Montelukastum

Wskazania stosowania

  • Astma przewlekła o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu
  • Skurcz oskrzeli wywołany wysiłkiem fizycznym
  • Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
  • Astma oskrzelowa

Leki zawierające Montelukastum

Producenci leków z Montelukastum

O substancji czynnej

Charakterystyka substancji czynnej: Montelukast

Montelukast jest selektywnym antagonistą receptora leukotrienowego, który działa poprzez blokowanie działania leukotrienów, substancji odpowiedzialnych za skurcz oskrzeli, zwiększoną przepuszczalność naczyń oraz procesy zapalne w drogach oddechowych. Montelukast jest dostępny w postaci montelukastu sodowego, który jest równoważny montelukastowi w dawce 4 mg, 5 mg lub 10 mg, w zależności od postaci leku1.

Substancja ta jest stosowana w leczeniu astmy oraz w zapobieganiu skurczowi oskrzeli wywołanemu wysiłkiem fizycznym. Montelukast może również łagodzić objawy sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u pacjentów z astmą2.

Wskazania do stosowania

Astma

Montelukast jest wskazany jako lek pomocniczy w leczeniu astmy u pacjentów z przewlekłą astmą łagodną do umiarkowanej, u których leczenie za pomocą wziewnych kortykosteroidów i krótko działających β-agonistów nie zapewnia odpowiedniej kontroli objawów3.

Zapobieganie skurczowi oskrzeli wywołanemu wysiłkiem fizycznym

Montelukast jest również wskazany w zapobieganiu astmie, w której dominującym objawem jest skurcz oskrzeli wywołany wysiłkiem fizycznym4.

Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

U pacjentów z astmą, u których montelukast jest stosowany w leczeniu astmy, może on również łagodzić objawy sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa5.

Wskazania do stosowania

Leczenie astmy

Montelukast jest stosowany jako lek pomocniczy w leczeniu przewlekłej astmy oskrzelowej o łagodnym do umiarkowanym nasileniu. Jest wskazany u pacjentów, u których leczenie wziewnymi kortykosteroidami i krótko działającymi β-agonistami nie zapewnia wystarczającej kontroli objawów astmy1.

Może być również stosowany zamiast małych dawek wziewnych kortykosteroidów u pacjentów z łagodną astmą, u których w ostatnim czasie nie wystąpiły ciężkie napady astmy wymagające stosowania doustnych kortykosteroidów oraz u pacjentów, którzy nie są w stanie prawidłowo stosować kortykosteroidów wziewnych2.

Zapobieganie astmie wysiłkowej

Montelukast jest wskazany w zapobieganiu astmie, w której dominującym objawem jest skurcz oskrzeli wywołany wysiłkiem fizycznym3.

Dodatkowe wskazania

U pacjentów z astmą oskrzelową, u których montelukast jest stosowany w leczeniu astmy, może on również łagodzić objawy sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa4.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

Stosowanie w ostrych napadach astmy

Montelukastu w postaci doustnej nie należy stosować w leczeniu ostrych napadów astmy. Pacjenci powinni mieć łatwy dostęp do swojego zwykle stosowanego leku doraźnego. W przypadku ostrego napadu astmy należy zastosować krótko działającego β-agonistę w postaci wziewnej. Jeśli konieczne jest zastosowanie większej niż zwykle dawki, pacjent powinien jak najszybciej skonsultować się z lekarzem1.

Zastępowanie kortykosteroidów

Montelukastem nie należy nagle zastępować kortykosteroidów wziewnych lub doustnych. Brak danych wskazujących na możliwość zmniejszenia dawki kortykosteroidów doustnych podczas jednoczesnego stosowania montelukastu2.

Zespół Churga-Straussa

W rzadkich przypadkach u pacjentów przyjmujących leki przeciwastmatyczne, w tym montelukast, może wystąpić układowa eozynofilia, czasami z objawami klinicznymi zapalenia naczyń, co odpowiada rozpoznaniu zespołu Churga-Straussa. Przypadki te były czasem związane ze zmniejszeniem dawki lub przerwaniem leczenia kortykosteroidami doustnymi. Lekarze powinni zwracać uwagę na objawy, takie jak eozynofilia, wysypka pochodzenia naczyniowego, nasilenie objawów płucnych, powikłania kardiologiczne i neuropatię3.

Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy

U pacjentów z astmą i nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy, pomimo leczenia montelukastem, należy nadal unikać stosowania kwasu acetylosalicylowego i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych4.

Zdarzenia neuropsychiatryczne

Zdarzenia o podłożu neuropsychiatrycznym, takie jak zmiany w zachowaniu, depresja i skłonności samobójcze, były zgłaszane we wszystkich grupach wiekowych przyjmujących montelukast. Objawy mogą być poważne i utrzymywać się, jeśli leczenie nie zostanie przerwane. Pacjentów i opiekunów należy poinformować o konieczności powiadomienia lekarza w przypadku wystąpienia takich zmian5.

