Nicienie u człowieka: objawy, domowe sposoby i leki na nicienie

Jak wyglądają nicienie?

Nicienie to pasożyty, które mają podłużny, nitkowaty kształt ciała, w kolorze białym lub szarym. Są zazwyczaj bardzo małych rozmiarów. Ich ciało składa się z oskórka, nabłonka i warstwy mięśniowej. Nicienie dzielimy na pasożytujące w jelicie (nicienie jelitowe) oraz w tkankach. Do nicieni jelitowych, występujących u człowieka zaliczamy:

• glistę ludzką;
• tęgoryjca dwunastnicy;
• węgorka jelitowego;
• owsiki ludzkie;
• włosogłówkę ludzką.

Nicienie to pasożyty, których obecność w organizmie ludzkim prowadzi do wielu niebezpiecznych schorzeń. Jakie są objawy nicieni u człowieka? Czy domowe sposoby na nicienie są skuteczne? Może lepiej od razu skupić się na lekach na odrabaczanie na receptę?

Jakie są domowe sposoby na nicienie u ludzi?

Starym domowym sposobem na nicienie u ludzi stosowanym na pozbycie się pasożytów jest zjedzenie świeżych, pozbawionych łupiny nasion dyni, uprzednio zmiażdżonych i wymieszanych z miodem lub oliwą z oliwek. Około godzinę po takiej kuracji można użyć leku przeczyszczającego, aby przyspieszyć usunięcie nicieni z organizmu (olej rycynowy, laktuloza). Na owsicę zaleca się jedzenie kiszonek (kiszonej kapusty). W zakwaszonym jelicie pasożyt nie namnaża się i ginie. Jest to jednak domowy sposób o niepotwierdzonej skuteczności. Czy istnieją jeszcze inne, domowe sposoby na nicienie u ludzi?

Ludowe sposoby na pozbycie się robaków z organizmu, są znane od kilkudziesięciu lat. Wrotycz oraz ziele tymianku mają działanie przeciwpasożytnicze. Także stosowanie olejku z oregano oraz z czarnuszki pomaga pozbyć się nicieni. Na pasożyty stosuje się napar z kwiatów wrotyczu dziko rosnącego. Łyżkę suszonych kwiatów zalewa się szklanką wrzącej wody, parzy się 3-4 min pod przykryciem i stosuje się od dwóch do czterech razy dziennie. Pierwszą porcję należy wypić na czczo. Należy pamiętać, że wrotycz ma działanie poronne, więc nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży. Jaki z tego wniosek? Raczej warto takie działania stosować prewencyjnie, a nie do leczenia potwierdzonej choroby. Zanim przejdziemy do opisywania leków na odrabaczanie na receptę, to poznajmy, jakie są objawy nicieni u człowieka.

Nicienie u człowieka – objawy

Objawy zakażenia nicieniami u człowieka zależą od gatunku pasożyta i nasilenia inwazji. Do najczęstszych należą bóle brzucha, nudności, biegunka lub zaparcia oraz utrata apetytu. W przypadku niektórych nicieni, takich jak glista ludzka, mogą pojawić się kaszel i duszności, gdy larwy wędrują przez płuca. Owsiki powodują intensywny świąd w okolicach odbytu, zwłaszcza w nocy. U niektórych osób mogą wystąpić osłabienie, anemia i niedobory składników odżywczych. Czasami zakażenie przebiega bezobjawowo, a jego wykrycie następuje przypadkowo podczas badań kału. W razie podejrzenia inwazji nicieni konieczna jest diagnostyka i odpowiednie leczenie. No właśnie – jeśli chodzi o leczenie nicieni – jakie skuteczne leki na odrabaczanie na receptę są dostępne w aptekach?

