Hydroxyzinum

Wskazania stosowania

  • Lęk
  • Świąd
  • Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi

Leki zawierające Hydroxyzinum

Producenci leków z Hydroxyzinum

O substancji czynnej

Informacje ogólne

Hydroksyzyna to substancja czynna stosowana w leczeniu lęku, świądu oraz jako premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi. Występuje w postaci tabletek powlekanych oraz syropu1.

Skład

Tabletki powlekane

  • Hydroxyzinum VP 10 mg: Zawiera 10 mg hydroksyzyny chlorowodorku (Hydroxyzini hydrochloridum) oraz substancje pomocnicze: laktozę jednowodną (21,00 mg) i czerwień koszenilową, lak (E124) (0,127 mg)2.
  • Hydroxyzinum VP 25 mg: Zawiera 25 mg hydroksyzyny chlorowodorku oraz substancje pomocnicze: laktozę jednowodną (11,20 mg) i czerwień koszenilową, lak (E124) (0,580 mg)3.

Syrop

  • Hydroxyzinum VP 2 mg/ml: Zawiera 2 mg hydroksyzyny chlorowodorku w 1 ml syropu oraz substancje pomocnicze: maltitol ciekły (640 mg/ml), glikol propylenowy (5,16 mg/ml) i benzoesan sodu (2 mg/ml)4.

Wskazania

  • Leczenie lęku5.
  • Objawowe leczenie świądu6.
  • Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi7.

Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania

Hydroxyzinum jest stosowane w następujących przypadkach:

  • Leczenie lęku - Hydroxyzinum może być stosowane w celu łagodzenia objawów lękowych1.
  • Objawowe leczenie świądu - Substancja ta jest również skuteczna w łagodzeniu świądu2.

Zastosowanie w premedykacji

Hydroxyzinum może być stosowane jako część premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi, aby zmniejszyć niepokój pacjenta i przygotować go do zabiegu3.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

Stosowanie hydroksyzyny wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z:

  • zwiększoną skłonnością do drgawek1,
  • jaskrą, utrudnionym odpływem moczu z pęcherza moczowego, osłabioną perystaltyką przewodu pokarmowego, miastenią i otępieniem ze względu na działanie przeciwcholinergiczne2.

Należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami depresyjnymi na ośrodkowy układ nerwowy lub lekami o właściwościach przeciwcholinergicznych3.

Pacjenci powinni unikać spożywania alkoholu podczas leczenia4.

Wpływ na układ krążenia

Hydroksyzyna może powodować wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie oraz zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes5.

Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia objawów związanych z zaburzeniami rytmu serca6.

Pacjenci powinni być poinstruowani, aby niezwłocznie zgłaszali wszelkie objawy związane z sercem7.

Specjalne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Małe dzieci są bardziej narażone na działania niepożądane dotyczące ośrodkowego układu nerwowego, w tym drgawki8.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie zaleca się stosowania hydroksyzyny u pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zmniejszoną eliminację i zwiększone ryzyko działań niepożądanych9.

Pacjenci z niewydolnością wątroby i nerek

U pacjentów z niewydolnością wątroby lub umiarkowaną/ciężką niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawki10.

Składniki dodatkowe

Maltitol ciekły

Produkt może mieć lekkie działanie przeczyszczające i nie powinien być stosowany u pacjentów z nietolerancją fruktozy11.

Sód

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol sodu na 50 ml, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”12.

Glikol propylenowy

Produkt zawiera 5,16 mg glikolu propylenowego w 1 ml. Jednoczesne podawanie z etanolem może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków13.

Benzoesan sodu

Produkt zawiera 2 mg soli kwasu benzoesowego w 1 ml, co może zwiększać ryzyko żółtaczki u noworodków14.

Dawkowanie

Dawkowanie ogólne

Produkt leczniczy Hydroxyzinum VP należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce, a czas leczenia powinien być możliwie jak najkrótszy1.

Dorośli

  • Objawowe leczenie lęku: 50 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych. W ciężkich przypadkach można stosować doustnie dawki do 100 mg/dobę2.
  • Objawowe leczenie świądu: Leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg przed snem. W razie konieczności, dawkę można zwiększyć do 25 mg, 3 do 4 razy na dobę3.
  • Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi: 50 mg w dwóch podaniach lub 100 mg w pojedynczej dawce doustnie4.

Dzieci i młodzież

  • Objawowe leczenie świądu: Dzieci w wieku od 12 miesięcy: 1 mg/kg mc. do 2 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych5.
  • Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi: 0,6 mg/kg mc. doustnie, w pojedynczej dawce. Skumulowana dawka dobowa nie powinna przekraczać 2 mg/kg mc. na dobę6.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Leczenie należy rozpoczynać stosując połowę dawki zalecanej dla młodszych osób dorosłych. Maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg7.

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek należy stosować mniejsze dawki ze względu na zmniejszone wydalanie cetyryzyny (metabolitu hydroksyzyny)8.

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Zaleca się zmniejszenie dawki dobowej o 33%9.

Sposób podawania

Produkt leczniczy Hydroxyzinum VP stosuje się doustnie10.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania Hydroxyzinum

Hydroxyzinum nie powinno być stosowane w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na substancję czynną, cetyryzynę, inne pochodne piperazyny, aminofilinę, etylenodiaminę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Hydroxyzinum VP1.
  • Porfiria2.
  • Częstość rytmu serca poniżej 50 uderzeń na minutę3.
  • Ciąża i karmienie piersią4.
  • Pacjenci ze znanym nabytym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT5.
  • Pacjenci ze znanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, w tym ze stwierdzoną chorobą układu krążenia, znaczącymi zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), nagłą śmiercią sercową w rodzinie, znaczącą bradykardią, stosujący jednocześnie leki, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT i (lub) wywołują zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes6.

Uwagi dodatkowe dotyczące stosowania Hydroxyzinum

Przed rozpoczęciem stosowania Hydroxyzinum należy wziąć pod uwagę następujące kwestie:

  • Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, ponieważ może to wpłynąć na metabolizm i wydalanie leku7.
  • Hydroxyzinum może powodować senność, dlatego zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn podczas leczenia8.
  • U pacjentów w podeszłym wieku może być konieczne dostosowanie dawki ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych9.

Interakcje

Interakcje przeciwwskazane

Hydroksyzyna nie powinna być stosowana jednocześnie z lekami, które wydłużają odstęp QT i mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Do takich leków należą:

  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid) i klasy III (np. amiodaron, sotalol)
  • Niektóre leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne (np. haloperydol), przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
  • Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina), antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
  • Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna), stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd) lub w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)
  • Metadon

Jednoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca i jest przeciwwskazane1.

Interakcje wymagające ostrożności

Należy zachować ostrożność podczas stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię i hipokaliemię2.

Hydroksyzyna może nasilać działanie leków depresyjnych na OUN oraz produktów o działaniu przeciwcholinergicznym. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie3.

Alkohol nasila działanie hydroksyzyny4.

Hydroksyzyna działa antagonistycznie w stosunku do betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy oraz osłabia wpływ adrenaliny na ciśnienie tętnicze5.

Należy unikać stosowania hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO)6.

Metabolizm i enzymy

Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Silne inhibitory tych enzymów mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi7.

Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i może w dużych dawkach wpływać na metabolizm leków będących substratami dla tego enzymu. Hamuje również izoenzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, ale tylko w stężeniach znacznie przekraczających maksymalne stężenia w osoczu8.

Cetyryzyna, metabolit hydroksyzyny, nie hamuje cytochromu P450 ani izoenzymów UDP-glukuronylotransferazy9.

Wpływ na wyniki badań

Hydroksyzyna może wpływać na wyniki testów alergicznych oraz testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną. Nie należy jej stosować przez co najmniej 5 dni przed wykonaniem takich testów10.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ hydroksyzyny na ciążę

Hydroksyzyna przenika przez barierę łożyskową, osiągając w organizmie płodu wyższe stężenie niż u matki. Brak jest istotnych danych epidemiologicznych dotyczących stosowania hydroksyzyny w ciąży. U noworodków, których matki przyjmowały hydroksyzynę w późnej ciąży lub podczas porodu, obserwowano:

  • Hipotonię
  • Zaburzenia ruchowe (w tym zaburzenia pozapiramidowe, ruchy kloniczne)
  • Depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN)
  • Niedotlenienie noworodka
  • Zatrzymanie moczu

Hydroksyzyna jest przeciwwskazana w ciąży1.

Wpływ hydroksyzyny na karmienie piersią

Cetyryzyna, główny metabolit hydroksyzyny, przenika do mleka matki. Nie przeprowadzono standardowych badań dotyczących tego wydzielania, ale obserwowano ciężkie działania niepożądane u noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące hydroksyzynę. Dlatego hydroksyzyna jest przeciwwskazana podczas laktacji2. W przypadku konieczności stosowania hydroksyzyny, karmienie piersią należy przerwać3.

Wpływ hydroksyzyny na płodność

Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ hydroksyzyny na reprodukcję4. Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi.

Działania niepożądane

Działania niepożądane Hydroxyzinum

Hydroxyzinum może powodować różne działania niepożądane, które są związane głównie z depresyjnym lub paradoksalnym pobudzającym działaniem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), działaniem przeciwholinergicznym oraz reakcjami nadwrażliwości1.

Najczęstsze działania niepożądane

  • Senność – występuje u 13,74% pacjentów2.
  • Ból głowy – występuje u 1,63% pacjentów3.
  • Zmęczenie – występuje u 1,36% pacjentów4.
  • Suchość w jamie ustnej – występuje u 1,22% pacjentów5.

Działania niepożądane związane z metabolitem cetyryzyną

Po podaniu hydroksyzyny mogą wystąpić działania niepożądane związane z jej głównym metabolitem, cetyryzyną, takie jak:6

  • Małopłytkowość
  • Agresywność
  • Depresja
  • Tiki
  • Dystonia
  • Parestezja
  • Napady przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych
  • Biegunka
  • Trudności w oddawaniu moczu
  • Mimowolne oddawanie moczu
  • Astenia
  • Obrzęk
  • Zwiększenie masy ciała

Częstość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane hydroksyzyny zostały sklasyfikowane według częstości występowania:7

Zaburzenia układu immunologicznego

  • Rzadko: reakcje nadwrażliwości8.
  • Bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny9.

Zaburzenia psychiczne

  • Niezbyt często: pobudzenie, splątanie10.
  • Rzadko: dezorientacja, omamy11.

Zaburzenia układu nerwowego

  • Bardzo często: senność12.
  • Często: ból głowy, sedacja13.
  • Niezbyt często: zawroty głowy, bezsenność, drżenie14.
  • Rzadko: drgawki, dyskineza15.

Zaburzenia oka

  • Rzadko: zaburzenia akomodacji, niewyraźne widzenie16.

Zaburzenia serca

  • Rzadko: tachykardia17.
  • Częstość nieznana: komorowe zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes), wydłużenie odstępu QT18.

Zaburzenia naczyniowe

  • Rzadko: niedociśnienie tętnicze19.

Zaburzenia układu oddechowego

  • Bardzo rzadko: skurcz oskrzeli20.

Zaburzenia żołądka i jelit

  • Często: suchość błony śluzowej jamy ustnej21.
  • Niezbyt często: nudności22.
  • Rzadko: zaparcia, wymioty23.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

  • Rzadko: nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby24.
  • Częstość nieznana: zapalenie wątroby25.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

  • Rzadko: świąd, wysypka rumieniowa, wysypka grudkowo-plamkowa, pokrzywka, zapalenie skóry26.
  • Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy, wzmożona potliwość, utrwalona wysypka polekowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona27.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

  • Rzadko: zatrzymanie moczu28.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

  • Często: zmęczenie29.
  • Niezbyt często: złe samopoczucie, gorączka30.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego31.

Jak zgłaszać działania niepożądane?

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:

  • Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
    Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa,
    Tel.: +48 22 49 21 301,
    Faks: +48 22 49 21 309,
    Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl32.
  • Podmiotu odpowiedzialnego za produkt leczniczy33.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania hydroksyzyny

Objawy przedawkowania hydroksyzyny są związane głównie z nadmiernym działaniem przeciwcholinergicznym, depresją lub paradoksalnym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Do najczęstszych objawów należą:

  • Nudności i wymioty
  • Tachykardia
  • Gorączka
  • Senność
  • Zaburzenia odruchu źrenicznego
  • Drżenie
  • Splątanie lub omamy
  • Obniżenie poziomu świadomości
  • Depresja oddechowa
  • Drgawki
  • Niedociśnienie tętnicze
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Śpiączka i zapaść krążeniowo-oddechowa1

Postępowanie w przypadku przedawkowania hydroksyzyny

W przypadku znacznego przedawkowania hydroksyzyny konieczne jest:

  • Ścisłe kontrolowanie drożności dróg oddechowych, oddychania i krążenia (ciągły zapis EKG)
  • Zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu
  • Monitorowanie akcji serca oraz ciśnienia tętniczego przez 24 godziny, do ustąpienia objawów przedawkowania
  • Ustalenie, czy pacjent nie przyjmował jednocześnie innych leków lub alkoholu
  • Podanie tlenu, naloksonu, glukozy i tiaminy, jeśli zajdzie taka konieczność2

Nie należy stosować preparatów wymiotnicy u pacjentów z objawami zaburzeń świadomości, śpiączki lub drgawek ze względu na ryzyko zachłystowego zapalenia płuc. W przypadku spożycia leku w klinicznie istotnej ilości, można wykonać płukanie żołądka po uprzednim wykonaniu intubacji dotchawiczej3.

Leczenie farmakologiczne przedawkowania hydroksyzyny

W przypadku przedawkowania hydroksyzyny:

  • Nie zaleca się stosowania adrenaliny. W razie konieczności podania środka obkurczającego naczynia, należy zastosować noradrenalinę lub metaraminol4.
  • Skuteczność węgla aktywowanego, hemodializy czy hemoperfuzji jest wątpliwa5.
  • Brak jest swoistej odtrutki na hydroksyzynę6.
  • W przypadku silnego, zagrażającego życiu działania przeciwcholinergicznego opornego na inne leki, można rozważyć podanie fizostygminy w dawce terapeutycznej. Fizostygminy nie należy stosować wyłącznie w celu niedopuszczenia do zapadnięcia pacjenta w sen7.
  • Stosowanie fizostygminy należy unikać u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia bodźców w obrębie serca oraz u tych, którzy jednocześnie przyjmują trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, ze względu na ryzyko drgawek i opornego na leczenie zatrzymania akcji serca8.