekłe t.j. miażdżyca tętnic upośledzająca m.in. krążenie w naczyniach krwionośnych czy depresja. Również urazy układu nerwowego oraz powikłania np. po zakażeniu wirusem COVID-19 wpływają na pogorszenie pamięci.

Podsumowanie

Europejski Dzień Mózgu to doskonała okazja, aby zastanowić się, jak dbać o pamięć i jak możemy wspierać jej rozwój. Poprzez odpowiednią dietę, regularne ćwiczenia umysłowe i fizyczne oraz zdrowy tryb życia, możemy znacząco poprawić funkcjonowanie naszego mózgu. Warto również pamiętać o roli muzyki i nauki gry na instrumentach w procesie wzmacniania pamięci. Dzięki tym działaniom, nasze umiejętności poznawcze mogą się rozwijać przez całe życie.