Substancje czynne

Arginina to aminokwas niezbędny do produkcji tlenku azotu – cząsteczki rozszerzającej naczynia. Suplementacja może obniżać ciśnienie krwi, łagodzić objawy zaburzeń erekcji i wspierać przebieg ciąży. Bezpieczna dawka dzienna wynosi do ok. 20 g, jednak po zawale serca argininy nie należy stosować.

Maqui (Aristotelia chilensis) to jagoda bogata w antocyjany – głównie delfinidyny – o silnym działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Badania kliniczne sugerują korzystny wpływ na poziom glukozy, profil lipidowy i produkcję łez. Przed stosowaniem z lekami na cukrzycę lub rozrzedzającymi krew należy skonsultować się z lekarzem.

Arnika łąkowa to roślina lecznicza stosowana wyłącznie zewnętrznie – jej wyciąg z kwiatostanu łagodzi stłuczenia, skręcenia i bóle mięśniowo-stawowe. Zawiera laktony seskwiterpenowe (helenalin) hamujące stan zapalny. Stosowanie doustne jest toksyczne i bezwzględnie przeciwwskazane.

Arnota właściwa (Bixa orellana) to roślina bogata w bixin, norbixin i delta-tokotrienol. Wyciąg z ziaren stosowany jest jako barwnik E160b; EFSA ustaliła ADI dla bixinu na 6 mg/kg. Wstępne badania wskazują na właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i korzystny wpływ na profil lipidowy, jednak dowody kliniczne u ludzi są nadal ograniczone.

Ascorbyl methylsilanol pectinate to stabilna pochodna witaminy C z grupą silanolową, stosowana w kosmetykach jako antyoksydant i regulator lepkości. Przenika głębiej niż klasyczna witamina C, a emulsje z jej udziałem zachowują stabilność przez 90 dni w szerokim zakresie temperatur.

Asparagopsis armata to czerwona alga morska zawierająca halogenowane metabolity wtórne (bromowane seskviterpeny, bromofenole) oraz aminokwasy mykoporynopodobne. W badaniach laboratoryjnych jej ekstrakty wykazują aktywność przeciwbakteryjną, antyoksydacyjną i hamującą COX-2. Stosowana głównie w kosmetyce jako składnik ochronny i nawilżający.

Szatawari (Asparagus racemosus) to ajurwedyjski korzeń bogaty w szatawaryny I–IV, flawonoidy i alkaloidy. Wstępne badania sugerują działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i wspierające laktację. Dostępny jako proszek, kapsułki i syrop; nie łączyć z litem ani diuretykami bez konsultacji lekarza.

Aspartam to słodzik ok. 200 razy słodszy od cukru, rozkładany w jelicie do fenyloalaniny, kwasu asparaginowego i metanolu. ADI wynosi 40 mg/kg mc./dobę. Osoby z fenyloketonurią muszą go unikać. Przy typowym spożyciu uznawany za bezpieczny przez JECFA i organy UE.

Aster solny to nadmorska roślina z witaminami A, C, D i minerałami (żelazo, magnez, jod). Tradycyjnie stosowany na rany, przeziębienia i dolegliwości skórne; wyciąg z astra solnego bywa składnikiem kosmetyków łagodzących. Dane kliniczne są ograniczone – przed użyciem skonsultuj się ze specjalistą.

Asteracantha longifolia (kokilaksha) to roślina ajurwedyjska bogata w flawonoidy, alkaloidy i triterpenoidy. Badania przedkliniczne sugerują działanie hepatoprotekcyjne, moczopędne i przeciwzapalne, lecz kliniczne dane u ludzi są bardzo ograniczone.

Masło murumuru z nasion palmy Astrocaryum murumuru to roślinny emollient bogaty w kwas laurynowy (40–50%) i mirystynowy (25–35%), witaminy A i E oraz polifenole. Nawilża skórę, wzmacnia jej barierę ochronną, łagodzi podrażnienia i przenika w głąb włosa, redukując puszenie. Stosowane wyłącznie zewnętrznie.

Atidarsagen autotemcel to terapia genowa dla metachromatycznej leukodystrofii, wykorzystująca modyfikowane komórki macierzyste pacjenta. Wprowadza prawidłowy gen ARSA, hamując postęp neurodegeneracji i wspierając regenerację układu nerwowego.

Atipamezol to selektywny antagonista receptorów alfa-2 adrenergicznych stosowany w weterynarii do szybkiego odwracania działania leków sedatywnych u psów i kotów, przywracając świadomość i stabilizując funkcje układu krążenia.

Awokadan butylu to składnik kosmetyczny pochodny oleju z awokado, który hamuje enzym 5α-reduktazę i ogranicza nadmierne wydzielanie sebum. Stosuje się go w produktach do skóry tłustej, trądzikowej i przetłuszczającej się skóry głowy.

Awokado właściwe (Persea americana) zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, beta-sitosterol, polifenole i awokatin B. Wykazuje udokumentowany wpływ na obniżenie LDL-cholesterolu i może łagodzić objawy choroby zwyrodnieniowej stawów. Osoby przyjmujące warfarynę powinny skonsultować spożycie awokado z lekarzem.