Haloperidoli decanoas

Wskazania stosowania

  • schizofrenia
  • zaburzenia schizoafektywne

Leki zawierające Haloperidoli decanoas

Producenci leków z Haloperidoli decanoas

O substancji czynnej

Haloperidol dekanonian (Haloperidoli decanoas)

Haloperidol dekanonian jest długo działającą postacią haloperydolu, stosowaną w leczeniu podtrzymującym schizofrenii oraz zaburzeń schizoafektywnych u dorosłych pacjentów. Substancja ta jest przeznaczona do podawania domięśniowego, co zapewnia stopniowe uwalnianie leku do organizmu, umożliwiając długotrwałe działanie terapeutyczne1.

Skład i substancje pomocnicze

Każdy ml roztworu do wstrzykiwań Decaldol zawiera:

  • 50 mg haloperydolu w postaci haloperydolu dekanonianu (Haloperidoli decanoas)1.
  • Substancje pomocnicze:
    • Olej arachidowy oczyszczony
    • Alkohol benzylowy (15 mg/ml)2

Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Decaldol3.

Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania

Haloperidol w postaci dekanonianu (Haloperidoli decanoas) jest wskazany w leczeniu podtrzymującym schizofrenii oraz zaburzeń schizoafektywnych u dorosłych pacjentów, którzy są aktualnie skutecznie leczeni haloperydolem podawanym doustnie1.

Dodatkowe informacje

Przed rozpoczęciem leczenia haloperidolem w postaci dekanonianu, należy upewnić się, że pacjent jest stabilny i dobrze reaguje na haloperidol podawany doustnie. Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i monitorowania pacjenta znajdują się w punkcie 5.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Decaldol2.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

Haloperidol może powodować zwiększoną śmiertelność u osób w podeszłym wieku z otępieniem. Badania wskazują, że ryzyko zgonu u pacjentów otrzymujących leki przeciwpsychotyczne jest 1,6 do 1,7 razy większe niż u pacjentów otrzymujących placebo1.

Haloperidol nie jest wskazany w leczeniu zaburzeń behawioralnych w przebiegu otępienia2.

Układ sercowo-naczyniowy

Haloperidol może powodować wydłużenie odstępu QTc i komorowe zaburzenia rytmu, co zwiększa ryzyko nagłych zgonów3.

Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się przeprowadzenie badania EKG. W trakcie leczenia należy monitorować odstęp QTc, a w przypadku wydłużenia powyżej 500 ms, haloperidol należy odstawić4.

Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu i należy je skorygować przed rozpoczęciem leczenia5.

Układ nerwowy

Haloperidol może powodować złośliwy zespół neuroleptyczny, charakteryzujący się wysoką gorączką, sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości i podwyższonym poziomem fosfokinazy kreatyninowej6.

Długotrwałe stosowanie haloperidolu może prowadzić do dyskinez późnych, charakteryzujących się mimowolnymi ruchami języka, twarzy, ust lub żuchwy7.

Objawy zespołu pozapiramidowego, takie jak drżenie, sztywność mięśniowa, akatyzja i ostra dystonia, mogą wystąpić podczas leczenia haloperidolem8.

Inne ostrzeżenia

Haloperidol może wywołać napady drgawkowe, szczególnie u pacjentów z padaczką lub predysponowanych do drgawek9.

Haloperidol może powodować hiperprolaktynemię, co może prowadzić do mlekotoku, ginekomastii, skąpych miesiączek lub braku miesiączki10.

Odnotowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej związane ze stosowaniem haloperidolu11.

Dawkowanie

Dawkowanie

Leczenie należy rozpoczynać i dostosowywać pod ścisłym nadzorem medycznym. Dawkowanie zależy od nasilenia objawów oraz aktualnie stosowanej dawki haloperydolu w postaci doustnej. Pacjent powinien zawsze kontynuować leczenie, stosując najmniejszą skuteczną dawkę1.

Dorośli w wieku 18 lat i starsi

  • Zalecana dawka haloperydolu dekanonianu powinna być 10-15 razy większa od wcześniej stosowanej dawki haloperydolu w postaci doustnej2.
  • Dla większości pacjentów dawka początkowa wynosi od 25 do 150 mg3.
  • Dawkę można zwiększać o 50 mg co 4 tygodnie, aż do uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego4.
  • Skuteczna dawka zazwyczaj mieści się w zakresie od 50 do 200 mg5.
  • Dawki powyżej 200 mg co 4 tygodnie wymagają indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka6.
  • Maksymalna dawka to 300 mg raz na 4 tygodnie7.

Odstępy między dawkami

Wstrzyknięcia wykonuje się zazwyczaj co 4 tygodnie, ale odstępy mogą być dostosowane w zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta8.

