Quetiapinum

Skład i postać

Kwetiapina występuje w postaci fumaranu kwetiapiny w różnych dawkach, w zależności od produktu leczniczego. Poniżej przedstawiono przykłady składu:

• Quetiapine Orion: tabletki powlekane zawierające 25 mg, 100 mg, 200 mg lub 300 mg kwetiapiny¹.
• Kwetaplex XR: tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające 150 mg kwetiapiny².
• Setinin: tabletki powlekane zawierające 25 mg, 100 mg, 200 mg lub 300 mg kwetiapiny³.
• Quetiapine Fair-Med: tabletki powlekane zawierające 25 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg lub 300 mg kwetiapiny⁴.
• KETREL XR: tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające 200 mg, 300 mg lub 400 mg kwetiapiny⁵.

Substancjami pomocniczymi o znanym działaniu są m.in. laktoza jednowodna oraz żółcień pomarańczowa (E110) w niektórych preparatach⁶.

Schizofrenia

Kwetiapina jest wskazana w leczeniu schizofrenii u dorosłych. Jest to lek przeciwpsychotyczny, który pomaga w redukcji objawów psychotycznych, takich jak halucynacje, urojenia i zaburzenia myślenia¹².

Dawkowanie ogólne

Leczenie schizofrenii

Kwetiapina jest podawana dwa razy na dobę. Schemat dawkowania wygląda następująco:

• Dzień 1: 50 mg
• Dzień 2: 100 mg
• Dzień 3: 200 mg
• Dzień 4: 300 mg

Od 4. dnia dawka jest dostosowywana do skutecznej dawki, która zwykle wynosi od 300 do 450 mg na dobę. Dawka może być modyfikowana w zakresie od 150 do 750 mg na dobę, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji pacjenta¹.

Leczenie epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Kwetiapina jest podawana dwa razy na dobę. Schemat dawkowania:

• Dzień 1: 100 mg
• Dzień 2: 200 mg
• Dzień 3: 300 mg
• Dzień 4: 400 mg

Następnie dawkę można zwiększać maksymalnie o 200 mg na dobę do dawki dobowej 800 mg w 6. dniu leczenia. Dawka podtrzymująca wynosi od 200 do 800 mg na dobę, zależnie od odpowiedzi klinicznej i tolerancji pacjenta².

Leczenie ciężkich epizodów depresyjnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Kwetiapina jest podawana raz na dobę przed snem. Schemat dawkowania:

• Dzień 1: 50 mg
• Dzień 2: 100 mg
• Dzień 3: 200 mg
• Dzień 4: 300 mg

Zalecana dawka dobowa wynosi 300 mg. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano dodatkowych korzyści ze stosowania dawki 600 mg w porównaniu z dawką 300 mg³.

Zapobieganie nawrotom w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Pacjenci powinni kontynuować przyjmowanie kwetiapiny w tej samej dawce, w której uzyskali odpowiedź kliniczną. Dawka może być dostosowana w zakresie od 300 do 800 mg na dobę, podawana dwa razy na dobę⁴.

Nadwrażliwość na kwetiapinę

Przeciwwskazaniem do stosowania kwetiapiny jest nadwrażliwość na substancję czynną (kwetiapinę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku¹.

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych lub innych objawów nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem².

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm przez CYP3A4

Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny jest CYP3A4. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC (powierzchnia pod krzywą stężenia) kwetiapiny¹. Dlatego przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4.

Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, ponieważ może on hamować CYP3A4².

Induktory enzymów wątrobowych

Stosowanie kwetiapiny z lekami indukującymi enzymy wątrobowe, takimi jak karbamazepina lub fenytoina, znacząco zwiększa klirens kwetiapiny. W przypadku karbamazepiny ekspozycja na kwetiapinę (AUC) spada średnio do 13% wartości w monoterapii³. Fenytoina zwiększa klirens kwetiapiny o około 450%⁴.

Leczenie kwetiapiną u pacjentów przyjmujących induktory enzymów wątrobowych powinno być rozpoczynane tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Zmiany w leczeniu powinny być wprowadzane stopniowo, a w razie potrzeby induktor należy zastąpić lekiem nieindukującym (np. walproinianem sodu)⁵.

Inne interakcje farmakokinetyczne

Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się znacząco w wyniku równoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak imipramina (inhibitor CYP2D6) czy fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6)⁶. Również leki przeciwpsychotyczne, takie jak rysperydon czy haloperydol, nie wpływają znacząco na farmakokinetykę kwetiapiny⁷.

Częstość występowania wad rozwojowych

Umiarkowana liczba opublikowanych danych dotyczących ciąż z ekspozycją na kwetiapinę (od 300 do 1000 przypadków) nie wskazuje na zwiększone ryzyko wad rozwojowych. Jednak na podstawie wszystkich dostępnych danych nie można wyciągnąć ostatecznych wniosków¹.

Pierwszy trymestr

Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję, dlatego kwetiapina może być stosowana w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko².

Trzeci trymestr

Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym kwetiapiny) w trzecim trymestrze ciąży są narażone na ryzyko działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe i/lub odstawienia. Mogą wystąpić: pobudzenie, hipertonia, hipotonia, drżenie, senność, niewydolność oddechowa lub zaburzenia karmienia³.

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania kwetiapiny wynikają z nadmiernego nasilenia jej znanych efektów farmakologicznych. Najczęściej zgłaszane objawy to:

• Senność i uspokojenie
• Częstoskurcz
• Niedociśnienie tętnicze
• Działanie przeciwcholinergiczne

Przedawkowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:

• Wydłużenie odstępu QT
• Drgawki i stan padaczkowy
• Rozpad mięśni prążkowanych (rabdomioliza)
• Niewydolność oddechowa
• Zatrzymanie moczu
• Splątanie, zespół majaczeniowy i pobudzenie psychiczne
• Śpiączka
• Zgon

Pacjenci z wcześniej istniejącymi ciężkimi chorobami układu krążenia są bardziej narażeni na wystąpienie poważnych skutków przedawkowania¹.