Bulimia jest chorobą, która została spotęgowana w dzisiejszym świecie przez promowaną przez media modę na szczupłą sylwetkę. Polega ona na kompulsywnym objadaniu się w krótkim czasie. Następnie chory zwraca cały przyjęty pokarm lub narzuca surową dietę, często będącą niczym innym, jak głodówką.

Co to jest bulimia?

Bulimia (łac. Bulimia nervosa) jest znana również pod nazwą żarłoczność psychiczna i została opisana po raz pierwszy w 1979 r. przez brytyjskiego psychiatrę Geralda Russella. Jest to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się częstymi, nawracającymi epizodami niepohamowanego apetytu. Epizody te polegają na spożywaniu bardzo dużej ilości pożywienia w krótkim czasie (nawet 3400 kcal w godzinę, opisano przypadki 20 000 kcal w 8 h). Jednocześnie bulimik nie ma kontroli nad tym procesem. Najczęściej zdają sobie oni sprawę z problemu i są przerażeni, że nie potrafią tego kontrolować [1].

Epizod żarłoczności najczęściej wywołują stresujące sytuacje, potęgowane przez brak poczucia bezpieczeństwa i kontroli przez osobę cierpiącą na bulimię. Poprzez nadmierne spożycie pożywienia w krótkim czasie bulimik rozładowuje napięcie mu towarzyszące. Najczęściej takie epizody występują 2-3 razy w tygodniu [2].

Następnie pojawiają się wyrzuty sumienia i wstyd, przez co następuje faza przeczyszczenia, w której chorzy wymuszają wymioty albo stosują ścisłą dietę, często głodówkę zagrażającą nawet życiu. Zdarza się również w tej fazie przyjmowanie środków przeczyszczających, moczopędnych, pobudzających metabolizm lub odchudzających. Jest to związane z lękiem przed przybraniem na wadze. Chorzy stosują wtedy ekstremalne metody mające na celu pozbycie się nadmiarowego pokarmu. W typie bulimii „nieprzeczyszczającym” chorzy głodzą się lub intensywnie ćwiczą (bulimia sportowa). Przynosi im to ulgę i zmniejsza poczucie winy [1,2].

Przyczyny bulimii

• trudności w życiu rodzinnym i społecznym;
• podatność na sytuację stresowe;
• często odczuwany lęk;
• nieprawidłowe nawyki żywieniowe;
• media promujące szczupłą sylwetkę;
• obsesja na punkcie odchudzania;
• nieskuteczne eksperymenty z dietami;
• niska samoocena;
• uwarunkowania genetyczne [1,3].

Kogo dotyka bulimia?

• kobiety 3-5 razy częściej niż mężczyźni (0,1-1,4% mężczyzn i 0,3-9,4% kobiet w zależności od kraju i grupy badanej);
• najczęściej dotyka nastolatki z białej rasy;
• bez leczenia może trwać nawet do 40. roku życia;
• często osoby, które z pozoru odniosły sukces i mają pozornie udane życie;
• waga najczęściej jest w normie lub nieznacznie przekroczona;
• czasami może płynnie przechodzić w anoreksję i odwrotnie [3].

Jakie są objawy chorobowe?

Bulimia jest najczęściej powiązana z depresją, niską samooceną oraz niezadowolenia z własnego wyglądu. Chorzy nie panują nad emocjami oraz nie są w stanie kontrolować spożywania pożywienia. Często mają stany lękowe i przeżywają duży stres. Ciało jest traktowane jak odkurzacz lub śmietnik, do którego wrzuca się jedzenie bez opamiętania. Zdarza się, że depresja połączona z wyrzutami sumienia może doprowadzić nawet do samobójstwa chorej osoby [2].

Niestety bulimia często z boku nie jest łatwo zauważalna, nawet przez bliskich osoby na nią cierpiącej. Nie wygląda, że taka osoba ma jakiekolwiek problemy z prawidłowym odżywianiem. Chorzy często cierpią w samotności, z boku, jednocześnie mając wilczy apetyt i chcąc się go za wszelką cenę pozbyć. Na ich samoocenę wpływa za to głównie nadmierne dbanie o wygląd i zachowanie prawidłowej masy ciała. Charakterystycznym objawem bulimii jest obrzęk ślinianek przyusznych i zniszczenie szkliwa nazębnego [1,3].

Jak leczyć bulimię?

Zaburzenia odżywiania takie jak bulimia są wyleczalne. Przy prawidłowym leczeniu udaje się wyleczyć co 2 pacjenta, a u dużej części pozostałych uzyskać znacząca poprawę. Najważniejsza jest dobra wola pacjenta i jego pełna współpraca wraz ze zrozumieniem problemu. Ważne jest również wsparcie bliskich. Leczenie należy zacząć od wizyty u psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry. Można to zrobić prywatnie lub po uprzednim uzyskaniu skierowania od lekarza rodzinnego. Warto być również pod opieką lekarza rodzinnego i skonsultować się z dietetykiem, które pomoże racjonalnie rozpisać dietę. Lekarz może zalecić stosowanie farmakoterapii w zależności od stanu pacjenta [1,2].

Najważniejsze jest zapewnienie odpowiedniej pomocy psychologicznej. Najczęściej ma ona formę terapii rodzinnej (szczególnie jeżeli problem dotyczy osób niepełnoletnich) lub terapii poznawczo-behawioralnej. Psychoterapia ma na celu rozpoznanie emocji, zaakceptowaniu  siebie oraz zapanowania nad swoimi lękami. Często potrzebna jest również farmakoterapia. Najczęściej stosuje się leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnych serotoniny. Należą do nich mi.in. Bioxetin, Fluxemed czy Fluoksetyna EGIS. Leki wraz z terapią często eliminują mechaniczne nawyki sięgania po jedzenie i poprawiają stan psychiczny osoby cierpiącej na bulimię [3].

Powikłania bulimii

• długotrwałe narażenie na bulimię prowadzi do wyniszczenia organizmu;
• spotykane są zaburzenia układu krążenia;
• zaburzenia prawidłowego poziomu potasu we krwi wpływają na nieprawidłową pracę serca;
• duszności;
• uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego;
• zaburzenia szlaków metabolicznych;
• wiotkość żołądka;
• uszkodzenia przełyku i tylnej ściany gardła;
• nadżerki w żołądku i przełyku;
• przewlekłe zapalenie trzustki;
• uszkodzenie szkliwa zębów i próchnica;
• powiększenie ślinianek;
• zanik miesiączki i kłopoty z płodnością [1,2].