Składniki pomocnicze

Aspartam

Montelukast Bluefish Pharma zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Każda tabletka do rozgryzania i żucia 4 mg zawiera aspartam w ilości odpowiadającej 0,674 mg fenyloalaniny na dawkę. Pacjenci z fenyloketonurią powinni wziąć to pod uwagę6.

Sód

Montelukast Bluefish Pharma zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt jest uznawany za „wolny od sodu”7.

Dawkowanie

Dawkowanie

Dzieci w wieku 6-14 lat

Zalecana dawka to jedna tabletka do rozgryzania i żucia 5 mg raz na dobę, przyjmowana wieczorem. Tabletka powinna być rozgryziona przed połknięciem. Montelukast należy przyjmować 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku1.

Dzieci w wieku 2-5 lat

Zalecana dawka to jedna tabletka do rozgryzania i żucia 4 mg raz na dobę, przyjmowana wieczorem. Tabletka powinna być rozgryziona przed połknięciem. Montelukast należy przyjmować 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku2.

Dorośli i młodzież w wieku 15 lat i starsi

Zalecana dawka to jedna tabletka powlekana 10 mg raz na dobę, przyjmowana wieczorem3.

Zalecenia ogólne

Terapeutyczny wpływ montelukastu na wskaźniki kontroli astmy widoczny jest już w pierwszej dobie od rozpoczęcia leczenia. Pacjenci powinni kontynuować przyjmowanie leku zarówno w okresach kontroli objawów, jak i zaostrzeń choroby4.

Montelukast nie jest zalecany do stosowania w monoterapii u pacjentów z astmą przewlekłą o umiarkowanym nasileniu. Może być rozważany jako alternatywa dla małych dawek wziewnych kortykosteroidów u dzieci z astmą przewlekłą łagodną, pod warunkiem, że w ostatnim czasie nie występowały ciężkie napady astmy wymagające stosowania doustnych kortykosteroidów5.

Specjalne grupy pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z niewydolnością nerek6.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby. Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby7.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku8.

Interakcje z innymi lekami

Montelukast nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami zawierającymi tę samą substancję czynną9.

Jeśli montelukast jest stosowany jako terapia wspomagająca wobec wziewnych kortykosteroidów, nie należy nagle zastępować kortykosteroidów wziewnych montelukastem10.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania dotyczące substancji czynnej Montelukastum

Montelukastum jest przeciwwskazane w przypadku:

  • Nadwrażliwości na substancję czynną (Montelukastum) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku1.

Przeciwwskazanie to dotyczy wszystkich postaci leku zawierających Montelukastum, niezależnie od dawki i formy podania (tabletki powlekane, tabletki do rozgryzania i żucia, granulat)2.

Dodatkowe informacje

Skład substancji pomocniczych

Skład substancji pomocniczych może różnić się w zależności od postaci leku. Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) każdego leku3.

Zalecenia dotyczące stosowania

Przed rozpoczęciem terapii Montelukastum należy dokładnie zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego, aby uniknąć stosowania leku w przypadku przeciwwskazań4.

Interakcje

Interakcje z innymi lekami

Montelukast może być stosowany jednocześnie z innymi lekami zwykle podawanymi w profilaktyce i długotrwałym leczeniu astmy. W badaniach nad interakcjami leków, montelukast w zalecanej dawce klinicznej nie wpływał istotnie na farmakokinetykę następujących leków:

  • Teofiliny
  • Prednizonu
  • Prednizolonu
  • Doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol z noretyndronem w stosunku 35:1)
  • Terfenadyny
  • Digoksyny
  • Warfaryny1

Metabolizm CYP

Induktory CYP

U osób otrzymujących jednocześnie fenobarbital, pole pod krzywą stężenia montelukastu w osoczu (AUC) zmniejszyło się o około 40%. Montelukast jest metabolizowany z udziałem izoenzymów CYP 3A4, 2C8 i 2C9, dlatego należy zachować ostrożność, szczególnie u dzieci, podczas jednoczesnego podawania montelukastu z lekami pobudzającymi aktywność CYP 3A4, 2C8 i 2C9, takimi jak:

  • Fenytoina
  • Fenobarbital
  • Ryfampicyna2

Inhibitory CYP

Badania in vitro wykazały, że montelukast jest silnym inhibitorem CYP 2C8. Jednakże, dane z badania klinicznego dotyczącego interakcji montelukastu z rozyglitazonem (substrat badawczy reprezentatywny dla leków metabolizowanych głównie przez CYP 2C8) wskazywały, że montelukast nie hamuje izoenzymu CYP 2C8 in vivo. Dlatego nie uważa się, że montelukast znacząco zmienia metabolizm produktów leczniczych metabolizowanych przez ten enzym (np. paklitaksel, rozyglitazon i repaglinid)3.

