W artykule omówimy szczegółowo dawkowanie leku Clexane, w tym jak i kiedy go stosować. Informacje te są oparte na dokumentach dotyczących charakterystyki produktu leczniczego oraz ulotki leku.

Spis treści

• Wprowadzenie
• Dawkowanie leku Clexane
• Samodzielne wstrzykiwanie leku Clexane
• Zmiana leku przeciwzakrzepowego
• Słownik pojęć
• Podsumowanie
• Materiały źródłowe

Wprowadzenie

Lek Clexane zawiera substancję czynną o nazwie enoksaparyna sodowa. Jest to heparyna drobnocząsteczkowa, która działa na dwa sposoby: zapobiega powiększaniu się istniejących zakrzepów krwi oraz zapobiega formowaniu się nowych zakrzepów we krwi pacjenta^[1].

Dawkowanie leku Clexane

Dawkowanie leku Clexane zależy od przyczyny jego stosowania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje na temat dawkowania w różnych sytuacjach klinicznych^[1][2]:

Leczenie zakrzepów występujących we krwi pacjenta

• Zazwyczaj stosowana dawka wynosi 150 j.m. (1,5 mg) na każdy kilogram masy ciała raz dziennie lub 100 j.m. (1 mg) na każdy kilogram masy ciała dwa razy na dobę.
• Lekarz zdecyduje, jak długo pacjent powinien otrzymywać lek Clexane.

Zapobieganie tworzeniu się zakrzepów we krwi pacjenta w trakcie zabiegu chirurgicznego lub w okresie ograniczonych możliwości poruszania się z powodu choroby

• Dawka jest uzależniona od ryzyka powstawania zakrzepu u danego pacjenta. Pacjent będzie otrzymywał lek Clexane w dawce 2000 j.m. (20 mg) lub 4000 j.m. (40 mg) każdego dnia.
• W przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego pierwsze wstrzyknięcie zazwyczaj wykonuje się 2 godziny lub 12 godzin przed zabiegiem.
• Jeżeli pacjent ma ograniczone możliwości poruszania się z powodu choroby, wówczas zazwyczaj otrzymuje on lek Clexane w dawce 4000 j.m. (40 mg) każdego dnia.
• Lekarz zdecyduje, jak długo pacjent powinien otrzymywać lek Clexane.

Zapobieganie tworzenia się zakrzepów u pacjentów z niestabilną dławicą piersiową lub po zawale mięśnia sercowego

Lek Clexane można stosować w dwóch różnych typach zawału serca:

• Zawał serca typu NSTEMI (zawał serca bez uniesienia odcinka ST): Zazwyczaj stosowana dawka leku to 100 j.m. (1 mg) na każdy kilogram masy ciała co 12 godzin. Zazwyczaj lekarz zaleci pacjentowi przyjmowanie również aspiryny (kwasu acetylosalicylowego).
• Zawał serca typu STEMI (zawał serca z uniesieniem odcinka ST) u osób w wieku poniżej 75 lat: Początkowa dawka leku Clexane, wynosząca 3000 j.m. (30 mg) zostanie podana we wstrzyknięciu dożylnym. Jednocześnie lek Clexane zostanie także podany we wstrzyknięciu podskórnym. Zazwyczaj stosowana dawka leku to 100 j.m. (1 mg) na każdy kilogram masy ciała co 12 godzin. Zazwyczaj lekarz zaleci pacjentowi przyjmowanie również aspiryny (kwasu acetylosalicylowego).
• Zawał mięśnia sercowego typu STEMI u osób w wieku 75 lat lub starszych: Zazwyczaj stosowana dawka leku to 75 j.m. (0,75 mg) na każdy kilogram masy ciała co 12 godzin. Maksymalna ilość leku Clexane w pierwszych dwóch dawkach wynosi 7500 j.m. (75 mg).

Zapobieganie tworzeniu się skrzepów krwi w rurkach dializatora

• Zazwyczaj stosowana dawka leku to 100 j.m. (1 mg) na każdy kilogram masy ciała.
• Lek Clexane wstrzykuje się do rurki odprowadzającej krew z organizmu (do tzw. linii tętniczej) w chwili rozpoczęcia sesji dializy. Taka ilość zazwyczaj wystarcza na 4-godzinną sesję dializacyjną. Jednak w razie konieczności lekarz może podać pacjentowi dodatkową dawkę 50 j.m. do 100 j.m. (0,5 do 1 mg) na każdy kilogram masy ciała.

Samodzielne wstrzykiwanie leku Clexane

Jeśli pacjent jest w stanie samodzielnie wykonać sobie wstrzyknięcie leku Clexane, lekarz lub pielęgniarka zademonstruje jak to zrobić. Nie należy próbować wykonywać sobie wstrzyknięcia jeśli pacjent nie został przeszkolony jak to zrobić^[2].

