,

Czy selen jest ważny dla zdrowej tarczycy?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Czy warto brać selen na tarczycę?

Selen najczęściej kojarzy się z tarczycą, ale czy to pierwiastek niezbędny do jej działania? Jak selen wpływa na funkcjonowanie tarczycy i czy powinniśmy go suplementować, jeśli cierpimy na nadczynność albo niedoczynność?
Czy warto brać selen na tarczycę?

Związek między selenem a tarczycą

Selen to pierwiastek zaliczany do mikroelementów, którego największe ilości w organizmie człowieka notuje się w tarczycy. Z tego względu można stwierdzić, że istnieje zależność między selenem a tarczycą, np. jej funkcjonowaniem. Bardzo ważne są tutaj selenoproteiny. Tarczyca produkuje hormony: T4 (tyroksyna) i T3 (trójjodotyronina). Podczas tego procesu powstają reaktywne formy tlenu, które nie są pożądane. Selenoproteiny mają wysoką aktywność antyoksydacyjną i dzięki temu usuwają wolne rodniki. Selen wchodzi także w skład ważnego enzymu (dejodynaza jodotyroniny), która jest niezbędna do metabolizmu hormonów tarczycy [1].

Selen i choroby tarczycy

Skoro już wiemy, że wpływ selenu na tarczycę dotyczy m.in. produkcji i metabolizmu hormonów, to jak selen wpływa na nadczynność i niedoczynność tarczycy. Czy istnieje taki związek? W przypadku niedoczynności tarczycy z zapaleniem typu Hashimoto istnieje korzystna korelacja między przyjmowaniem selenu. W badaniach zwykle podawano około 200 μg selenu przez dłuższy czas (kilka miesięcy). Efekty były takie, że dochodziło do spadku poziomu przeciwciał charakterystycznych dla Hashimoto i poprawy echogeniczności tarczycy. Było to w sytuacji, gdy pacjenci leczyli się standardowo z użyciem hormonów tarczycy. W przypadku nieleczonej niedoczynności i wprowadzeniu jedynie selenu nie obserwowano korzystnych efektów selenu na tarczycę [1,2].

Jak wygląda wpływ selenu na nadczynność tarczycy? Tutaj przeanalizowano wpływ pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa oraz suplementację selenem obok standardowej terapii na wyniki. Efekty przy długotrwałym podawaniu selenu były pozytywne – wyniki się poprawiały. Badano także wpływ dodatku selenu na orbitopatię, czyli tzw. wytrzeszcz gałek ocznych, który jest częsty u pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa. Tutaj również osiągano korzystne efekty [1-3].

Jaki selen brać na tarczycę?

Selen dostępny jest w formie suplementów diety w aptece lub można pozyskiwać go naturalnie z pożywienia. Największe ilości selenu znajdują się w orzechach brazylijskich, rybach, owocach morza i mięsie. Selen znajdziemy także w innych produktach, np. zbożach, płatkach owsianych i nabiale, ale już w mniejszych ilościach. Co ciekawe nawet 1 orzech brazylijski (duży) może dostarczyć około 100 µg selenu. Jedyny problem jest taki, że duże ilości tego pierwiastka mają orzechy pochodzące z Brazylii, a nie np. z Boliwii czy Peru, których jest najwięcej w naszym kraju [4].

Jaki selen wybrać na tarczycę z suplementów diety? Tutaj musimy zwrócić uwagę na jego formę. W aptekach znajdziemy preparaty z formą nieorganiczną (głównie seleniany) i organiczną (selenometionina, selenocysteina i selen z drożdży). Starajmy się wybierać formy organiczne, gdyż są lepiej przyswajalne niż nieorganiczne [1].

Naturell Selen Organiczny, tabletki

Olimp Selen, tabletki

Cefasel 100 nutri, tabletki

Oleofarm Selen, kapsułki

Walmark Selen Organiczny, tabletki

Activlab Pharma Selen, kapsułki

Endokrinol, tabletki

Czy selen pomaga na tarczycę?

Selen jest niezbędny do prawidłowego działania tarczycy. Badania pokazują, że selen faktycznie pomaga na tarczycę. Jeśli myślisz o suplementacji selenu, ale nie stwierdzono u ciebie chorób tarczycy, to rozsądne może być wprowadzenie do diety, np. orzechów brazylijskich, które mają duże ilości tego pierwiastka.

Jeśli cierpisz na nadczynność albo niedoczynność tarczycy to selen może poprawić funkcjonowanie tych narządów. Dziennie dostarczamy średnio 40 µg selenu, więc dzienna dawka tego pierwiastka z suplementu diety powinna oscylować w okolicy 200 µg. Suplementy diety mają zwykle od 100 do 200 µg selenu w tabletce, więc wystarczy 1 albo 2 tabletki na dobę. Pamiętaj, żeby zawsze wybierać formy organiczne, które są lepiej przyswajalne niż nieorganiczne. Jeśli przyjmujesz leki na tarczycę, to skonsultuj suplementację ze swoim lekarzem. W żadnym wypadku nie przerywaj brania leków na receptę. Suplementacja selenem pomaga jedynie podczas jednoczesnego leczenia.

Bibliografia

  1. M. Ventura, M. Melo, i F. Carrilho, „Selenium and Thyroid Disease: From Pathophysiology to Treatment”, Int. J. Endocrinol., t. 2017, s. 1297658, 2017, doi: 10.1155/2017/1297658.
  2. F. Wang, C. Li, S. Li, L. Cui, J. Zhao, i L. Liao, „Selenium and thyroid diseases”, Front. Endocrinol., t. 14, s. 1133000, mar. 2023, doi: 10.3389/fendo.2023.1133000.
  3. Bahn R. S. Graves’ ophthalmopathy. The New England Journal of Medicine. 2010;362(8):726–738. doi: 10.1056/NEJMra0905750.
  4. „Office of Dietary Supplements - Selenium”. Dostęp: 10 luty 2024. [Online]. Dostępne na: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Selenium-HealthProfessional/

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Selen

    Selen jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Se i liczbie atomowej 34. Jest to pierwiastek niezbędny dla organizmu człowieka, który pełni ważną rolę w procesach metabolicznych.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Selenian (IV) sodu

    Selenian (IV) sodu to substancja lecznicza stosowana w terapii niedoboru selenu oraz w leczeniu chorób tarczycy i chorób autoimmunologicznych. Jest to związek chemiczny, który działa na organizm poprzez uzupełnienie niedoboru selenu oraz wpływ na układ hormonalny.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Siarczek selenu

    Siarczek selenu to związek chemiczny złożony z atomów selenu i siarki. Jest stosowany w przemyśle elektronicznym oraz farmaceutycznym.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Nadczynność tarczycy

    Nadczynność tarczycy to choroba, w której tarczyca produkuje zbyt dużo hormonów tarczycy. Może prowadzić do wielu objawów, takich jak szybkie bicie serca, utrata masy ciała i zmęczenie.
  • Niedoczynność tarczycy

    Niedoczynność tarczycy to choroba, która polega na niedostatecznej produkcji hormonów tarczycy przez gruczoł tarczowy. Objawy tej choroby są zwykle niespecyficzne i obejmują zmęczenie, osłabienie, przyrost masy ciała oraz problemy z koncentracją.
  • Zapalenie tarczycy autoimmunologiczne

    Zapalenie tarczycy autoimmunologiczne jest chorobą, która powoduje uszkodzenie tarczycy przez własny układ odpornościowy. Objawy mogą obejmować zmiany wagi, zmęczenie, problemy z koncentracją i zaburzenia nastroju.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .