Jakie są najważniejsze informacje o raku piersi?

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem na świecie, stanowiąc ponad 11,7% wszystkich zgłaszanych przypadków nowotworów, wyprzedzając nawet raka płuc. Niestety, w krajach o niskim statusie społeczno-ekonomicznym większość pacjentek zgłasza się w zaawansowanym stadium choroby, co znacząco wpływa na ich szanse przeżycia. Chociaż rak piersi ma lepsze rokowanie w porównaniu z innymi agresywnymi nowotworami, to 5-letnie przeżycie spada drastycznie z 99% dla choroby zlokalizowanej do zaledwie 27% w przypadku przerzutów odległych. Jest to choroba niejednorodna, a jej skuteczne leczenie uwzględnia wiele czynników związanych z pacjentką, stadium choroby oraz czynniki prognostyczne, takie jak status receptorów hormonalnych i receptora ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2 (HER2). Nowotwory, które nie wykazują ekspresji żadnego z tych receptorów, nazywane są potrójnie ujemnymi rakami piersi i wymagają tradycyjnej chemioterapii.

Terapia hormonalna stanowi podstawę leczenia zaawansowanego raka piersi z dodatnimi receptorami hormonalnymi. Niestety, chociaż większość pacjentek początkowo reaguje na leczenie, terapia hormonalna ostatecznie zawodzi z powodu wrodzonej i nabytej oporności. Około 30-40% pacjentek z przerzutowym rakiem piersi nie reaguje na leczenie hormonalne od początku, podczas gdy oporność nabyta obserwowana jest u około 20-30% pacjentek, które początkowo odpowiedziały na leczenie. Wynika to z niezależnych od receptora estrogenowego szlaków ucieczki, które mogą sprawiać, że komórki stają się odporne na leczenie. Tradycyjnie, receptory estrogenowe i progesteronowe (ER i PR) oraz marker Ki-67 (wskaźnik proliferacji guza) są oceniane jako kliniczne wskaźniki odpowiedzi na leczenie hormonalne, choć ich użyteczność bywa kwestionowana.

Co mówi badanie na temat leczenia hormonalnego?

Przeprowadzone badanie miało na celu lepsze zrozumienie czynników wpływających na skuteczność leczenia hormonalnego u pacjentek z przerzutowym rakiem piersi. Badanie przeprowadzono w okresie trzech lat, od stycznia 2020 do grudnia 2022 roku, łącząc elementy badania retrospektywnego i prospektywnego. Szczegółowa analiza histopatologiczna i immunohistochemiczna pozwoliła sklasyfikować przypadki według typów molekularnych – 63,23% przypadków zakwalifikowano jako typ luminalny A, a 30,88% jako typ luminalny B. Większość badanych przypadków stanowiły pacjentki z pierwotnie przerzutowym rakiem piersi (64,70%), a pozostałe 35,29% to pacjentki, u których doszło do nawrotu choroby. Średni wiek pacjentek wynosił 47 lat, z zakresem od 24 do 70 lat.

Co ciekawe, zaobserwowano znaczącą różnicę w czasie przeżycia wolnego od progresji (PFS) w zależności od stopnia zajęcia narządów przez przerzuty. Pacjentki z przerzutami tylko do kości lub pojedynczymi przerzutami do narządów wewnętrznych miały dłuższy czas bez progresji choroby w porównaniu z pacjentkami z wieloma przerzutami do narządów wewnętrznych. Kość okazała się najczęstszym miejscem przerzutów, a następnie płuco, odległe węzły chłonne, wątroba i inne narządy. Jest to zgodne z wiedzą, że komórki raka piersi mają skłonność do przerzutów do kości ze względu na złożone interakcje między komórkami nowotworowymi a mikrośrodowiskiem kości. Badanie wykazało również, że wcześniejsza ekspozycja na chemioterapię lub terapię hormonalną nie miała istotnego wpływu na PFS.

Jakie czynniki wpływają na skuteczność leczenia?

Analiza danych wykazała, że pacjentki z wyższą ekspresją receptora progesteronowego (PR) przy jednoczesnej wysokiej ekspresji receptora estrogenowego (ER) miały dłuższy czas przeżycia wolnego od progresji w porównaniu z pacjentkami o niższej ekspresji PR. Obserwacja ta jest zgodna z ideą, że ekspresja PR jest ogólnie związana z lepszym rokowaniem i wyższymi wskaźnikami odpowiedzi na terapie hormonalne. Wyniki te zgadzają się również z obecnym konsensusem, że guzy z silną ekspresją ER/PR mają korzystny profil ryzyka. Jednak w badaniu nie znaleziono żadnej korelacji między ekspresją Ki-67 a większością parametrów klinicznych, prawdopodobnie dlatego, że wszystkie pacjentki prezentowały zaawansowane stadium choroby.

Badanie wykazało również, że pacjentki z pierwotnie przerzutową prezentacją choroby miały lepsze cechy fenotypowe, takie jak niższy stopień histologiczny, starszy wiek w momencie rozpoznania i dłuższy czas przeżycia wolnego od progresji w porównaniu z pacjentkami, u których doszło do progresji do przerzutów z wcześniejszego stadium choroby. Okazało się, że zajęcie wielu narządów było najsilniejszym czynnikiem wpływającym na czas przeżycia wolnego od progresji. Badacze zauważyli, że ekspresja ER, PR i Ki-67 ma ograniczoną wartość w przewidywaniu wyniku leczenia u pacjentek z HR-dodatnim HER2-ujemnym przerzutowym rakiem piersi leczonych terapią hormonalną. Sugerują oni dalsze badanie dodatkowych markerów immunohistochemicznych lub mechanizmów molekularnych, które wpływają na sygnalizację ER, dla lepszego zrozumienia oporności na leczenie hormonalne.

Podsumowanie

Rak piersi stanowi ponad 11,7% wszystkich przypadków nowotworów na świecie, przewyższając częstością występowania raka płuc. Choroba ta charakteryzuje się dużą niejednorodnością, a jej leczenie zależy od wielu czynników, w tym statusu receptorów hormonalnych i HER2. Około 85% raków piersi wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych i progesteronowych. W przypadku zaawansowanego raka piersi podstawową metodą leczenia jest terapia hormonalna, jednak u 30-40% pacjentek występuje oporność wrodzona, a u 20-30% rozwija się oporność nabyta. Badania wykazały, że na czas przeżycia wolny od progresji (PFS) największy wpływ ma stopień zajęcia narządów przez przerzuty. Pacjentki z przerzutami do wielu narządów wewnętrznych miały gorsze rokowania niż te z przerzutami ograniczonymi do kości lub pojedynczego narządu. Wysokie poziomy ekspresji receptora progesteronowego przy jednoczesnej wysokiej ekspresji receptora estrogenowego wiązały się z dłuższym PFS. Wyniki badań wskazują na ograniczoną wartość markerów ER, PR i Ki-67 w przewidywaniu skuteczności leczenia hormonalnego u pacjentek z HR-dodatnim HER2-ujemnym przerzutowym rakiem piersi.