Tacrolimus

Skład jakościowy i ilościowy

Każda kapsułka Dailiport zawiera takrolimus w postaci jednowodnej. Ilość takrolimusu w kapsułkach wynosi odpowiednio:

• 0,5 mg
• 1 mg
• 2 mg
• 3 mg
• 5 mg

Substancje pomocnicze o znanym działaniu to m.in. laktoza jednowodna oraz barwniki: żółcień pomarańczowa FCF (E 110), czerwień Allura AC (E 129) i tartrazyna (E 102)².

Wskazania do stosowania

Dailiport jest wskazany do:

• Zapobiegania odrzuceniu przeszczepu u dorosłych biorców alogenicznych przeszczepów nerki lub wątroby³.
• Leczenia odrzucenia przeszczepu alogenicznego opornego na leczenie innymi immunosupresyjnymi produktami leczniczymi u dorosłych pacjentów⁴.

Leczenie odrzucenia przeszczepu

Tacrolimus jest również stosowany w leczeniu odrzucenia przeszczepu alogenicznego, które jest oporne na leczenie innymi immunosupresyjnymi produktami leczniczymi u dorosłych pacjentów².

Interakcje i działania niepożądane

Takrolimus może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje:

• Interakcje z inhibitorami CYP3A4: Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, worykonazol), ponieważ mogą one zwiększać stężenie takrolimusu we krwi⁴.
• Interakcje z lekami nefrotoksycznymi: Jednoczesne stosowanie takrolimusu z lekami o znanym działaniu nefrotoksycznym może zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek⁵.
• Zaburzenia serca: Takrolimus może wydłużać odstęp QT i wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka⁶.

Specjalne grupy pacjentów

Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej uwagi podczas stosowania takrolimusu:

• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki takrolimusu⁷.
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Takrolimus może powodować zaburzenia czynności nerek, dlatego należy regularnie monitorować funkcję nerek⁸.
• Pacjenci rasy czarnej: Mogą wymagać większych dawek takrolimusu w celu uzyskania podobnych minimalnych stężeń leku⁹.

Dawkowanie

Zapobieganie odrzucaniu przeszczepu nerki

Leczenie rozpoczyna się od dawki 0,20-0,30 mg/kg mc./dobę, podawanej raz na dobę, rano. Podawanie należy rozpocząć w ciągu 24 godzin po zabiegu chirurgicznym³.

Zapobieganie odrzucaniu przeszczepu wątroby

Dawka początkowa wynosi 0,10-0,20 mg/kg mc./dobę, podawana raz na dobę, rano. Leczenie należy rozpocząć w ciągu 12-18 godzin po zabiegu⁴.

Zamiana takrolimusu o natychmiastowym uwalnianiu na Dailiport

Dawka dobowa powinna pozostać w stosunku 1:1 (mg:mg). Po zamianie należy monitorować stężenie takrolimusu we krwi⁵.

Monitorowanie stężenia

Dawkowanie ustala się na podstawie indywidualnej oceny klinicznej oraz monitorowania minimalnego stężenia takrolimusu we krwi (trough level). Zaleca się częste kontrolowanie stężenia w pierwszych dwóch tygodniach po przeszczepieniu⁶.

Docelowe stężenie takrolimusu we krwi powinno mieścić się w zakresie 5-20 ng/ml w okresie wczesnym po przeszczepieniu oraz 5-15 ng/ml w leczeniu podtrzymującym⁷.

Szczególne grupy pacjentów

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki⁸.

Zaburzenia czynności nerek

Dostosowanie dawki nie jest konieczne, ale zaleca się monitorowanie czynności nerek ze względu na potencjalne działanie nefrotoksyczne⁹.

Rasa i płeć

Pacjenci rasy czarnej mogą wymagać większych dawek, natomiast u kobiet nie wykazano konieczności stosowania innych dawek niż u mężczyzn¹⁰.

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci poniżej 18 lat nie zostały ustalone¹¹.

Inne przeciwwskazania

Nie stwierdzono dodatkowych przeciwwskazań w dostępnych danych źródłowych.