Przygotowanie miejsca wstrzyknięcia

• Wybrać miejsce wstrzyknięcia w prawej lub lewej części brzucha. Miejsce wstrzyknięcia powinno znajdować się co najmniej 5 cm od pępka w stronę boków.
• Umyć ręce. Oczyścić miejsce wstrzyknięcia gazikiem nasączonym alkoholem lub wodą z mydłem.
• Należy usiąść lub położyć się w wygodnej pozycji, tak by być rozluźnionym. Należy upewnić się, że miejsce wstrzyknięcia jest w zasięgu wzroku.

Wybór dawki

• Ostrożnie zdjąć nasadkę igły ze strzykawki. Osłonkę należy wyrzucić.
• Nie należy wciskać tłoka przed wykonaniem wstrzyknięcia w celu usunięcia pęcherzyków powietrza. Może to powodować zmniejszenie podanej dawki.
• Po usunięciu nasadki, niczego nie dotykać igłą. Zapewni to czystość (sterylność) igły.
• Gdy ilość leku w strzykawce jest zgodna z zaleconą dawką, nie ma potrzeby dostosowania dawki. Można już wykonać wstrzyknięcie.

Wstrzyknięcie

• Strzykawkę należy trzymać w dłoni, którą pacjent pisze (tak jak ołówek). Drugą dłonią delikatnie chwycić palcem wskazującym i kciukiem oczyszczoną skórę brzucha, tworząc fałd skórny między palcami.
• Strzykawkę należy trzymać igłą skierowaną w dół (pionowo pod kątem 90°). Całą długość igły wprowadzić w fałd skórny.
• Nacisnąć kciukiem tłok. Spowoduje to wprowadzenie leku do tkanki tłuszczowej brzucha. Należy wstrzyknąć całą ilość leku ze strzykawki.
• Wyjąć igłę z miejsca wstrzyknięcia, wyciągając ją na wprost. Igłę należy trzymać z dala od siebie i innych. Teraz można uwolnić fałd skórny.

Zmiana leku przeciwzakrzepowego

Zmiana leku przeciwzakrzepowego może być konieczna w różnych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje na temat zmiany leku Clexane na inne leki przeciwzakrzepowe oraz odwrotnie^[2]:

Zmiana leku Clexane na leki rozrzedzające krew zwane antagonistami witaminy K (takie jak warfaryna)

Lekarz zaleci pacjentowi badania krwi w celu oznaczenia współczynnika INR i poinformuje pacjenta, kiedy należy przerwać przyjmowanie leku Clexane.

Zmiana leków rozrzedzających krew zwanych antagonistami witaminy K (takie jak warfaryna) na lek Clexane

Należy odstawić lek zawierający antagonistę witaminy K. Lekarz zaleci pacjentowi badanie krwi w celu oznaczenia współczynnika INR i poinformuje pacjenta, kiedy należy rozpocząć przyjmowanie leku Clexane.

Zmiana leku Clexane na bezpośrednie doustne leki przeciwzakrzepowe

Należy przerwać przyjmowanie leku Clexane. Następnie należy rozpocząć przyjmowanie bezpośredniego doustnego leku przeciwzakrzepowego 0 do 2 godzin przed zaplanowanym czasem wykonania następnego wstrzyknięcia; a następnie należy normalnie kontynuować przyjmowanie leku.

Zmiana leczenia bezpośrednim doustnym lekiem przeciwzakrzepowym na lek Clexane

Należy przerwać przyjmowanie bezpośredniego doustnego leku przeciwzakrzepowego. Leczenie lekiem Clexane można rozpocząć dopiero po upływie 12 godzin od przyjęcia ostatniej dawki bezpośredniego doustnego leku przeciwzakrzepowego.

Słownik pojęć

• Enoksaparyna sodowa – substancja czynna leku Clexane, należąca do grupy heparyn drobnocząsteczkowych.
• Heparyna drobnocząsteczkowa – rodzaj heparyny o mniejszej masie cząsteczkowej, stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepów krwi.
• INR – międzynarodowy współczynnik znormalizowany, stosowany do monitorowania leczenia przeciwzakrzepowego.
• Zakrzepica żył głębokich – stan, w którym w żyłach głębokich, najczęściej w nogach, tworzą się zakrzepy krwi.
• Zatorowość płucna – stan, w którym zakrzep krwi przemieszcza się do płuc, blokując przepływ krwi.

Podsumowanie

Lek Clexane jest stosowany w leczeniu i zapobieganiu zakrzepom krwi. Dawkowanie zależy od przyczyny stosowania leku oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Ważne jest, aby pacjenci przestrzegali zaleceń lekarza dotyczących dawkowania i techniki wstrzykiwania leku. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub pytań, pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku