Substancje czynne

Szczepionka przeciwko żółtej febrze (szczep 17D) podawana jest jednorazowo podskórnie i zapewnia ochronę przez całe życie u ponad 99% zaszczepionych. Jest przeciwwskazana u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia, osób z niedoborami odporności, kobiet w ciąży oraz osób z ciężką alergią na jajka. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające.

Żadna szczepionka przeciwko wirusowi Zachodniego Nilu nie jest zarejestrowana dla ludzi. Badania kliniczne fazy 1–2 obejmują m.in. inaktywowane szczepionki całowirusowe i chimeryczne. Ochrona opiera się dziś na profilaktyce przeciwkomarowej.

Szczodrak krokoszowaty to syberyjski adaptogen bogaty w fitoekdysteroidy, przede wszystkim 20-hydroksyekdyzon. Wstępne badania sugerują, że może wspierać syntezę białek mięśniowych, wytrzymałość i odporność na stres. Może wpływać na krzepliwość krwi – osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.

Szczypiorek (Allium schoenoprasum) dostarcza organicznych związków siarki, kwercetyny, witaminy K i C oraz karotenoidów. Może wspierać zdrowie serca, kości i odporność. W ilościach kulinarnych jest bezpieczny, choć osoby na lekach przeciwzakrzepowych powinny skonsultować jego regularne spożycie z lekarzem.

Szczyr trwały to roślina lecznicza z rodziny wilczomleczowatych, stosowana zewnętrznie przy problemach skórnych oraz doustnie jako środek rozwalniający i moczopędny. Działa też wykrztuśnie i przeciwzapalnie. Wymaga ostrożności – przy stosowaniu doustnym może powodować podrażnienie przewodu pokarmowego i nerek, a w większych ilościach jest toksyczna.

Tabebuia impetiginosa (pau d’arco, lapacho) to amazońskie drzewo z korą bogatą w lapachol, β-lapachon, flawonoidy i tokoferole. Badania laboratoryjne wskazują na aktywność przeciwzapalną, przeciwdrobnoustrojową i cytotoksyczną, jednak kliniczne dowody u ludzi są ograniczone. Wyciąg z kory dostępny jest jako herbata, nalewka lub kapsułki; przeciwwskazany w ciąży, wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych.

Talquetamab to przeciwciało bispecyficzne aktywujące limfocyty T do niszczenia komórek szpiczaka mnogiego poprzez wiązanie receptorów GPRC5D i CD3, stosowane u pacjentów opornych na standardowe terapie.

Olejek z tangerynki (Citrus reticulata) to zimnotłoczony ekstrakt ze skórki owocu bogaty w limonen (do 97%), γ-terpinen i β-mircen. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwdrobnoustrojowe i uspokajające potwierdzone w badaniach laboratoryjnych. Przed użyciem wymaga rozcieńczenia; po aplikacji na skórę należy unikać ekspozycji na słońce.

Tarczyca bocznokwiatowa (Scutellaria lateriflora) zawiera flawonoidy (baikalina, bajkaleina, wogonina) działające na receptory GABA-A. W badaniach klinicznych zmniejszała lęk i poprawiała nastrój. Może wchodzić w interakcje z lekami uspokajającymi i jest przeciwwskazana w ciąży.

Tasypimidyna to substancja o nieznanym mechanizmie działania, właściwościach leczniczych i schematach dawkowania. Brak oficjalnych danych uniemożliwia jej ocenę i bezpieczne stosowanie w medycynie.

Tatarak zwyczajny to roślina o bogatym składzie chemicznym – kłącze zawiera β-asaron, α-asaron, akorynę i flawonoidy. Mimo długiej historii tradycyjnego stosowania, doustne przyjmowanie preparatów z tataraku nie jest zalecane ze względu na udowodnioną genotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze β-asaronu.

Taumatyna (E957) to naturalne białko słodzące, 2000–3000× słodsze od cukru, stosowane w lekach i suplementach jako substancja pomocnicza maskująca gorzki smak. Nie ma ustalonego ADI w UE, nie wywołuje próchnicy i nie podnosi poziomu cukru we krwi.

Tawuła (Filipendula ulmaria) to zioło bogate w salicylany, flawonoidy i garbniki, tradycyjnie stosowane przy bólach, gorączce i dolegliwościach żołądkowych. Przeciwwskazana w ciąży, u alergików na salicylany i astmatyków. Nie łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi.