Oxygenium

Wskazania stosowania

  • Niedotlenienie
  • Sinica będąca skutkiem niewydolności sercowo-oddechowej
  • Wstrząs
  • Silne krwawienie
  • Niedrożność tętnic wieńcowych
  • Zatrucie tlenkiem węgla
  • Wysoka gorączka
  • Nagłe zatrzymanie akcji serca
  • Nagłe zatrzymanie oddychania
  • Stan krytyczny z zaburzeniami krążenia krwi
  • Reanimacja noworodków
  • Opieka przedoperacyjna
  • Opieka pooperacyjna
  • Terapia wentylacyjna
  • Znieczulenie ogólne
  • Nebulizacja

Leki zawierające Oxygenium

Producenci leków z Oxygenium

O substancji czynnej

Skład i postać

Substancją czynną w produktach leczniczych jest tlen (Oxygenium), który występuje w stężeniu nie mniejszym niż 99,5% objętości w większości preparatów1. W przypadku preparatu OXiN, stężenie tlenu wynosi 21,0 – 22,4% v/v2.

Postacie farmaceutyczne obejmują:

  • Gaz skroplony
  • Gaz sprężony
  • Gaz do inhalacji

W przypadku preparatu Powietrze medyczne syntetyczne Air Products, tlen występuje w stężeniu 22% v/v3.

Wskazania

Tlen medyczny jest stosowany w leczeniu niedotlenienia w różnych stanach klinicznych, takich jak:

  • Sinica spowodowana niewydolnością sercowo-oddechową4.
  • Wstrząs, silne krwawienie, niedrożność tętnic wieńcowych5.
  • Zatrucie tlenkiem węgla6.
  • Wysoka gorączka7.

Ponadto, tlen medyczny jest stosowany jako część znieczulenia ogólnego i intensywnej opieki, w tym w opiece przed- i pooperacyjnej, reanimacji pacjentów w stanie krytycznym oraz reanimacji noworodków8.

W przypadku preparatu OXiN, syntetyczne powietrze medyczne jest stosowane jako część przepływu świeżego gazu podczas terapii wentylacyjnej, znieczulenia oraz jako gaz nośny przy nebulizacji9.

Wskazania do stosowania

Zastosowanie w terapii

Tlen medyczny jest stosowany w leczeniu różnych postaci niedotlenienia. Jest szczególnie korzystny u pacjentów z prawidłowym zużyciem tlenu, u których stwierdza się zmniejszoną prężność tlenu w mieszanej krwi żylnej podczas oddychania powietrzem atmosferycznym1.

Przypadki kliniczne

  • Sinica będąca skutkiem niewydolności sercowo-oddechowej2.
  • Wstrząs, silne krwawienie3.
  • Niedrożność tętnic wieńcowych4.
  • Zatrucie tlenkiem węgla5.
  • Wysoka gorączka6.

Zastosowanie w intensywnej opiece

Tlen medyczny jest integralną częścią znieczulenia ogólnego i intensywnej opieki medycznej. Stosuje się go w następujących sytuacjach:

Obszary zastosowania

  • Opieka przed- i pooperacyjna7.
  • Leczenie nagłych zatrzymań akcji serca i oddychania przy urazach lub po zażyciu leków8.
  • Reanimacja pacjentów w stanie krytycznym, kiedy zaburzone jest krążenie krwi9.
  • Reanimacja noworodków10.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania tlenu medycznego

  • Tlen należy podawać w sposób ciągły, aby uniknąć niebezpiecznych wahań stężenia CO2 w pęcherzykach płucnych1.
  • Podawanie tlenu o stężeniu 100% nie powinno przekraczać 12 godzin, a stężenie powyżej 80% – 18 godzin2.
  • U pacjentów z wcześniejszymi uszkodzeniami płuc, terapia tlenowa może pogłębić uszkodzenia3.
  • Należy zachować ostrożność przy podawaniu tlenu w stężeniach powyżej 60% (u noworodków powyżej 40%)4.

Pacjenci z ryzykiem hiperkapnicznej niewydolności oddechowej

  • U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), mukowiscydozą, otyłością, deformacjami klatki piersiowej lub zaburzeniami neuromięśniowymi, tlenoterapia może wywołać depresję ośrodka oddechowego5.
  • Docelowe wysycenie tlenem może być niższe niż u innych pacjentów, a tlen należy podawać przy niskich wartościach przepływu6.

