Hydrocortisoni butyras

Wskazania stosowania

Stan zapalny skóry (nie wywołany przez drobnoustroje)
Zapalna choroba skóry
Podostry stan zapalny skóry
Przewlekły stan zapalny skóry
Łojotokowe zapalenie skóry
Atopowe zapalenie skóry
Liszaj pokrzywkowy
Wyprysk kontaktowy alergiczny
Rumień wielopostaciowy
Toczeń rumieniowaty
Łuszczyca zadawniona
Liszaj płaski
Stan zapalny owłosionej skóry głowy (nie wywołany przez drobnoustroje)

Leki zawierające Hydrocortisoni butyras

Producenci leków z Hydrocortisoni butyras

O substancji czynnej

Hydrokortyzon 17-maślan (Hydrocortisoni butyras)

Hydrokortyzon 17-maślan jest syntetycznym glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym i przeciwświądowym. Stosowany jest miejscowo w leczeniu stanów zapalnych skóry, które nie są wywołane przez drobnoustroje. Substancja ta charakteryzuje się umiarkowaną siłą działania, co czyni ją odpowiednią do leczenia średnio nasilonych i ciężkich stanów zapalnych skóry¹.

Postacie farmaceutyczne

Krem – 1 mg/g (Laticort 0,1%, Locoid Lipocream, Locoid)²³⁴.
Maść – 1 mg/g (Laticort 0,1%)⁵.
Emulsja – 1 mg/g (Locoid Crelo)⁶.
Roztwór na skórę – 1 mg/ml (Locoid, Laticort 0,1%)⁷⁸.

Wskazania do stosowania

Hydrokortyzon 17-maślan jest wskazany w leczeniu następujących stanów zapalnych skóry:

Podostre i przewlekłe, nie zakażone, sączące stany zapalne skóry różnego pochodzenia, zwłaszcza o podłożu alergicznym, o średnim lub ciężkim nasileniu¹.
Stany zapalne skóry (nie wywołane przez drobnoustroje) odpowiadające na leczenie kortykosteroidami, gdy leczenie słabiej działającymi kortykosteroidami nie przynosi oczekiwanych wyników⁹.
Kontynuacja leczenia lub leczenie podtrzymujące zapalnych chorób skóry, gdy wcześniejsze stosowanie silniej działających kortykosteroidów dawało dobre wyniki¹⁰.

Szczegółowe wskazania

Łojotokowe zapalenie skóry¹¹.
Atopowe zapalenie skóry¹².
Liszaj pokrzywkowy¹³.
Wyprysk kontaktowy alergiczny¹⁴.
Rumień wielopostaciowy¹⁵.
Toczeń rumieniowaty¹⁶.
Łuszczyca zadawniona¹⁷.
Liszaj płaski¹⁸.

Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania Hydrocortisoni butyras

Hydrocortisoni butyras jest stosowany w leczeniu stanów zapalnych skóry, które nie są wywołane przez drobnoustroje i reagują na leczenie kortykosteroidami. Wskazania obejmują:

Podostre i przewlekłe stany zapalne skóry różnego pochodzenia, zwłaszcza o podłożu alergicznym, o średnim lub ciężkim nasileniu¹.
Łojotokowe zapalenie skóry².
Atopowe zapalenie skóry³.
Liszaj pokrzywkowy⁴.
Wyprysk kontaktowy alergiczny⁵.
Rumień wielopostaciowy⁶.
Toczeń rumieniowaty⁷.
Łuszczyca zadawniona⁸.
Liszaj płaski⁹.

Lek jest również stosowany w przypadku, gdy leczenie słabiej działającymi kortykosteroidami nie przynosi oczekiwanych rezultatów¹⁰.

Postacie leku zawierające Hydrocortisoni butyras

Hydrocortisoni butyras jest dostępny w różnych postaciach, które są dostosowane do rodzaju i lokalizacji zmian skórnych:

Płyn na skórę (np. Laticort 0,1%) – stosowany w pierwszej fazie leczenia, szczególnie na skórę owłosioną¹¹.
Maść (np. Laticort 0,1%) – stosowana na łuszczące i suche zmiany skórne¹².
Krem (np. Laticort 0,1%, Locoid Lipocream) – stosowany w przypadku sączących zmian skórnych¹³.
Emulsja (np. Locoid Crelo) – stosowana w stanach zapalnych skóry¹⁴.
Roztwór do stosowania na skórę (np. Locoid) – stosowany na owłosioną skórę głowy¹⁵.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania Hydrocortisoni butyras

Unikanie kontaktu z oczami i błonami śluzowymi

Należy chronić oczy i błony śluzowe przed kontaktem z produktem leczniczym. Stosowanie na powieki może prowadzić do jaskry prostej lub zaćmy podtorebkowej¹.

Stosowanie na skórę twarzy i okolice narządów płciowych

Unikać stosowania na skórę twarzy, skórę owłosioną oraz okolice narządów płciowych, ponieważ są one szczególnie wrażliwe na działanie kortykosteroidów. W tych miejscach zaleca się stosowanie tylko słabo działających kortykosteroidów².

Stosowanie na rozległe powierzchnie skóry

Unikać stosowania na duże powierzchnie skóry, szczególnie pod opatrunkiem okluzyjnym (np. ceratką, pieluchą), w fałdach i zgięciach skóry, ponieważ może to prowadzić do zwiększonego wchłaniania kortykosteroidów i zahamowania czynności kory nadnerczy³.

Stosowanie u pacjentów z łuszczycą

Szczególnie ostrożnie należy stosować u pacjentów z łuszczycą, ponieważ miejscowe stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do nawrotu choroby, rozwoju tolerancji, ryzyka uogólnionej łuszczycy krostkowej oraz działań toksycznych⁴.

Stosowanie Hydrocortisoni butyras u dzieci

Ryzyko zahamowania czynności kory nadnerczy

U dzieci szybko dochodzi do zahamowania czynności kory nadnerczy, a także może wystąpić zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu. Dlatego należy unikać długotrwałego leczenia⁵.

Stosowanie u dzieci powyżej 2 lat

U dzieci powyżej 2 lat należy ostrożnie stosować i unikać długotrwałego leczenia, ponieważ łatwiej niż u dorosłych może dojść do zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza⁶.

Zaburzenia widzenia związane z Hydrocortisoni butyras

Objawy zaburzeń widzenia

Zaburzenia widzenia, takie jak nieostre widzenie, mogą wystąpić w wyniku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów. W przypadku wystąpienia takich objawów, należy skierować pacjenta do okulisty w celu ustalenia przyczyn, takich jak zaćma, jaskra lub centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR)⁷.

Rzadkie choroby oczu

Centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR) jest rzadką chorobą, która może wystąpić po stosowaniu kortykosteroidów⁸.

Dawkowanie

Stosować od 1 do 3 razy na dobę, w zależności od postaci leku¹.
Po uzyskaniu poprawy, częstotliwość stosowania można zmniejszyć do 1 raz na dobę lub 2-3 razy w tygodniu².
Maksymalna tygodniowa dawka nie powinna przekraczać 30-60 g³.

Sposób podawania

Nakładać cienką warstwę leku na zmienione chorobowo miejsca⁴.
Lek można lekko wmasować w skórę⁵.
W przypadku maści, dopuszcza się stosowanie opatrunku okluzyjnego, który należy zmieniać co 24 godziny⁶.

Specyfika dla dzieci

Nie stosować u dzieci poniżej 2 lat⁷.
U dzieci powyżej 2 lat stosować bardzo ostrożnie, tylko raz na dobę, na niewielką powierzchnię skóry, unikając skóry twarzy⁸.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

Nadwrażliwość na hydrokortyzonu maślan, inne kortykosteroidy lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego¹.
Nadwrażliwość na 17-maślan hydrokortyzonu lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Locoid².

Przeciwwskazania związane z infekcjami

Zakażenia wirusowe (np. ospa wietrzna, opryszczka zwykła, półpasiec)³.
Zakażenia bakteryjne (np. zmiany kiłowe lub gruźlicze)⁴.
Zakażenia grzybicze⁵.
Zarażenia pasożytnicze⁶.

Przeciwwskazania związane z wiekiem i stanem skóry

Trądzik pospolity i trądzik różowaty⁷.
Zapalenie skóry wokół ust⁸.
Rozległe zmiany skórne⁹.
Owrzodzenia skóry i rany¹⁰.
Dzieci w wieku poniżej 2 lat¹¹.

Interakcje

Interakcje z lekami

Hydrokortyzonu maślan (Hydrocortisoni butyras) stosowany miejscowo może wpływać na działanie innych leków:

Nasilenie działania leków immunosupresyjnych: Hydrokortyzonu maślan może zwiększać efekt leków immunosupresyjnych, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji¹.
Osłabienie działania leków immunostymulujących: Może zmniejszać skuteczność leków stymulujących układ odpornościowy¹.

Interakcje z immunizacją

Stosowanie hydrokortyzonu maślanu może wpływać na skuteczność szczepień:

Szczepienia przeciwko ospie: Nie zaleca się szczepienia przeciwko ospie podczas stosowania hydrokortyzonu maślanu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na duże powierzchnie skóry².
Inne immunizacje: Należy zachować ostrożność przy innych szczepieniach, ponieważ hydrokortyzonu maślan może osłabiać odpowiedź immunologiczną².

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ na ciążę

Kortykosteroidy, w tym hydrokortyzonu maślan, przenikają przez barierę łożyskową i mogą wpływać na płód. Działanie to jest szczególnie istotne przy długotrwałym stosowaniu silnych kortykosteroidów. W badaniach na zwierzętach wykazano działanie teratogenne kortykosteroidów, jednak w przypadku hydrokortyzonu maślanu w postaci 1% i 10% kremu lub maści, nie stwierdzono takiego działania u szczurów i królików¹.

Zalecenia:

Produkty zawierające hydrokortyzonu maślan można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu².
Bezwzględnie nie stosować w pierwszym trymestrze ciąży³.
Należy zachować ostrożność i stosować tylko na małą powierzchnię skóry przez krótki czas⁴.

Wpływ na karmienie piersią

Nie ma wystarczających danych dotyczących przenikania hydrokortyzonu maślanu do mleka kobiet karmiących piersią po miejscowym zastosowaniu na skórę⁵.

Zalecenia:

Produkt można stosować podczas karmienia piersią, ale tylko na małą powierzchnię skóry i przez krótki czas⁶.
W przypadku długotrwałego leczenia lub stosowania na dużą powierzchnię skóry, należy rozważyć zaprzestanie karmienia piersią⁷.
Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności⁸.

Działania niepożądane

Działania niepożądane ogólnoustrojowe

Hydrokortyzon maślan może powodować ogólnoustrojowe działania niepożądane, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania, stosowania na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci. Do najczęstszych działań niepożądanych należą:

Zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza – może prowadzić do niewydolności kory nadnerczy¹.
Zespół Cushinga – objawy obejmują m.in. otyłość centralną, zaokrąglenie twarzy (tzw. twarz księżycowa), rozstępy skórne².
Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci – długotrwałe stosowanie może wpływać na zahamowanie wzrostu³.
Hiperglikemia i cukromocz – zwiększone stężenie glukozy we krwi i obecność glukozy w moczu⁴.
Obrzęki i nadciśnienie – retencja płynów i zwiększone ciśnienie krwi⁵.
Zmniejszenie odporności – zwiększone ryzyko infekcji⁶.

Działania niepożądane miejscowe

Miejscowe stosowanie hydrokortyzonu maślanu może prowadzić do następujących działań niepożądanych:

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Zanik naskórka i tkanki podskórnej – ścieńczenie skóry, często nieodwracalne⁷.
Rozstępy skórne i teleangiektazje – rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych⁸.
Zapalenie skóry wokół ust – stan zapalny skóry w okolicy ust⁹.
Wtórne zakażenia – zwiększone ryzyko infekcji skórnych¹⁰.
Podrażnienie skóry – miejscowe reakcje zapalne¹¹.

Zaburzenia oka

Nieostre widzenie – szczególnie przy stosowaniu na skórę powiek¹².
Jaskra lub zaćma – w przypadku długotrwałego stosowania na okolice oczu¹³.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Telefon: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
E-mail: ndl@urpl.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy¹⁴.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania

Długotrwałe lub nieprawidłowe miejscowe stosowanie produktu leczniczego zawierającego Hydrocortisoni butyras może prowadzić do:

Zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza¹.
Hamowania wzrostu i rozwoju u dzieci².
Objawów przedawkowania, takich jak obrzęki, nadciśnienie, hiperglikemia, cukromocz, zmniejszenie odporności, a w ciężkich przypadkach choroba Cushinga³.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania zaleca się:

Stopniowe odstawienie produktu leczniczego⁴.
Zastosowanie słabiej działających kortykosteroidów⁵.

W przypadku długotrwałego stosowania może dojść do zahamowania czynności kory nadnerczy⁶.