Tinospora cordifolia

Co to jest Tinospora cordifolia i dlaczego jest stosowana w suplementach?

Tinospora cordifolia to pnące krzewiaste roślina z rodziny Menispermaceae, znana pod ajurwedyjskimi nazwami Guduchi, Giloy lub Amrita. W tradycyjnej medycynie indyjskiej od tysięcy lat przygotowywano z niej tzw. rasayany – preparaty wzmacniające odporność i witalność, stosowane przy gorączce, żółtaczce, cukrzycy, reumatoidalnym zapaleniu stawów i infekcjach⁸. Współcześnie w suplementach najczęściej wykorzystuje się wyciąg z łodygi – to właśnie ta część rośliny była przedmiotem większości badań klinicznych i zawiera największe stężenia związków aktywnych⁹.

Zainteresowanie Guduchi w krajach zachodnich wynika głównie z jej udokumentowanego działania immunomodulującego i przeciwalergicznego. Warto jednak wiedzieć, że zdecydowana większość badań to eksperymenty na zwierzętach lub badania in vitro – dane kliniczne z udziałem ludzi są nadal ograniczone i dotyczą przede wszystkim alergicznego nieżytu nosa⁵.

Jakie substancje czynne zawiera wyciąg z łodygi Tinospora cordifolia?

Łodyga rośliny jest prawdziwą skarbnicą różnorodnych związków biologicznie czynnych. Wśród nich wyróżnia się kilka głównych grup chemicznych, które odpowiadają za obserwowane działanie farmakologiczne²³:

• Alkaloidy – magnofloryna, berberyna, palmatyna, jatrorrhizyna, tetrahydropalmatyna, tinosporyna. Berberyna i magnofloryna są uznawane za biomarkery rośliny i odpowiadają za działanie przeciwcukrzycowe oraz immunomodulujące¹⁰.
• Diterpenoidy – tinosporazyd, kordifolid, tinokordiozyd. Wykazują właściwości przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne¹¹.
• Glikozydy – giloin, giloiozyd, kordifolozyd A i B. Wiązane z aktywnością przeciwutleniającą i przeciwdrobnoustrojową¹¹.
• Steroidy i flawonoidy – m.in. β-sitosterol, ecdysteroidy. Ecdysteroidy mogą wspierać mineralizację kości¹².
• Polisacharydy – stymulują aktywność makrofagów i zwiększają poziom immunoglobulin¹³.

Na co stosuje się wyciąg z łodygi Guduchi i co mówią badania?

Spośród wszystkich tradycyjnych zastosowań Tinospora cordifolia, alergiczny nieżyt nosa (potoczne „katar sienny”) jest tym, dla którego istnieje najlepiej udokumentowana kliniczna skuteczność. W badaniach z udziałem ludzi wyciąg wodny z łodygi (300 mg trzy razy dziennie przez 8 tygodni) istotnie zmniejszał kichanie, świąd i wydzielinę z nosa, a efekt był porównywalny z działaniem spiruliny jako suplementu przeciwalergicznego¹¹⁵. Jedno z badań klinicznych odnotowało 100% ustąpienie kichania u 83% pacjentów¹⁶.

Dla pozostałych wskazań – cukrzycy, podwyższonego cholesterolu, reumatoidalnego zapalenia stawów czy chorób wątroby – obecne dowody kliniczne są niewystarczające, choć wyniki badań na zwierzętach i w warunkach laboratoryjnych są obiecujące¹⁷. W modelach zwierzęcych wyciągi z łodygi obniżały glikemię poprzez hamowanie enzymów α-glukozydazy i α-amylazy, stymulację wydzielania insuliny i aktywację szlaków PPARα/GLUT-4¹⁸¹⁹. Wyniki te nie mogą być jednak bezpośrednio przekładane na działanie u ludzi.

Badania in vitro i na zwierzętach sugerują ponadto potencjalne działanie hepatoprotekcyjne (obniżenie aktywności AST, ALT, gamma-GT w modelach toksycznego uszkodzenia wątroby)²⁰, kardioprotekcyjne (zmniejszenie rozmiaru zawału i peroksydacji lipidów)²¹ oraz przeciwdrobnoustrojowe wobec szerokiego spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych²². Dane te wymagają potwierdzenia w badaniach z udziałem ludzi.

Jakie dawki wyciągu z łodygi Tinospora cordifolia stosowano w badaniach?

Najlepiej przebadana dawka kliniczna to 300 mg wyciągu wodnego z łodygi trzy razy dziennie (łącznie 900 mg/dobę), stosowana przez 8 tygodni w badaniach nad alergicznym nieżytem nosa⁹. Wyciąg powinien być przyjmowany z posiłkiem²³.

W tradycji ajurwedyjskiej stosuje się też preparat Amrita Ghrita (Tinospora cordifolia z masłem klarowanym i imbirem) w dawce 10–15 g raz dziennie – jest to jednak formuła tradycyjna, nieprzebadana w rygorystycznych badaniach klinicznych²³. Warto pamiętać, że standaryzacja wyciągów dostępnych na rynku bywa różna – szukaj preparatów ze standaryzowanym ekstraktem wodnym z łodygi.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Tinospora cordifolia to surowiec o udokumentowanym wpływie na układ immunologiczny i gospodarkę węglowodanową, dlatego wymaga ostrożności w kilku sytuacjach. Bezwzględnie skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem, jeśli:

• Chorujesz na chorobę autoimmunologiczną – stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów lub inne schorzenia, w których układ odpornościowy atakuje własne tkanki. Guduchi może nasilać objawy tych chorób⁶⁷.
• Przyjmujesz leki obniżające poziom cukru – ryzyko niebezpiecznej hipoglikemii²⁵.
• Przyjmujesz leki immunosupresyjne (np. po przeszczepie narządu)²⁶.
• Przyjmujesz leki metabolizowane przez enzymy wątrobowe CYP450 – wyciąg może zmieniać ich stężenie we krwi²⁴.
• Planujesz zabieg chirurgiczny – odstawiaj surowiec co najmniej 2 tygodnie przed planowaną operacją ze względu na wpływ na glikemię²⁷.
• Jesteś w ciąży lub karmisz piersią – brak wystarczających danych o bezpieczeństwie stosowania w tych stanach.

Natychmiast przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz objawy mogące wskazywać na hipoglikemię (drżenie rąk, nadmierne pocenie, kołatanie serca, splątanie) lub nasilenie objawów choroby autoimmunologicznej.

Tinospora cordifolia jest prawdopodobnie bezpieczna przy krótkotrwałym stosowaniu w zalecanych dawkach, jednak dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego są ograniczone⁵. Jeśli zdecydujesz się na suplementację, wybieraj standaryzowane wyciągi z łodygi, przyjmuj je z posiłkiem i nie przekraczaj dawek stosowanych w badaniach klinicznych. Guduchi to wartościowy surowiec ajurwedyjski z obiecującym profilem działania – jednak jak w przypadku każdego suplementu, najlepiej stosować go świadomie i z pełną wiedzą o możliwych interakcjach.