Uzupełniające podawanie haloperydolu

Można rozważyć uzupełniające podawanie haloperydolu w innej postaci niż dekanonian podczas przestawiania na produkt Decaldol, dostosowywania dawkowania lub w epizodach zaostrzenia objawów psychotycznych. Całkowita dawka haloperydolu nie może przekraczać dawki odpowiadającej maksymalnej dawce podawanej doustnie, wynoszącej 20 mg/dobę9.

Szczególne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

  • Zalecana dawka początkowa wynosi od 12,5 do 25 mg10.
  • Dawkę można dostosowywać, ale tylko wtedy, gdy jest to konieczne11.
  • Skuteczna dawka zazwyczaj mieści się w zakresie od 25 do 75 mg12.
  • Dawki powyżej 75 mg co 4 tygodnie wymagają indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka13.

Zaburzenia czynności nerek

Nie ma potrzeby zmiany dawki, ale pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek mogą wymagać mniejszej dawki początkowej i łagodniejszego zwiększania dawkowania14.

Zaburzenia czynności wątroby

Zaleca się stosowanie połowy dawki początkowej i łagodniejsze zwiększanie dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby15.

Dzieci i młodzież

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania produktu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat16.

Sposób podawania

Produkt Decaldol jest przeznaczony wyłącznie do stosowania domięśniowego. Nie wolno go podawać dożylnie. Wstrzyknięcie wykonuje się głęboko w mięsień pośladkowy, na zmianę w obydwa mięśnie. Nie zaleca się podawania roztworu o objętości większej niż 3 ml, aby uniknąć dyskomfortu pacjenta17.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania bezwzględne

  • Nadwrażliwość na substancję czynną (haloperidol) lub na olej arachidowy, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Decaldol1.
  • Stan śpiączki2.
  • Depresja ośrodkowego układu nerwowego (OUN)3.
  • Choroba Parkinsona4.
  • Otępienie z ciałami Lewy’ego5.
  • Postępujące porażenie nadjądrowe6.
  • Wydłużenie odstępu QTc lub wrodzony zespół wydłużonego QT7.
  • Niedawno przebyty ostry zawał mięśnia sercowego8.
  • Niewyrównana niewydolność serca9.
  • Zaburzenia rytmu komorowego lub torsade de pointes w wywiadzie10.
  • Niewyrównana hipokaliemia11.
  • Stosowanie produktów leczniczych wydłużających odstęp QT (patrz punkt 4.5 ChPL)12.

Przeciwwskazania względne

W przypadku leku Decaldol nie wymieniono przeciwwskazań względnych w dostępnych danych. Należy jednak zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami elektrolitowymi oraz u osób starszych.

Interakcje

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc

Jednoczesne stosowanie haloperydolu z lekami wydłużającymi odstęp QTc jest przeciwwskazane. Przykłady takich leków obejmują:

  • Leki przeciwarytmiczne klasy 1A (np. dyzopiramid, chinidyna)
  • Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dofetylid, dronedaron, ibutylid, sotalol)
  • Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
  • Niektóre antybiotyki (np. azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, telitromycyna)
  • Inne leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, sertyndol, pimozyd, zyprazydon)
  • Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
  • Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. halofantryna)
  • Niektóre leki stosowane w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych (np. dolasetron)
  • Niektóre produkty lecznicze stosowane w onkologii (np. toremifen, wandetanib)
  • Inne produkty lecznicze (np. beprydyl, metadon)1

Wpływ na stężenie haloperydolu

Leki zwiększające stężenie haloperydolu

Metabolizm haloperydolu odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6. Inhibitory tych enzymów mogą zwiększać stężenie haloperydolu w osoczu nawet o 20-40%, a w niektórych przypadkach nawet o 100%. Przykłady leków:

  • Inhibitory CYP3A4: alprazolam, fluwoksamina, indynawir, itrakonazol, ketokonazol, nefazodon, posakonazol, sakwinawir, werapamil, worykonazol
  • Inhibitory CYP2D6: bupropion, chloropromazyna, duloksetyna, paroksetyna, prometazyna, sertralina, wenlafaksyna
  • Inhibitory CYP3A4 i CYP2D6: fluoksetyna, rytonawir
  • Bez potwierdzonego mechanizmu: buspiron2

Leki zmniejszające stężenie haloperydolu

Leki silnie indukujące CYP3A4 mogą zmniejszać stężenie haloperydolu, co może prowadzić do obniżenia jego skuteczności. Przykłady:

  • Karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)3

Wpływ haloperydolu na inne leki

  • Depresja OUN: Haloperydol może nasilać depresję ośrodkowego układu nerwowego wywołaną przez alkohol, leki nasenne, uspokajające lub silne leki przeciwbólowe4.
  • Adrenalina i sympatykomimetyki: Haloperydol może działać przeciwstawnie do adrenaliny i innych substancji sympatykomimetycznych5.
  • Lewodopa i agoniści dopaminy: Haloperydol może zmniejszać działanie lewodopy i innych agonistów dopaminy6.
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: Haloperydol hamuje metabolizm tych leków, zwiększając ich stężenie w osoczu7.

Inne rodzaje interakcji

  • Lit: W rzadkich przypadkach jednoczesne stosowanie litu i haloperydolu może prowadzić do encefalopatii, zespołu objawów pozapiramidowych, dyskinez późnych, złośliwego zespołu neuroleptycznego, ostrego zespołu mózgowego lub śpiączki8.
  • Fenindion: Haloperydol może działać antagonistycznie wobec tego leku przeciwzakrzepowego9.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ na ciążę

Dane dotyczące stosowania haloperydolu u kobiet w ciąży (ponad 400 zakończonych ciąż) nie wykazują wad rozwojowych ani toksycznego wpływu na płód/noworodka. Jednakże, istnieją pojedyncze zgłoszenia uszkodzenia płodu, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami1.

Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję, dlatego zaleca się unikanie stosowania haloperydolu w okresie ciąży jako środek ostrożności2.

Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych, w tym haloperydolu, w trzecim trymestrze ciąży są zagrożone wystąpieniem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe i objawy odstawienia3. Zaleca się uważne monitorowanie stanu noworodka4.

Wpływ na karmienie piersią

Haloperydol przenika do mleka ludzkiego. Niewielkie ilości haloperydolu wykryto w osoczu i w moczu noworodków karmionych piersią przez kobiety przyjmujące ten lek5.

Dane dotyczące wpływu haloperydolu na dzieci karmione piersią są niewystarczające. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub leczenia, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki6.

Wpływ na płodność

Haloperydol zwiększa poziom prolaktyny, co może prowadzić do hiperprolaktynemii. Hiperprolaktynemia hamuje wydzielanie gonadoliberyny przez podwzgórze, co z kolei zmniejsza wydzielanie gonadotropin przez przysadkę7.

Może to prowadzić do zahamowania aktywności reprodukcyjnej, wpływając na proces steroidogenezy w gonadach zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn8.

Działania niepożądane

Działania niepożądane haloperydolu dekanonianu

Haloperydol dekanonian może powodować szereg działań niepożądanych, które zostały zgrupowane według układów i narządów. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują:

  • Zaburzenia pozapiramidowe (14%)1
  • Drżenie (8%)2
  • Parkinsonizm (7%)3
  • Sztywność mięśniowa (6%)4
  • Nadmierna senność (5%)5

Inne działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia psychiczne, układu nerwowego, serca, układu oddechowego, skóry i tkanki podskórnej, a także zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne6.

Częstość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych haloperydolu dekanonianu została sklasyfikowana w następujący sposób:

  • Bardzo często: ≥1/10
  • Często: ≥1/100 do <1/10
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000
  • Bardzo rzadko: <1/10 000
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych7.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8.

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu9.

Przedawkowanie

Objawy przedmiotowe i podmiotowe

Przedawkowanie haloperydolu objawia się nasileniem jego znanego działania farmakologicznego oraz działań niepożądanych. Główne objawy to:

  • Ciężkie objawy pozapiramidowe: wzmożone napięcie mięśni, uogólnione lub miejscowe drżenie mięśni1.
  • Niedociśnienie: choć bardziej prawdopodobne jest wystąpienie nadciśnienia2.
  • Sedacja: w skrajnych przypadkach może prowadzić do śpiączki z depresją oddechową i niedociśnieniem, które mogą być na tyle poważne, że mogą prowadzić do stanu podobnego do wstrząsu3.

Należy również uwzględnić ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, związane prawdopodobnie z wydłużeniem odstępu QTc4.

Leczenie przedawkowania

Brak swoistego antidotum. Stosuje się leczenie podtrzymujące:

  • Monitorowanie: zaleca się monitorowanie czynności serca za pomocą elektrokardiografu (EKG) oraz parametrów życiowych, prowadzone do czasu normalizacji EKG5.
  • Leczenie objawowe:
    • W przypadku ciężkich objawów pozapiramidowych, należy podać produkty lecznicze stosowane w parkinsonizmie, a leczenie należy kontynuować przez kilka tygodni6.
    • Niedociśnieniu tętniczemu oraz zapaści naczyniowo-sercowej można przeciwdziałać, podając dożylnie płyny, osocze lub koncentrat albuminowy oraz leki wazopresyjne, takie jak dopamina lub noradrenalina7.
  • Przeciwwskazania: adrenaliny nie wolno podawać, ponieważ w połączeniu z haloperydolem może wywołać gwałtowny spadek ciśnienia8.

Nie zaleca się poddawania pacjenta dializie w ramach leczenia przedawkowania, ponieważ usuwa ona jedynie bardzo niewielką ilość haloperydolu9.