Substancje czynne

Róża piżmowa (Rosa moschata) dostarcza oleju bogatego w kwasy tłuszczowe omega-6 i omega-3, witaminy A, C, E oraz karotenoidy. Owoce są źródłem witaminy C i flawonoidów. Olej stosuje się zewnętrznie w pielęgnacji skóry dojrzałej, suchej i z bliznami; przed użyciem zaleca się test uczuleniowy.

Róża rdzawa (Rosa rubiginosa) to dziki krzew, którego owoce są bogatym źródłem witamin A, C i E oraz flawonoidów. Olej tłoczony z nasion stosuje się zewnętrznie na blizny, oparzenia i zmarszczki. Liście i łodygi zawierają garbniki o działaniu ściągającym.

Róża stulistna (Rosa centifolia) zawiera flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny i witaminę C. Wyciągi wykazują aktywność przeciwutleniającą i przeciwzapalną głównie w badaniach laboratoryjnych. Stosowana tradycyjnie w dolegliwościach żołądkowych, stanach zapalnych skóry i bólu gardła.

Rozbiał (Tussilago farfara) zawiera śluzowce, tusylagone i flawonoidy działające wykrztuśnie i przeciwzapalnie. Obecność hepatotoksycznych alkaloidów pirolizydynowych ogranicza bezpieczne stosowanie – roślina jest zakazana wewnętrznie w Niemczech i przeciwwskazana w ciąży, laktacji oraz u dzieci.

Rozchodnik ostry (Sedum acre) to roślina lecznicza stosowana tradycyjnie zewnętrznie na brodawki, odciski i rany oraz wewnętrznie przy kaszlu i nadciśnieniu. Zawiera alkaloids, rutynę i garbniki. Brak dowodów klinicznych na skuteczność; duże dawki mogą powodować wymioty i biegunkę. Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią.

18F-PSMA-1007 to diagnostyczny radiofarmaceutyk PET/CT wiążący się z białkiem PSMA na komórkach raka prostaty. Umożliwia precyzyjne wykrywanie nawrotu i ocenę zaawansowania choroby. W badaniu III fazy osiągnął 82% skuteczności wykrycia nawrotu, znacząco przewyższając starsze środki obrazowe.

Rubia cordifolia (Manjistha) to ajurwedyjska roślina lecznicza, której korzeń zawiera antrachinony o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym w badaniach laboratoryjnych. Doustne stosowanie budzi jednak poważne zastrzeżenia bezpieczeństwa związane z potencjałem genotoksycznym niektórych składników. Preparat jest przeciwwskazany w ciąży i laktacji.

Rukiew wodna (Nasturtium officinale) to roślina bogata w izotiocyjaniany, flawonoidy, karotenoidy i witaminę K. Wstępne badania wskazują na jej właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i potencjalnie ochronne dla serca. Wchodzi w interakcje z warfaryną, litem i chlorzoksazonem.

Ruta zwyczajna (Ruta graveolens) zawiera rutynę, furanokumaryny i alkaloidy o właściwościach przeciwzapalnych i antyseptycznych. Tradycyjnie stosowana przy bólach reumatycznych i dolegliwościach menstruacyjnych. Ze względu na poważną toksyczność – szczególnie w ciąży, przy chorobach nerek i wątroby – wymaga bezwzględnej konsultacji lekarskiej przed użyciem.

Rutozyd to flawonoid uszczelniający naczynia krwionośne, hamujący stan zapalny i neutralizujący wolne rodniki. Stosowany w niewydolności żylnej, obrzęku limfatycznym i chorobie zwyrodnieniowej stawów. Dawki w badaniach: od 100 mg do 1200 mg/dobę.

Ryż zawiera γ-oryzanol, kwas ferulowy, antocyjany i tokotrienole. Pigmentowane odmiany mają najwyższą aktywność antyoksydacyjną. Czerwony fermentowany ryż z monakoliną K obniża cholesterol LDL, ale działa jak statyna i wymaga ostrożności.

Olej canola pochodzi z rzepaku kanadyjskiego i zawiera ok. 63% kwasów jednonienasyconych, 9–11% kwasów omega-3 oraz fitosterole obniżające cholesterol. Badania potwierdzają jego korzystny wpływ na profil lipidowy krwi. Osoby na lekach przeciwzakrzepowych lub z chorobami serca powinny skonsultować jego stosowanie z lekarzem.

Rzęsa drobna (Lemna minor) to roślina wodna bogata w aminokwasy, nienasycone kwasy tłuszczowe, minerały i polifenole. Ma tradycyjne zastosowania zdrowotne, ale brakuje badań klinicznych u ludzi. Świeża roślina zawiera drażniące szczawiany wapnia – jest bezpieczna dopiero po ugotowaniu lub wysuszeniu.

Rzewień lekarski to zioło z korzeniem bogatym w antrachinony – naturalne środki przeczyszczające. Stosowany krótkotrwale przy zaparciach, może też wspomagać funkcję nerek i łagodzić objawy menopauzy. Liście są toksyczne. Nie łączyć z digoksyną ani lekami moczopędnymi bez konsultacji lekarskiej.