Dzieci i noworodki

  • U noworodków należy stosować najniższe skuteczne stężenie tlenu, aby uniknąć ryzyka pozasoczewkowego rozrostu włóknistego7.
  • Zaleca się rozpoczynanie resuscytacji powietrzem, a nie 100% tlenem8.

Hiperbaryczna terapia tlenowa (HBOT)

  • HBOT powinna być prowadzona w specjalistycznych ośrodkach, a ciśnienie należy zwiększać i obniżać powoli, aby uniknąć barotraumy9.
  • U pacjentów z klaustrofobią, psychozami lub agorafobią, należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka10.

Ryzyko zapłonu

  • Tlen jest pierwiastkiem podtrzymującym spalanie, dlatego należy unikać kontaktu z otwartym ogniem, iskrami i łatwopalnymi substancjami11.
  • Podczas otwierania zaworu butli z tlenem może wystąpić wzrost temperatury, co zwiększa ryzyko zapłonu12.

Dawkowanie

Dawkowanie

Tlen medyczny jest podawany w stężeniach od 21% do 100%, w zależności od potrzeb pacjenta. Dawkę i czas stosowania określa personel medyczny1.

W przypadku tlenoterapii hiperbarycznej (HBO), tlen jest podawany pod ciśnieniem powyżej 1,4-krotnie wyższego od ciśnienia atmosferycznego, a czas trwania pojedynczego leczenia wynosi od 60 minut do 4-6 godzin2.

Sposób podawania

Tlen medyczny jest podawany przez inhalację przez płuca, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest podawany do utleniacza w pozaustrojowym obiegu systemu omijającego krążenie sercowo-płucne3.

W przypadku wentylacji mechanicznej, tlen jest podawany za pośrednictwem maski twarzowej, rurki intubacyjnej lub tracheostomijnej4.

W znieczuleniu, tlen jest podawany jako część przepływu świeżego gazu, często w mieszaninie z syntetycznym powietrzem medycznym5.

Grupy wiekowe

Syntetyczne powietrze medyczne można stosować we wszystkich grupach wiekowych, w tym u noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży6.

Noworodkom można podawać maksymalnie 100% tlenu, jeżeli istnieje taka konieczność, jednak zaleca się unikanie stężeń przekraczających 40% ze względu na ryzyko uszkodzenia soczewki lub zapadnięcia płuc7.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

Nie stosować tlenu medycznego u pacjentów, u których prężność CO2 w krwi tętniczej przekracza 9,3 kPa. Może to prowadzić do narkozy dwutlenkowęglowej z utratą przytomności, a następnie do zgonu pacjenta123.

W przypadku hiperbarycznej terapii tlenowej (HBOT) przeciwwskazaniem jest nieleczona odma opłucnowa4.

Specyficzne grupy pacjentów

Wcześniaki

Stężenie wdychanego tlenu należy zmniejszyć u wcześniaków, aby uniknąć potencjalnych powikłań56.

Pacjenci z przewlekłymi chorobami płuc

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem oskrzeli i rozedmą płuc należy zmniejszyć stężenie wdychanego tlenu56.

Interakcje

Interakcje z lekami

Bleomycyna

Stosowanie wysokich stężeń tlenu podczas terapii bleomycyną nasila działania niepożądane tego cytostatyku, takie jak zwłóknienie tkanki płucnej1.

Parakwat

Podczas terapii tlenowej w leczeniu zatruć parakwatem, uszkodzenia tkanki płucnej mogą się pogłębić u pacjentów z wcześniejszymi uszkodzeniami płuc powstałymi podczas leczenia tlenem2.

Adriamycyna, Disulfiram, Cisplatyna, Sulfamylon

Przeciwwskazaniami do hiperbarycznej terapii tlenowej jest leczenie z użyciem adriamycyny, disulfiramu, cisplatyny, sulfamylonu3.

Amiodaron

Znane są przypadki oddziaływania tlenu z amiodaronem, które mogą prowadzić do nawrotu uszkodzenia płuc4.

Nitrofurantoina

Duże stężenie tlenu może pogłębić uszkodzenie płuc przez czynniki toksyczne, takie jak nitrofurantoina5.