Inne interakcje

Interakcje z sokiem grejpfrutowym

Sok grejpfrutowy może zwiększać stężenie takrolimusu we krwi, dlatego należy unikać jego spożywania⁷.

Interakcje z kannabidiolem (CBD)

Kannabidiol może zwiększać stężenie takrolimusu we krwi poprzez hamowanie jelitowej glikoproteiny P. Zaleca się ostrożność i monitorowanie stężenia takrolimusu⁸.

Interakcje z lekami wiążącymi się z białkami osocza

Takrolimus wiąże się z białkami osocza, co może prowadzić do interakcji z innymi lekami o wysokim powinowactwie do białek, takimi jak NLPZ, doustne leki przeciwzakrzepowe czy przeciwcukrzycowe⁹.

Wpływ na inne leki

Wpływ na cyklosporynę

Takrolimus może wydłużać okres półtrwania cyklosporyny i nasilać jej działanie nefrotoksyczne. Nie zaleca się łączenia tych leków¹⁰.

Wpływ na fenytoinę

Takrolimus może zwiększać stężenie fenytoiny we krwi¹¹.

Wpływ na środki antykoncepcyjne

Takrolimus może zmniejszać klirens środków antykoncepcyjnych zawierających steroidy, zwiększając narażenie na hormony¹².

Karmienie piersią

Badania wykazały, że takrolimus przenika do mleka kobiecego. Ze względu na potencjalne szkodliwe działanie na noworodka, kobiety leczone produktem Dailiport nie powinny karmić piersią⁶.

Płodność

U szczurów obserwowano szkodliwy wpływ takrolimusu na płodność samców, spowodowany zmniejszeniem ilości i ruchliwości plemników (patrz punkt 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Dailiport)⁷.

Zakażenia i nowotwory

Zakażenia

U pacjentów leczonych takrolimusem zgłaszano przypadki zakażeń wirusowych, w tym:

• Zakażenie wirusem CMV
• Nefropatia związana z zakażeniem wirusem BK
• Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) związana z zakażeniem wirusem JC

Więcej informacji na temat zakażeń można znaleźć w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Dailiport².

Nowotwory

Pacjenci otrzymujący takrolimus są obarczeni większym ryzykiem rozwoju nowotworów złośliwych, w tym:

• Zaburzenia limfoproliferacyjne związane z zakażeniem EBV
• Nowotwory skóry

Więcej informacji na temat nowotworów można znaleźć w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Dailiport³.

Inne działania niepożądane

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

• Często: Niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia
• Rzadko: Plamica małopłytkowa, mikroangiopatia zakrzepowa

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

• Bardzo często: Cukrzyca, hiperkaliemia
• Często: Hipomagnezemia, hipokaliemia

Zaburzenia układu nerwowego

• Bardzo często: Ból głowy, drżenie
• Rzadko: Wzmożone napięcie mięśniowe

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

• Bardzo często: Zaburzenia czynności nerek
• Rzadko: Nefropatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego

Więcej informacji na temat innych działań niepożądanych można znaleźć w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Dailiport⁴.

Postępowanie w przypadku przedawkowania takrolimusu

W razie przedawkowania takrolimusu należy wdrożyć ogólne postępowanie podtrzymujące czynności życiowe organizmu i leczenie objawowe².

Metody usuwania takrolimusu z organizmu

Ze względu na dużą masę cząsteczkową, słabą rozpuszczalność w wodzie oraz znaczne wiązanie z erytrocytami i białkami osocza, takrolimus nie jest usuwany z organizmu metodą dializy³. W pojedynczych przypadkach, u pacjentów z bardzo dużym stężeniem leku w osoczu, hemofiltracja lub hemodiafiltracja skutecznie zmniejszały stężenia toksyczne leku⁴.

Postępowanie w przypadku zatrucia doustnego

W razie zatrucia lekiem podanym doustnie pomocne może być płukanie żołądka i (lub) podanie adsorbentów (takich jak węgiel aktywny), jeśli środki te zostaną zastosowane w krótkim czasie po przyjęciu leku⁵.