Substraty CYP

W badaniach in vitro wykazano, że montelukast jest substratem CYP 2C8 oraz w znacznie mniejszym stopniu 2C9 i 3A4. W badaniu klinicznym dotyczącym interakcji leków, w tym gdy zastosowano montelukast z gemfibrozylem (inhibitorem zarówno CYP 2C8, jak i 2C9) wykazano, że gemfibrozyl 4,4-krotnie zwiększa układową ekspozycję na montelukast. Nie jest wymagane dostosowanie dawkowania montelukastu podczas jednoczesnego stosowania z gemfibrozylem lub innymi silnymi inhibitorami CYP 2C8, ale lekarze powinni wziąć pod uwagę, że częstość występowania działań niepożądanych może być zwiększona4.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ montelukastu na ciążę

Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu montelukastu na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu1. Ograniczone dane z dostępnych baz danych dotyczących stosowania montelukastu w ciąży nie wskazują na istnienie związku przyczynowego między przyjmowaniem leku a występowaniem wad wrodzonych, takich jak wady kończyn, które rzadko obserwowano na całym świecie po wprowadzeniu leku do obrotu2.

Montelukast może być stosowany w czasie ciąży jedynie wówczas, gdy zostanie to uznane za bezwzględnie konieczne3.

Wpływ montelukastu na karmienie piersią

Badania na szczurach wykazały, że montelukast przenika do mleka4. Nie wiadomo jednak, czy montelukast przenika do mleka kobiecego5.

Montelukast może być stosowany w okresie karmienia piersią jedynie wówczas, gdy zostanie to uznane za bezwzględnie konieczne6.

Działania niepożądane

Działania niepożądane w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych, u pacjentów leczonych montelukastem, często (≥1/100 do <1/10) zgłaszano następujące działania niepożądane, występujące częściej niż u pacjentów otrzymujących placebo1:

Zaburzenia układu nerwowego

  • Ból głowy – często zgłaszany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci2.

Zaburzenia żołądka i jelit

  • Ból brzucha – często zgłaszany u dzieci w wieku od 6 do 14 lat3.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

  • Pragnienie – zgłaszane u dzieci w wieku od 2 do 5 lat4.

Profil bezpieczeństwa nie zmieniał się podczas długotrwałego stosowania (do 2 lat u osób dorosłych oraz do 12 miesięcy u dzieci w wieku od 6 do 14 lat) w badaniach klinicznych z udziałem ograniczonej liczby pacjentów5.

Działania niepożądane po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano następujące działania niepożądane6:

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

  • Zakażenie górnych dróg oddechowych – bardzo często7.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

  • Zwiększona skłonność do krwawień – rzadko8.

Zaburzenia układu immunologicznego

  • Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja – niezbyt często9.
  • Nacieki eozynofilów w wątrobie – bardzo rzadko10.

Zaburzenia psychiczne

  • Zaburzenia snu, w tym koszmary senne, bezsenność, somnambulizm – niezbyt często11.
  • Myśli i zachowania samobójcze (skłonności samobójcze) – bardzo rzadko12.

Zaburzenia układu nerwowego

  • Zawroty głowy, senność, parestezja, drgawki – niezbyt często13.

Zaburzenia serca

  • Kołatanie serca – rzadko14.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

  • Krwawienie z nosa – niezbyt często15.

Zaburzenia żołądka i jelit

  • Biegunka, nudności, wymioty – często16.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

  • Zwiększona aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) – często17.
  • Zapalenie wątroby (w tym cholestatyczne, wątrobowokomórkowe oraz uszkodzenie wątroby o mieszanej etiologii) – bardzo rzadko18.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

  • Wysypka, pokrzywka, świąd – często19.
  • Obrzęk naczynioruchowy – rzadko20.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

  • Bóle stawów, bóle mięśni, w tym kurcze mięśni – niezbyt często21.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

  • Gorączka – często22.
  • Osłabienie, zmęczenie, złe samopoczucie – niezbyt często23.

U pacjentów z astmą podczas leczenia montelukastem zgłaszano bardzo rzadkie przypadki występowania zespołu Churga-Strauss (ang. Churg-Strauss Syndrome, CSS)24.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania montelukastu

Najczęściej zgłaszane objawy przedawkowania montelukastu są zgodne z jego profilem bezpieczeństwa i obejmują:

  • Ból brzucha
  • Senność
  • Pragnienie
  • Ból głowy
  • Wymioty
  • Nadmierna aktywność psychoruchowa

W większości przypadków przedawkowania nie odnotowano działań niepożądanych, a obserwacje kliniczne i laboratoryjne były zgodne z profilem bezpieczeństwa zarówno u dorosłych, jak i u dzieci1.

Postępowanie w przypadku przedawkowania montelukastu

Brak szczegółowych informacji dotyczących leczenia przedawkowania montelukastu. Nie wiadomo, czy montelukast jest usuwany z organizmu podczas dializy otrzewnowej lub hemodializy2.

W przypadku przedawkowania zaleca się monitorowanie stanu pacjenta i leczenie objawowe. W razie wystąpienia poważnych objawów należy skonsultować się z lekarzem lub specjalistą toksykologii3.