Leki na odrobaczanie na receptę

W leczeniu zakażeń nicieniami stosuje się kilka skutecznych leków przeciwpasożytniczych, takich jak albendazol (Zentel), mebendazol (Vermox) oraz pyrantel (Pyrantelum Owix). Albendazol to preparat skuteczny nie tylko przeciwko nicieniom, ale także tasiemcom. Jego działanie polega na zaburzeniu przyswajania glukozy przez pasożyty oraz hamowaniu polimeryzacji tubuliny, co prowadzi do ich obumarcia. Lek dostępny jest w postaci tabletek do żucia oraz zawiesiny, a jego wchłanianie znacząco zwiększa się przy spożyciu pokarmów bogatych w tłuszcze. W większości przypadków wystarcza jednorazowa dawka, choć przy zakażeniu węgorkiem jelitowym kuracja powinna trwać trzy dni. Albendazol może powodować działania niepożądane, takie jak ból brzucha, nudności, biegunka oraz reakcje alergiczne skóry, a także podnosić poziom aminotransferaz. Nie jest zalecany u osób z niewydolnością wątroby [1].

Mebendazol działa poprzez uniemożliwienie polimeryzacji tubuliny, co prowadzi do zaburzenia metabolizmu glukozy u pasożytów, powodując ich śmierć. Lek ten nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej drugiego roku życia, a także nie powinien być stosowany w ciąży. Może powodować skutki uboczne, choć występują one rzadko i obejmują bóle brzucha, biegunkę oraz reakcje alergiczne skóry. Aby zapobiec nawrotom infekcji, ważna jest higiena osobista oraz unikanie źródeł zakażenia. Mebendazol przyjmuje się w całości, popijając wodą, a dawkowanie zależy od rodzaju pasożyta. W przypadku owsicy wystarcza jednorazowa dawka 100 mg, którą należy powtórzyć po 2-4 tygodniach, natomiast w zakażeniach innymi nicieniami stosuje się 200 mg dwa razy dziennie przez trzy dni [1].

Pyrantel to jedyny lek przeciwpasożytniczy z tej grupy dostępny bez recepty, stosowany głównie w leczeniu owsicy u dzieci powyżej drugiego roku życia i dorosłych. Dawka ustalana jest na podstawie masy ciała pacjenta, a leczeniu powinny zostać poddane wszystkie osoby mające kontakt z nosicielem. Pyrantel działa poprzez depolimeryzację płytki nerwowo-mięśniowej pasożytów, co powoduje ich paraliż i wydalenie z organizmu. Nie działa jednak na larwy znajdujące się w tkankach. Lek nie powinien być stosowany u osób z miastenią, nadwrażliwością na substancję czynną oraz u pacjentów przyjmujących piperazynę, która osłabia jego działanie. Może podnosić poziom aminotransferaz i wymaga ostrożności u osób z niewydolnością wątroby, niedożywionych lub cierpiących na niedokrwistość. Po zakończeniu kuracji konieczne jest przeprowadzenie badania kału, a w razie potrzeby leczenie można powtórzyć po 2-3 tygodniach [1].

Podsumowanie

Leki przeciw nicieniom są dostępne na podstawie recepty lekarskiej, jedyny lek OTC — czyli bez recepty to Pyrantel. Mają one udowodnioną skuteczność w leczeniu zakażeń robakami obłymi. Są bezpieczne, gdy stosuje się je zgodnie z zaleceniami. Podczas kuracji należy uwzględnić istotną kwestię higieny osobistej. Należy myć warzywa, owoce przed jedzeniem, a także ręce,  przed spożywaniem posiłków i po wyjściu z toalety. Nie powinno używać się przyborów toaletowych i wspólnych ręczników podczas leczenia osoby zakażonej. Istotna jest częsta zmiana bielizny i pościeli, aby nie dopuścić do nawrotu zakażenia oraz zarażenia innych osób przebywających w otoczeniu chorego. Swoje miejsce znalazły też domowe sposoby leczenia chorób pasożytniczych. Jednak ważna jest właściwa diagnoza, którą postawić może wyłącznie lekarz i zalecić odpowiednią farmakoterapię.