Dorminox i leki z doksylaminą – skutki uboczne i zastosowanie na sen

Ból oraz bezsenność są najczęściej diagnozowanymi dolegliwościami. Mogą, ale nie muszą, wiązać się one z przeróżnymi, często groźnymi chorobami, dlatego ważne jest poznanie przyczyny bólu czy bezsenności. Bez odpowiedniej jakości snu nie da się utrzymać dobrej jakości zdrowia fizycznego i psychicznego. Podczas snu organizm regeneruje się, bez niego człowiek staje się rozdrażniony i ma problemy z koncentracją. Bezsenności może mieć różne oblicza, może być przygodna, związana z jakimś wydarzeniem generującym dużą ilość stresu np. egzaminem, spotkaniem, itd., z reguły taka bezsenność trwa kilka dni. Nieco dłużej (do kilku tygodni) trwa bezsenność krótkotrwała. Jest ona najczęściej efektem jakiegoś wydarzenia, które trwa przez jakiś czas i powoduje stres, który nie zmniejsza się od razu po tym wydarzeniu. Czasami może też  być efektem choroby. Bezsenność przewlekła, trwająca ponad miesiąc, powinna być bezwzględnie zdiagnozowana i leczona [2].

Jak działa doksylamina na sen?

Na rynku farmaceutycznym pojawiły się leki na sen z doksylaminą. Jest to substancja wykazująca działanie przeciwhistaminowe, nasenne i uspokajające. Może również łagodzić objawy alergicznego nieżytu nosa, pokrzywki i innych reakcji alergicznych. W Polsce jest najczęściej stosowana w krótkotrwałym leczeniu bezsenności, w szczególności dotyczy to trudności w zasypianiu, częstego budzenia w godzinach porannych związanych ze stresem oraz częstych przebudzeń nocnych. Leku nie powinno stosować się bez konsultacji z lekarzem dłużej niż 7 dni. Należy pamiętać,  że nie jest ona przeznaczona do długotrwałego leczenia bezsenności [1]. 

Jak poprawić higienę snu?

W wielu przypadkach, przed zastosowaniem terapii, warto najpierw poprawić higienę snu. Również podczas farmakoterapii, zastosowanie tych kilku wskazówek w znaczny sposób może poprawić jakość snu i skutecznie zwalczyć bezsenność. Aby poprawić higienę snu, należy:

• kłaść się i wstawać o stałych porach oraz unikać drzemek w ciągu dnia;
• nie spędzać zbyt dużo czasu w łóżku poza spaniem (oglądanie tv, czytanie książek, itd.);
• prowadzić regularny i aktywny tryb życia, nie ćwiczyć jednak intensywnie przed snem;
• unikać alkoholu, nikotyny i kofeiny, szczególnie wieczorem;
• zjeść ostatni posiłek co najmniej 3 godziny przed snem;
• unikać przeglądania telefonu, korzystania z komputera czy oglądania telewizji minimum 1 godzinę przed snem;
• unikać silnego światła przed snem oraz ciemnych miejsc w ciągu dnia,
• zadbać o wygodne łóżko, odpowiednie przewietrzenie, oświetlenie i temperaturę w sypialni [1]

Jakie są przeciwwskazania do stosowania doksylaminy na sen?

Doksylamina, jak każda inna substancja czynna, ma pewne ograniczenia w stosowaniu. Do najważniejszych przeciwwskazań doksylaminy należą:

• nadwrażliwość na doksylaminę lub inne leki przeciwhistaminowe;
• rozedma płuc;
• astma;
• przewlekłe zapalenie oskrzeli;
• przerost gruczołu krokowego lub zwężenie szyi pęcherza moczowego;
• niewydolność nerek lub wątroby;
• jaskra; 
• bliznowaciejący wrzód trawienny;
• zwężenie odźwiernikowo–dwunastnicze. 

Dodatkowo pacjenci z padaczką, niewydolnością serca, wydłużeniem odstępu QT, w podeszłym wieku czy leczeni na nadciśnienie tętnicze powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania doksylaminy [1,2,3]. 

Z czym nie łączyć doksylaminy?

Doksylamina nie powinna być podawana łącznie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz silnymi inhibitorami izoenzymów CYP450. Są to m.in.:

• antybiotyki makrolidowe takie jak erytromycyna czy klarytromycyna;
• leki przeciwgrzybicze np. ketokonazol czy flukonazol;
• substancje przeciwarytmiczne np. amiodaron;
• leku przeciwwirusowe takie jak telaprewir czy rytonawir; 
• preparaty z grupy SSRI np. paroksetyna czy fluoksetyna;
• chinidyna; 
• terbinafina; 
• bupropion [1,2,3].

Jest to tylko część interakcji doksylaminy. Wszystkie są szczegółowo wymienione i opisane w ulotce dla pacjenta oraz charakterystyce produktu leczniczego. Tej substancji nie należy również łączyć z alkoholem oraz sokiem grejpfrutowym. Należy również pamiętać, że jest ona przeciwwskazana w przypadku prowadzenia pojazdów mechanicznych, ponieważ obniża sprawność psychoruchową. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. 

Doksylamina i jej skutki uboczne. Co może powodować?

Wszystkie leki mogą powodować skutki uboczne — nie inaczej jest z doksylaminą i lekami, które ją zawierają. Najczęstsze skutki uboczne doksylaminy to m.in.:

• senność;
• niewyraźne widzenie;
• zatrzymanie moczu i zaparcia;
• zmęczenie, bóle i zawroty głowy;
• ból brzucha, nudności,  biegunka lub niestrawność;
• zwiększone wytwarzanie śluzu w oskrzelach lub duszności;
• suchość w jamie ustnej;
• koszmary senne;
• szumy uszne [1,2,3].

Doksylamina bez recepty — czy jest dostępna?

Doksylamina to substancja stosowana w doraźnym leczeniu bezsenności. Aktualnie pacjenci mogą ją znaleźć w aptekach w preparatach dostępnych bez recepty. Dzięki temu osoby cierpiące na bezsenność mają możliwość stosowania leku, którego wskazania obejmują typowo tę dolegliwość. Doksylamina bez recepty jest znacznie silniejsza niż dotychczas istniejące preparaty ziołowe, a dodatkowo – stosowana zgodnie z zalecenia producenta – nie uzależnia i nie otumania.

Podsumowanie

Wprowadzenie do sprzedaży bez recepty leku z doksylaminą pozwoli pomóc doraźnie pacjentom w przypadku problemów z bezsennością. Farmaceuta będzie miał możliwość zaproponowania pacjentowi leku, który do chwili obecnej był dostępny tylko z przepisu lekarza. Z tego względu ważne jest, aby farmaceuta przedstawił pacjentowi jak najwięcej informacji o tym preparacie, o jego działaniach niepożądanych, interakcjach z innymi lekami przede wszystkim poinformuje, kiedy należy go stosować. Nie należy zapomnieć, że lek z doksylaminą może być stosowany do krótkotrwałego leczenia bezsenności. Nie wolno stosować go przewlekłe. Jeżeli bezsenność jest problemem długotrwałym, bezwzględnie należy udać się do lekarza.