Popularne
Itrakonazol (Itraconazolum) jest syntetycznym triazolem o działaniu przeciwgrzybiczym. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko różnym gatunkom grzybów, w tym dermatofitom, drożdżakom i pleśniom1.
Substancja pomocnicza o znanym działaniu to sacharoza, która jest obecna w różnych ilościach w zależności od preparatu23.
Itrakonazol jest stosowany w leczeniu następujących zakażeń powierzchniowych:
Itrakonazol jest również stosowany w leczeniu następujących zakażeń układowych:
Itrakonazol może powodować przemijające, bezobjawowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory, co zaobserwowano w badaniu z udziałem zdrowych ochotników przyjmujących itrakonazol dożylnie1. Wykazano również, że itrakonazol ma działanie inotropowe ujemne, co może prowadzić do zastoinowej niewydolności serca, szczególnie przy wyższych dawkach dobowych (np. 400 mg)2.
Itrakonazolu nie należy stosować u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca lub z taką niewydolnością w wywiadzie, chyba że korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko3. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania itrakonazolu z antagonistami wapnia, ponieważ może to zwiększać ryzyko niewydolności serca4.
Podczas leczenia itrakonazolem bardzo rzadko obserwowano ciężką hepatotoksyczność, w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończonej zgonem5. Większość tych przypadków dotyczyła pacjentów z istniejącą chorobą wątroby, leczonych z powodu grzybic układowych6.
Zaleca się monitorowanie czynności wątroby u pacjentów leczonych itrakonazolem, szczególnie u tych z wcześniejszymi zaburzeniami czynności wątroby7. W przypadku wystąpienia objawów zapalenia wątroby (np. nudności, wymioty, ciemny mocz), należy natychmiast przerwać leczenie8.
Nie ma wystarczających danych dotyczących nadwrażliwości krzyżowej między itrakonazolem a innymi lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli. Należy zachować ostrożność u pacjentów z nadwrażliwością na inne azole9.
Leczenie itrakonazolem należy przerwać, jeśli wystąpią objawy neuropatii, które mogą być związane z przyjmowaniem leku10.
Notowano przypadki przemijającej lub trwałej utraty słuchu u pacjentów przyjmujących itrakonazol, szczególnie w połączeniu z chinidyną11.
Wchłanianie itrakonazolu jest słabsze u pacjentów ze zmniejszoną kwaśnością soku żołądkowego. Zaleca się podawanie leku z kwaśnymi napojami12.
Dane dotyczące stosowania itrakonazolu u dzieci są ograniczone. Nie zaleca się stosowania, chyba że korzyści przewyższają ryzyko12.
Zaleca się ostrożność w dawkowaniu ze względu na częstsze występowanie zaburzeń czynności wątroby, nerek lub serca13.
Dane są ograniczone. Zaleca się monitorowanie stężeń itrakonazolu we krwi i ewentualną modyfikację dawki14.
U niektórych pacjentów narażenie na itrakonazol może być mniejsze. Zaleca się ostrożność i ewentualną modyfikację dawki15.
W przypadku ciężkich zakażeń grzybiczych zaleca się monitorowanie stężeń itrakonazolu we krwi16.
U pacjentów ze zmniejszoną odpornością (np. pacjenci z neutropenią, AIDS, po przeszczepieniu narządów) biodostępność itrakonazolu podawanego doustnie może być zmniejszona1.
W przypadku pacjentów z AIDS, u których istnieje ryzyko nawrotu zakażenia (np. sporotrychoza, blastomikoza, histoplazmoza, kryptokokoza), należy rozważyć leczenie podtrzymujące2.
Itrakonazol hamuje metabolizm leków przez CYP3A4 i glikoproteinę P, co może prowadzić do zwiększenia stężeń innych leków, takich jak:
Produkty zawierające itrakonazol (np. Trioxal, Orungal) zawierają sacharozę, co może stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z rzadkimi zaburzeniami, takimi jak:
Itrakonazolu nie należy stosować w czasie ciąży, z wyjątkiem przypadków zagrożenia życia, w których spodziewana korzyść dla matki przewyższa ryzyko uszkodzenia płodu1.
Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ itrakonazolu na reprodukcję2.
Dostępne dane dotyczące stosowania itrakonazolu w czasie ciąży są ograniczone. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki wystąpienia wad wrodzonych, w tym deformacje w obrębie szkieletu, dróg moczowo-płciowych, układu sercowo-naczyniowego i narządu wzroku, a także aberracje chromosomalne i wielorakie wady rozwojowe. Związek przyczynowy pomiędzy wystąpieniem wad a stosowaniem itrakonazolu nie został ustalony3.
Dane epidemiologiczne dotyczące stosowania itrakonazolu w trakcie pierwszego trymestru ciąży, głównie u pacjentek leczonych krótkotrwale z powodu kandydozy pochwy i sromu, nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych w porównaniu z osobami z grupy kontrolnej, nienarażonymi na działanie znanych substancji teratogennych4.
Bardzo niewielka ilość itrakonazolu przenika do mleka matki. Podczas karmienia piersią należy rozważyć oczekiwane korzyści ze stosowania itrakonazolu, w stosunku do ryzyka. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, pacjentka nie powinna karmić piersią5.
Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ itrakonazolu na reprodukcję6.
Kobiety w wieku rozrodczym, leczone itrakonazolem, powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji, do czasu wystąpienia pierwszej miesiączki po zakończeniu stosowania produktu leczniczego7.
Działania niepożądane związane ze stosowaniem itrakonazolu obejmują szeroki zakres objawów, które mogą wystąpić u pacjentów. Poniżej przedstawiono najczęściej zgłaszane działania niepożądane, które zostały zidentyfikowane podczas badań klinicznych oraz w wyniku zgłoszeń spontanicznych.
Bezpieczeństwo stosowania itrakonazolu u dzieci i młodzieży oceniono u 165 pacjentów w wieku od 1 do 17 lat. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane w tej grupie wiekowej były podobne do tych u dorosłych, ale występowały z większą częstotliwością.
Po wprowadzeniu itrakonazolu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, które nie zostały zidentyfikowane podczas badań klinicznych. Poniżej przedstawiono te działania według kategorii częstości.
Objawy przedawkowania itrakonazolu są zasadniczo zgodne z działaniami niepożądanymi opisanymi w punkcie 4.8 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku. Obejmują one działania niepożądane typowe dla terapii itrakonazolem12345.
W przypadku przedawkowania itrakonazolu należy natychmiast zastosować środki podtrzymujące czynności życiowe678910.
Usunięcie itrakonazolu metodą hemodializy jest niemożliwe1617181920.
Nie ma swoistego antidotum na przedawkowanie itrakonazolu2122232425.
W przypadku przedawkowania zaleca się skontaktowanie z centrum kontroli zatruć w celu uzyskania najnowszych zaleceń dotyczących postępowania26.