Medroxyprogesteronum

Wskazania stosowania

  • Rak endometrium
  • Rak nerek
  • Rak piersi u kobiet po menopauzie
  • Antykoncepcja

Leki zawierające Medroxyprogesteronum

Producenci leków z Medroxyprogesteronum

O substancji czynnej

Skład i forma

1 ml zawiesiny zawiera 150 mg medroksyprogesteronu octanu (Medroxyprogesteroni acetas). Fiolka 3,3 ml zawiera 500 mg medroksyprogesteronu octanu, a fiolka 6,7 ml zawiera 1000 mg medroksyprogesteronu octanu1.

Substancje pomocnicze

1 ml zawiesiny do wstrzykiwań zawiera 1,35 mg metylu parahydroksybenzoesanu (E 218) i 0,15 mg propylu parahydroksybenzoesanu (E 216)2.

Wskazania

Lek Depo-Provera jest wskazany do:

  • Leczenia wspomagającego i/lub paliatywnego w przypadku wznowy lub wystąpienia przerzutów raka endometrium lub nerek3.
  • Leczenia w przypadku wznowy lub wystąpienia przerzutów raka piersi u kobiet po menopauzie4.

Wskazania do stosowania

Wskazania terapeutyczne

Medroxyprogesteronum jest stosowane w następujących przypadkach:

  • Leczenie wspomagające i (lub) paliatywne w przypadku wznowy lub wystąpienia przerzutów raka endometrium lub nerek1.
  • Leczenie w przypadku wznowy lub wystąpienia przerzutów raka piersi u kobiet po menopauzie2.

Antykoncepcja

Medroxyprogesteronum jest również stosowane jako środek antykoncepcyjny. Należy jednak zwrócić uwagę na następujące kwestie:

  • U kobiet w każdym wieku, stosujących produkt leczniczy DEPO-PROVERA przez długi okres, może dojść do zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD). Należy wziąć pod uwagę ocenę stosunku korzyści do ryzyka, związanego ze stosowaniem produktu leczniczego, uwzględniając również zmniejszenie BMD występujące w okresie ciąży i (lub) laktacji3.
  • Powrót do płodności (owulacji) może być opóźniony o okres do jednego roku4.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

  • Zachować szczególną ostrożność w przypadku znanej nadwrażliwości na steroidy inne niż medroksyprogesteron1.
  • Należy zdiagnozować każde nieoczekiwane krwawienie z dróg rodnych, jakie wystąpi w czasie leczenia medroksyprogesteronem2.
  • Medroksyprogesteron może powodować zatrzymanie płynów, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami takimi jak padaczka, migrena, astma, zaburzenia czynności serca lub nerek3.
  • Podczas leczenia konieczna jest staranna obserwacja pacjentów z depresją w wywiadzie4.
  • U niektórych pacjentek mogą wystąpić objawy odpowiadające depresji przedmiesiączkowej5.
  • Może dojść do zmniejszenia tolerancji glukozy, szczególnie u pacjentów z cukrzycą6.
  • W przypadku przekazywania wycinków do badania histopatologicznego, należy poinformować histopatologa o stosowaniu medroksyprogesteronu7.
  • Może zmniejszać stężenia biomarkerów hormonalnych, takich jak steroidy, gonadotropiny i globulina wiążąca hormony płciowe8.
  • Może powodować objawy przypominające zespół Cushinga9.

Wpływ na kości

  • Stosowanie medroksyprogesteronu może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD), szczególnie u młodych kobiet10.
  • Po zaprzestaniu stosowania, powrót do wartości wyjściowych BMD może zająć od 1,2 do 4,6 lat11.
  • Nie stwierdzono zwiększenia ryzyka złamań u dorosłych kobiet stosujących medroksyprogesteron12.

Inne środki ostrożności

  • Nie zaleca się stosowania u pacjentek z zaburzeniami zakrzepowymi lub zakrzepowo-zatorowymi w wywiadzie13.
  • W przypadku wystąpienia nagłej utraty wzroku, wytrzeszczu, podwójnego widzenia lub migreny, należy przerwać leczenie i przeprowadzić badania okulistyczne14.
  • Produkt zawiera substancje pomocnicze, które mogą powodować reakcje alergiczne15.
  • Produkt jest wolny od sodu16.

Dawkowanie

Dawkowanie i sposób podawania w antykoncepcji

Zalecana dawka

Zalecana dawka to 150 mg co 3 miesiące. Przed wstrzyknięciem należy energicznie wstrząsnąć fiolkę do uzyskania jednolitej zawiesiny. Produkt leczniczy podaje się w głębokich, domięśniowych wstrzyknięciach do mięśnia pośladkowego wielkiego lub naramiennego1.

Pierwsze podanie

Aby zwiększyć pewność, że pacjentka nie będzie w ciąży w czasie podania pierwszej dawki, należy podawać ją:

  • w ciągu pierwszych 5 dni prawidłowego cyklu miesiączkowego;
  • w ciągu 5 dni od porodu, jeżeli pacjentka nie karmi piersią;
  • w 6 tygodniu od porodu, jeżeli karmi piersią2.

Kolejne dawki

Kolejne dawki należy podawać co 12 tygodni. Jeżeli czas między kolejnymi wstrzyknięciami jest dłuższy niż 89 dni, przed podaniem należy wykluczyć ciążę, a pacjentka powinna stosować dodatkowe (np. mechaniczne) środki antykoncepcyjne przez 14 dni po podaniu kolejnego wstrzyknięcia3.

Zastąpienie innych metod antykoncepcyjnych

W przypadku zmiany innych metod antykoncepcyjnych na produkt leczniczy DEPO-PROVERA, produkt powinien być podany w sposób zapewniający ciągłą ochronę antykoncepcyjną, biorąc pod uwagę mechanizm działania obu metod (np. u pacjentek, które dotychczas stosowały doustne środki antykoncepcyjne, pierwsze wstrzyknięcie produktu leczniczego DEPO-PROVERA powinno być podane w ciągu 7 dni od przyjęcia ostatniej tabletki antykoncepcyjnej zawierającej substancje czynne)4.

Dzieci i młodzież

Stosowanie produktu leczniczego DEPO-PROVERA w wstrzyknięciach domięśniowych (im.) nie jest wskazane przed pierwszą miesiączką. Dostępne są dane dotyczące stosowania medroksyprogesteronu octanu w wstrzyknięciach domięśniowych u kobiet w wieku młodzieńczym (od 12 do 18 lat). Oprócz obaw związanych ze zmniejszeniem BMD, przewiduje się, że bezpieczeństwo stosowania oraz skuteczność produktu DEPO-PROVERA u kobiet w wieku młodzieńczym, u których wystąpiła już pierwsza miesiączka oraz u kobiet dorosłych, są takie same5.

Dawkowanie i sposób podawania w leczeniu nowotworów

Rak endometrium lub nerek

Na początku terapii zaleca się dawki od 400 do 1000 mg medroksyprogesteronu octanu na tydzień, podawanego domięśniowo. Jeśli wystąpi poprawa w ciągu kilku tygodni lub miesięcy oraz, gdy stan pacjenta wydaje się stabilny, istnieje możliwość zastosowania dawki podtrzymującej, 400 mg miesięcznie6.

Rak piersi

Zalecana dawka początkowa to 500 mg do 1000 mg medroksyprogesteronu octanu na dobę, podawanego domięśniowo przez 28 dni. Następnie należy stosować dawki podtrzymujące wynoszące 500 mg dwa razy w tygodniu tak długo, jak długo pacjentka reaguje na leczenie7.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania medroksyprogesteronu

Medroksyprogesteron nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na substancję czynną (medroksyprogesteron) lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Depo-Provera1.
  • Częstość lub podejrzenie ciąży2.
  • Niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych do czasu ustalenia ostatecznego rozpoznania oraz wykluczenia nowotworu złośliwego narządów rodnych3.
  • Rozpoznanie lub podejrzenie hormonozależnego nowotworu złośliwego piersi lub układu rozrodczego4.
  • Częstość niewydolność wątroby5.
  • Czynne zakrzepowe zapalenie żył, aktualnie występujące lub podawane w wywiadzie zaburzenia zakrzepowo-zatorowe lub choroba naczyń mózgowych6.

Dodatkowe informacje dotyczące stosowania medroksyprogesteronu

Stosowanie u młodzieży

Medroksyprogesteron nie jest wskazany u kobiet przed wystąpieniem pierwszej miesiączki. Dostępne są dane dotyczące stosowania u kobiet w wieku od 12 do 18 lat, jednak bezpieczeństwo i skuteczność są przewidywane jako takie same jak u dorosłych kobiet7.

Interakcje

Interakcje z lekami

Jednoczesne podawanie aminoglutetymidu może w istotnym stopniu zmniejszyć stężenie medroksyprogesteronu octanu w osoczu i zmniejszyć skuteczność działania antykoncepcyjnego produktu leczniczego DEPO-PROVERA1.

Podobnie, jednoczesne stosowanie aminoglutetymidu z dużymi dawkami medroksyprogesteronu octanu w podaniu doustnym może w istotnym stopniu zmniejszyć stężenie medroksyprogesteronu octanu w osoczu i zmniejszyć skuteczność jego działania2.

Metabolizm

Medroksyprogesteronu octan (MPA) jest metabolizowany in vitro głównie dzięki hydroksylacji za pośrednictwem CYP3A4. Szczegółowe badania oceniające efekty kliniczne interakcji lekowych MPA z induktorami lub inhibitorami CYP3A4 nie zostały przeprowadzone, a zatem efekty kliniczne działania induktorów lub inhibitorów CYP3A4 nie są znane3.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ na ciążę

Stosowanie produktu leczniczego DEPO-PROVERA w ciąży jest przeciwwskazane. U noworodków urodzonych z nieplanowanych ciąż, rozpoczętych między pierwszym a drugim miesiącem od wstrzyknięcia produktu leczniczego DEPO-PROVERA, może wystąpić niska urodzeniowa masa ciała, co z kolei wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zgonu w okresie noworodkowym. Ryzyko to jest bardzo małe, gdyż takie ciąże zdarzają się bardzo rzadko1.

Istnieją dane wskazujące na związek pomiędzy stosowaniem produktów leczniczych z grupy progestagenów w pierwszym trymestrze ciąży a występowaniem zaburzeń rozwojowych w obrębie układu płciowego u płodów obu płci2.

Należy poinformować pacjentkę o możliwym zagrożeniu dla płodu, jeżeli medroksyprogesteronu octan będzie stosowany podczas ciąży lub jeśli kobieta zajdzie w ciążę w trakcie stosowania produktu leczniczego3.

Wpływ na karmienie piersią

Medroksyprogesteronu octan i jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Brak wystarczających danych sugerujących, że ich obecność może stanowić zagrożenie dla dziecka4.

Wpływ na płodność

DEPO-PROVERA podawana domięśniowo w dawkach 150 mg/ml co 3 miesiące ma działanie antykoncepcyjne. U kobiet przed menopauzą po przepisaniu DEPO-PROVERA w leczeniu raka nerki lub endometrium może wystąpić nieregularne krwawienie lub brak miesiączki, a powrót płodności (owulacja) może być opóźniony po zaprzestaniu leczenia5.

Działania niepożądane

Działania niepożądane ogólne

Poniżej przedstawiono działania niepożądane związane z zastosowaniem medroksyprogesteronu, zgrupowane według układów i narządów oraz częstości występowania1.

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

  • Niezbyt często: zakażenia w obrębie układu moczowo-płciowego2
  • Rzadko: zapalenie śluzówki macicy, ropień w miejscu wstrzyknięcia3

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

  • Rzadko: niedokrwistość, zaburzenia krwi4

Zaburzenia układu immunologicznego

  • Niezbyt często: nadwrażliwość na lek5
  • Rzadko: reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktoidalna6

Zaburzenia endokrynologiczne

  • Rzadko: wydłużony okres braku owulacji7

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

  • Niezbyt często: zwiększenie łaknienia, zmniejszenie łaknienia8

Zaburzenia psychiczne

  • Bardzo często: nerwowość9
  • Często: depresja, zmniejszenie popędu płciowego10
  • Niezbyt często: bezsenność11
  • Rzadko: anorgazmia, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia psychiczne o afektywnym podłożu, nadpobudliwość, niepokój12

Zaburzenia układu nerwowego

  • Bardzo często: ból głowy13
  • Często: zawroty głowy14
  • Niezbyt często: drgawki, senność15
  • Rzadko: migrena, porażenia, omdlenia, parestezje, porażenie nerwu VII16

Działania niepożądane specyficzne

Poniżej przedstawiono specyficzne działania niepożądane związane z zastosowaniem medroksyprogesteronu, zgrupowane według układów i narządów oraz częstości występowania17.

Zaburzenia układu immunologicznego

  • Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy18
  • Rzadko: nadwrażliwość na lek19
  • Częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktoidalna20

Zaburzenia endokrynologiczne

  • Niezbyt często: działania zbliżone do występujących po kortykosteroidach (np. takie jak w zespole Cushinga)21
  • Częstość nieznana: wydłużony okres braku owulacji22

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

  • Często: zmiany masy ciała, zwiększenie łaknienia23
  • Niezbyt często: nasilenie cukrzycy, hiperkalcemia24

Zaburzenia psychiczne

  • Często: bezsenność25
  • Niezbyt często: depresja, euforia, zmiany libido26
  • Rzadko: nerwowość27
  • Częstość nieznana: stan splątania28

Zaburzenia układu nerwowego

  • Często: ból głowy, zawroty głowy, drżenie29
  • Rzadko: udar mózgu, senność30
  • Częstość nieznana: zaburzenia koncentracji uwagi, działania zbliżone do zależnych od aktywacji układu współczulnego31

Przedawkowanie

-