Interakcje z innymi substancjami

Tlenek azotu (NO)

Tlen w dużym stężeniu może wchodzić w reakcje z tlenkiem azotu (NO), w wyniku czego powstaje NO2 i inne tlenki azotu (NOx)6.

Alkohol

Depresja oddechowa spowodowana alkoholem może pogłębić się pod wpływem tlenu7.

Substancje łatwopalne

Istnieje ryzyko pożaru w przypadku obecności innych źródeł zapłonu (palenie tytoniu, płomień, iskry, piecyki itp.) oraz substancji bardzo łatwopalnych (oleje, smary, kremy, maści, środki nawilżające itp.)8.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie tlenu medycznego w ciąży

Stosowanie tlenu medycznego w ciąży jest możliwe, ale wymaga ostrożności. W badaniach na zwierzętach obserwowano toksyczny wpływ na rozmnażanie po podaniu tlenu przy podwyższonym ciśnieniu lub w wysokim stężeniu. Nie wiadomo, w jakim stopniu te wyniki są istotne dla ludzi1.

Terapia tlenowa w warunkach normobarycznych może być stosowana tylko w razie konieczności, tj. ze wskazań życiowych, u kobiet krytycznie chorych lub w przypadkach niedotlenienia2.

Hiperbaryczna terapia tlenowa (HBOT) wykazała korzyści dla płodu w przypadku zatrucia tlenkiem węgla (CO) w ciąży. W innych sytuacjach terapię HBOT u kobiet w ciąży należy stosować z zachowaniem środków ostrożności, ponieważ nie jest znany wpływ potencjalnego ryzyka uszkodzenia płodu wywołanego przez stres oksydacyjny3.

Stosowanie tlenu medycznego podczas laktacji

Tlen może być stosowany podczas karmienia piersią bez ryzyka dla dziecka4.

Syntetyczne powietrze medyczne może być stosowane podczas karmienia piersią5.

Stosowanie tlenu medycznego a płodność

Syntetyczne powietrze medyczne może być stosowane przez kobiety w wieku rozrodczym6.

Brak dostępnych danych dotyczących płodności u kobiet i mężczyzn7.

Działania niepożądane

Działania niepożądane związane z tlenem medycznym

Układ nerwowy

  • Narkoza dwutlenkowowęglowa z utratą przytomności1.
  • Drgawki jako objaw zatrucia tlenem (efekt Paula Berta) przy stężeniu powyżej 70%2.
  • Splątanie po kilku godzinach ekspozycji na tlen medyczny pod ciśnieniem do 3 barów3.

Układ oddechowy

  • Hipoksja następowa wywołana nagłym podaniem czystego tlenu4.
  • Niedodma pęcherzyków płucnych5.
  • Zapalenie oskrzeli, kaszel, ból krtani6.

Układ pokarmowy

  • Nudności i wymioty7.

Układ wzrokowy

  • Zwiększenie pola widzenia, krótkowzroczność, zaćma8.
  • Pozasoczewkowy rozrost włóknisty u wcześniaków przy stężeniu tlenu powyżej 40%9.

Inne

  • Bóle zamostkowe i stawów10.
  • Zmiany psychiczne11.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu12.

Przedawkowanie

Ogólne informacje o przedawkowaniu tlenu

Przedawkowanie tlenu medycznego jest rzadkie i zwykle związane z terapią hiperbaryczną. Może prowadzić do toksyczności tlenowej, która objawia się głównie w układzie oddechowym, ośrodkowym układzie nerwowym i układzie krążenia1.

Objawy przedawkowania

  • Objawy ze strony układu oddechowego
  • Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego
  • Objawy ze strony układu krążenia, w tym zmniejszenie rzutu serca i hemoliza erytrocytów1
  • Retinopatia i ślepota u wcześniaków1

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania tlenu, należy natychmiast podjąć działania mające na celu zmniejszenie stężenia tlenu i leczenie objawowe2.

Kroki postępowania

  1. Natychmiastowe przerwanie wdychania tlenu
  2. Zmniejszenie ciśnienia tlenu w przypadku terapii hiperbarycznej2
  3. Leczenie objawowe, w tym zastosowanie substancji antyoksydacyjnych2
  4. Wspomaganie oddychania w przypadku niewydolności oddechowej3