Zgłoś skutki uboczne leku
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Substancje czynne
Schorzenia
PoradnikiPopularne
Lidocainum
Wskazania stosowania
- ostry ból o umiarkowanym nasileniu podczas zabiegów szyjki macicy i wewnątrzmacicznych
- znieczulenie skóry lub błon śluzowych
- wstrzyknięcia w stomatologii
- otwieranie ropni powierzchownych
- usuwanie ruszających się zębów mlecznych
- usuwanie fragmentów kości
- usuwanie kamienia nazębnego
- znieczulenie dziąseł przed umocowaniem koron i mostów dentystycznych
- przygotowanie wycisków stomatologicznych
- zahamowanie odruchu gardłowego przed zdjęciem rentgenowskim
- elektrokauteryzacja w otorynolaryngologii
- wycięcie przegrody nosa
- usunięcie polipów nosa
- wycięcie migdałków
- otwarcie ropnia okołomigdałkowego
- nakłucie zatoki szczękowej
- płukanie zatok
- ostatni etap porodu
- nacięcie i szycie krocza
- usuwanie szwów
- powierzchniowe znieczulenie okolicy gardła i tchawicy
- osłabienie odruchów i zmniejszenie reakcji hemodynamicznej podczas wprowadzania narzędzi w obrębie dróg oddechowych i przewodu pokarmowego
- przedwczesny wytrysk
- znieczulenie miejsca wstrzyknięcia przed znieczuleniem miejscowym
- szycie ran błony śluzowej
- wycinanie powiększonych brodawek międzyzębowych
- wycinanie wędzidełka
- otwieranie torbieli ślinianek
- usuwanie powierzchownych łagodnych nowotworów błon śluzowych
- krwawienia z nosa
- wymiana rurki do tracheostomii
- znieczulenie krocza przy porodzie
- pielęgnacja nacięcia krocza przy porodzie
- zabiegi chirurgiczne pochwy i szyjki macicy
- nacięcie i leczenie rozdarcia błony dziewiczej
- ropień w miejscu szwu
- znieczulenie skóry i błon śluzowych przed małymi zabiegami chirurgicznymi
- cewnikowanie i nakłucie żył
- bolesny zabieg miejscowy na większych powierzchniach nieuszkodzonej skóry
Leki zawierające Lidocainum
Producenci leków z Lidocainum
O substancji czynnej
Charakterystyka substancji czynnej: Lidokaina
Lidokaina jest miejscowym środkiem znieczulającym, należącym do grupy amidowych środków znieczulających. Działa poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co hamuje przewodzenie impulsów nerwowych i prowadzi do znieczulenia miejscowego1.
Formy i stężenia
- Lidbree: Żel domaciczny zawierający 42 mg/ml lidokainy1.
- Lidocain-EGIS: Aerozol na skórę, roztwór zawierający 10% (100 mg/ml) lidokainy2.
- Bravera Control: Aerozol na skórę, roztwór zawierający 96 mg/g lidokainy3.
- Lignox Spray: Aerozol, roztwór zawierający 100 mg/g lidokainy4.
- Nanolipo: Krem zawierający 40 mg/g lidokainy5.
Wskazania do stosowania
Lidokaina jest stosowana w różnych formach i stężeniach w zależności od wskazań:
Znieczulenie miejscowe
- Lidbree: Znieczulenie miejscowe w przypadku ostrego bólu o umiarkowanym nasileniu podczas zabiegów szyjki macicy i wewnątrzmacicznych u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat1.
- Lidocain-EGIS: Znieczulenie skóry lub błon śluzowych w stomatologii, chirurgii szczękowej, chorobach uszu, nosa i gardła, ginekologii, położnictwie oraz dermatologii2.
- Bravera Control: Zmniejszenie wrażliwości prącia na dotyk i opóźnienie ejakulacji w przypadku przedwczesnego wytrysku3.
- Lignox Spray: Znieczulenie skóry lub błon śluzowych w stomatologii, otorynolaryngologii, położnictwie oraz endoskopii4.
- Nanolipo: Znieczulanie powierzchniowych warstw skóry przed cewnikowaniem, nakłuciem żył oraz bolesnymi zabiegami miejscowymi5.
Wskazania do stosowania
Znieczulenie miejscowe
Lidokaina jest stosowana jako środek znieczulający miejscowo w różnych procedurach medycznych, w tym w stomatologii, otorynolaryngologii, ginekologii, położnictwie oraz podczas zabiegów endoskopowych. Jest szczególnie skuteczna w znieczulaniu skóry i błon śluzowych przed bolesnymi zabiegami1.
Zabiegi stomatologiczne
Lidokaina jest szeroko stosowana w stomatologii do znieczulania miejsca wstrzyknięcia przed zabiegami, takimi jak otwieranie ropni, usuwanie zębów mlecznych, fragmentów kości, kamienia nazębnego, a także przed umocowaniem koron i mostów dentystycznych2. Dodatkowo, jest używana do hamowania odruchu gardłowego podczas przygotowywania wycisków stomatologicznych i zdjęć rentgenowskich3.
Zabiegi otorynolaryngologiczne
W otorynolaryngologii, lidokaina jest stosowana przed zabiegami takimi jak elektrokauteryzacja, wycięcie przegrody nosa, usunięcie polipów nosa, wycięcie migdałków, otwarcie ropnia okołomigdałkowego, nakłucie zatoki szczękowej oraz płukanie zatok4.
Zabiegi ginekologiczne i położnicze
W ginekologii i położnictwie, lidokaina jest stosowana do znieczulania krocza podczas porodu, przed nacięciem i szyciem krocza, a także podczas usuwania szwów5. Jest również używana w zabiegach chirurgicznych pochwy i szyjki macicy6.
Zabiegi endoskopowe
Lidokaina jest stosowana do znieczulenia gardła przed wprowadzeniem rurek i zgłębników podczas zabiegów endoskopowych, takich jak wymiana rurki do tracheostomii7.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania lidokainy
- Lidokaina może powodować ostre objawy toksyczności znieczulenia miejscowego, w tym zagrażające życiu powikłania zatorowe, jeśli zostanie przypadkowo wstrzyknięta donaczyniowo1.
- Niezamierzone podanie inną drogą pozajelitową może powodować miejscową toksyczność tkankową2.
- Lidokaina może hamować odruch kaszlowy, co zwiększa ryzyko aspiracji i odoskrzelowego zapalenia płuc3.
- Lidokaina może dawać dodatni wynik w badaniach antydopingowych4.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci z chorobami serca
- Pacjenci z częściową lub całkowitą blokadą przewodnictwa serca wymagają szczególnej uwagi, ponieważ lidokaina może powodować depresję przewodnictwa mięśnia sercowego5.
- Pacjenci przyjmujący leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron) powinni być pod ścisłą obserwacją i monitorowaniem EKG, ponieważ działania lidokainy i leków przeciwarytmicznych klasy III mogą się sumować6.
Pacjenci z porfirią
- Lidokaina jest prawdopodobnie porfirynogenna i powinna być przepisywana tylko pacjentom z ostrą porfirią w przypadku poważnych lub pilnych wskazań7.
Dzieci i młodzież
- Nie należy podawać lidokainy na błony śluzowe niemowląt i dzieci w wieku poniżej 15 lat, ponieważ stężenie lidokainy w osoczu może przekroczyć próg toksyczności8.
Interakcje i środki ostrożności
Interakcje z lekami
- Pacjenci przyjmujący leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron) powinni być pod ścisłą obserwacją i monitorowaniem EKG, ponieważ działania lidokainy i leków przeciwarytmicznych klasy III mogą się sumować9.
- Ostrożnie stosować u chorych leczonych trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami MAO10.
Środki ostrożności
- Należy unikać kontaktu lidokainy z oczami, ponieważ może to prowadzić do poważnego podrażnienia oka11.
- Lidokaina nie powinna być stosowana na mankiety rurek wewnątrztchawicznych wykonanych z tworzywa sztucznego, ponieważ może doprowadzić do uszkodzenia mankietu12.
Dawkowanie
Dawkowanie lidokainy
Dorośli
- Maksymalna dawka dobowa: Nie należy przekraczać 200 mg lidokainy, co odpowiada około 22 rozpyleń (Lignox Spray)1.
- Wskazania:
- Stomatologia: 8,7-26,1 mg (1-3 rozpyleń)2.
- Położnictwo: 87-130,5 mg (10-15 rozpyleń)3.
- Endoskopia: 8,7-26,1 mg (1-3 rozpyleń)4.
Dzieci
- Dawka: 16,2 mg do 24,3 mg lidokainy na sesję5.
- Obliczanie dawki: Masa dziecka (w kg) x 1,336.
- Maksymalna dawka: Nie przekraczać 2,2 mg/kg mc.7.
Sposób podawania lidokainy
Podanie na skórę i błony śluzowe
- Lignox Spray: Przed pierwszym użyciem należy kilkakrotnie nacisnąć pompkę rozpylającą, aby wypełnić ją płynem. Trzymać butelkę pionowo podczas stosowania8.
- Nanolipo: Nałożyć 1 g do 2,5 g kremu na skórę, przykryć opatrunkiem okluzyjnym na 30 minut do 5 godzin9.
Podanie wewnątrzmaciczne
- Lidbree: Nałożyć 2 do 3 ml grubej warstwy na szyjkę macicy i 3 ml do kanału szyjki macicy za pomocą aplikatora10.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania ogólne
Lidokaina jest przeciwwskazana w przypadku:
- Nadwrażliwości na lidokainę lub inne środki miejscowo znieczulające o budowie amidowej1.
- Nadwrażliwości na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL)1.
- Nadwrażliwości na soję lub orzeszki ziemne2.
Przeciwwskazania szczegółowe
Lidokaina ma dodatkowe przeciwwskazania w zależności od postaci leku i stanu pacjenta:
- Stosowanie z gipsem: Przeciwwskazane ze względu na ryzyko aspiracji3.
- Stany chorobowe: Hypowolemia, wstrząs, blok przewodnictwa przedsionkowo-komorowego IIo i IIIo, miastenia, ciężkie uszkodzenia wątroby4.
- Stosowanie u partnerów: Przeciwwskazane, jeśli partnerka pacjenta jest w ciąży5.
- Skóra uszkodzona lub zmieniona zapalnie: Przeciwwskazane6.
Interakcje
Interakcje z lekami
Leki przeciwarytmiczne
Lidokaina może wchodzić w interakcje z lekami przeciwarytmicznymi, szczególnie z grupy 1B (np. tokainid, meksyletyna) oraz klasy III (np. amiodaron). Działania toksyczne tych leków mogą się sumować, co wymaga szczególnej ostrożności podczas ich jednoczesnego stosowania12.
Leki zmniejszające klirens lidokainy
Leki takie jak cymetydyna lub beta-blokery (np. propranolol) mogą zmniejszać klirens lidokainy, prowadząc do potencjalnie toksycznych stężeń w osoczu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek34.
Leki zwiotczające mięśnie
Lidokaina nasila działanie środków zwiotczających mięśnie poprzecznie prążkowane5.
Leki przeciwdepresyjne i inhibitory MAO
Ostrożnie należy stosować lidokainę u pacjentów leczonych trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami MAO6.
Interakcje z innymi substancjami
Testy diagnostyczne
Lidokaina może wpływać na wyniki testów diagnostycznych do oznaczania enzymów osoczowych7.
Dzieci i młodzież
Nie przeprowadzono konkretnych badań dotyczących interakcji u dzieci, ale można spodziewać się, że interakcje są podobne jak w populacji dorosłych8.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wpływ lidokainy na ciążę
Lidokaina przenika przez barierę łożyska i może być wchłaniana przez tkanki płodu. Badania na zwierzętach nie wykazują bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na ciążę, rozwój zarodka i płodu, przebieg porodu czy rozwój pourodzeniowy potomstwa1. Wykazano jednak toksyczne działanie na czynność rozrodczą przy podawaniu dużych dawek lidokainy, znacznie przewyższających ekspozycję podczas stosowania miejscowego2.
W praktyce klinicznej lidokaina była stosowana u wielu kobiet w ciąży bez zgłaszanych konkretnych zaburzeń rozrodu, takich jak zwiększona częstość występowania wad rozwojowych3. Jednak ze względu na brak wystarczających danych z badań klinicznych, stosowanie lidokainy w ciąży powinno być ograniczone do przypadków, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko4.
Wpływ lidokainy na karmienie piersią
Lidokaina jest wydzielana do mleka kobiecego, ale w ilościach tak małych, że nie stanowi zagrożenia dla dziecka karmionego piersią5. Produkty zawierające lidokainę mogą być stosowane w okresie karmienia piersią, jeśli jest to klinicznie wskazane6.
W przypadku przeniesienia substancji czynnej z pacjenta na partnerkę, nie przewiduje się wpływu na organizm noworodka/dziecka karmionego piersią7.
Wpływ lidokainy na płodność
Brak wystarczających danych dotyczących wpływu lidokainy na płodność8. Badania na zwierzętach nie wykazały zaburzeń płodności u samców lub samic szczurów9.
Nie ma również wystarczających danych na temat wpływu lidokainy na wczesny rozwój zarodka10.
Działania niepożądane
Ogólne działania niepożądane lidokainy
Lidokaina, jako substancja czynna, może powodować działania niepożądane, które są związane z jej działaniem miejscowym lub ogólnoustrojowym. W przypadku stosowania zgodnie z zaleceniami, ilość substancji czynnej przenikającej do krążenia jest bardzo mała, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych1. Jednak w przypadku nadmiernego dozowania, szybkiego wchłaniania, nadwrażliwości, idiosynkrazji lub zmniejszonej tolerancji, mogą wystąpić poważne działania niepożądane2.
Działania niepożądane wg układów
Zaburzenia układu nerwowego
- Bardzo rzadko: objawy zahamowania ośrodkowego układu nerwowego, zawroty głowy, senność, drgawki, utrata przytomności3.
Zaburzenia serca
- Częstość nieznana: osłabienie mięśnia sercowego, rzadkoskurcz, zatrzymanie czynności serca4.
Zaburzenia naczyniowe
- Częstość nieznana: niedociśnienie tętnicze5.
Zaburzenia układu oddechowego
- Częstość nieznana: porażenie czynności oddechowej6.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Bardzo rzadko: miejscowe podrażnienie skóry lub wysypka7.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8.
Adres do zgłaszania:
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: +48 22 49 21 301
- Faks: +48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania lidokainy
Objawy przedawkowania lidokainy dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu sercowo-naczyniowego. Wzrost stężenia lidokainy w osoczu powyżej 5000 ng/ml może prowadzić do nasilenia objawów toksycznych1.
Objawy ze strony OUN
- Drętwienie wokół ust i języka
- Uczucie pustki w głowie
- Przeczulica słuchowa, szumy w uszach
- Zaburzenia widzenia
- Drżenia mięśniowe, skurcze
- Uogólnione drgawki (grand mal), utrata przytomności
- Hipoksja i hiperkapnia w wyniku zaburzeń oddychania2
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego
- Niedociśnienie tętnicze
- Bradykardia, zaburzenia rytmu serca
- Zapaść, zatrzymanie akcji serca (rzadko bez objawów prodromalnych)3
Leczenie przedawkowania lidokainy
Leczenie przedawkowania lidokainy wymaga natychmiastowej interwencji, szczególnie w przypadku objawów ze strony OUN i układu sercowo-naczyniowego.
Postępowanie w przypadku objawów OUN
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych, tlenoterapia, sztuczne oddychanie4
- Podanie leków przeciwdrgawkowych (np. diazepam 0,1 mg/kg mc. lub tiopental sodu 1-3 mg/kg dożylnie)5
- W przypadku przedłużających się drgawek – podanie sukcynylocholiny (1 mg/kg mc.) przez specjalistę6
Postępowanie w przypadku objawów sercowo-naczyniowych
- Podanie efedryny (5-10 mg dożylnie) w przypadku niedociśnienia i bradykardii7
- Podanie atropiny (0,5-1 mg dożylnie) w przypadku zaburzeń przewodnictwa8
- Resuscytacja krążeniowo-oddechowa w przypadku zatrzymania akcji serca9