Flutamidum

Informacje ogólne

Flutamid jest syntetycznym, niesteroidowym lekiem przeciwandrogenowym. Każda tabletka zawiera 250 mg flutamidu (Flutamidum). Substancja pomocnicza o znanym działaniu to laktoza jednowodna, której ilość różni się w zależności od preparatu¹².

Wskazania do stosowania Flutamidu

Flutamid jest stosowany w leczeniu:

• Zaawansowanego nowotworu gruczołu krokowego, gdy konieczne jest zahamowanie działania testosteronu¹.
• Raka gruczołu krokowego w stadium B2 lub T2b (ograniczonego) oraz w stadium C lub T3-T4 (zaawansowanego, z naciekaniem poza torebkę gruczołu), w skojarzeniu z agonistami hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH)².

Hepatotoksyczność

Flutamid może działać hepatotoksycznie, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością wątroby. Objawy uszkodzenia wątroby mogą obejmować zmiany aktywności aminotransferaz, żółtaczkę zastoinową, marskość wątroby, encefalopatię wątrobową. Objawy te zwykle ustępują po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki, jednak odnotowano przypadki postępującego uszkodzenia wątroby i zgonów związanych z ostrą niewydolnością wątrobową¹.

Monitorowanie czynności wątroby

Przed rozpoczęciem leczenia należy oznaczyć poziom aminotransferaz w surowicy. Leczenie nie jest zalecane u pacjentów z 2-3-krotnie wyższym stężeniem aminotransferaz od górnej granicy normy. Badania laboratoryjne należy wykonywać co miesiąc przez pierwsze 4 miesiące leczenia, a następnie okresowo kontrolować czynność wątroby².

Objawy wymagające interwencji

W przypadku objawów takich jak świąd, ciemny mocz, utrzymujący się brak łaknienia, żółtaczka, ból pod prawym łukiem żebrowym lub niewyjaśnione objawy grypopodobne, należy natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem³.

Dawkowanie Flutamidu

Ograniczony rak gruczołu krokowego (stadium B2 lub T2b)

Zalecana dawka to 1 tabletka Flutamid EGIS 250 mg trzy razy dziennie (750 mg/dobę) co 8 godzin¹. W przypadku rozpoczynania leczenia łącznie z agonistą LHRH, zaleca się rozpoczęcie terapii flutamidem na co najmniej trzy dni przed podaniem agonisty LHRH². Leczenie w skojarzeniu z agonistą LHRH należy rozpocząć 8 tygodni przed radioterapią i kontynuować przez około 16 tygodni³.

Zaawansowany rak gruczołu krokowego (stadium C albo T3-T4)

Flutamid należy podawać łącznie z agonistą LHRH i kontynuować leczenie do uzyskania poprawy⁴. Leczenie kontynuuje się tak długo, jak długo pacjent reaguje pozytywnie na lek⁵.

Przeciwwskazania

Stosowanie preparatów zawierających flutamid jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na substancję czynną (flutamid) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Flutamid Egis¹.

Interakcje farmakologiczne

• Leki przeciwkrzepliwe: U pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwkrzepliwe, flutamid może wydłużać czas protrombinowy. Zaleca się staranne monitorowanie czasu protrombinowego i ewentualną modyfikację dawki leku przeciwkrzepliwego¹.
• Leki hepatotoksyczne: Jednoczesne podawanie innych potencjalnie hepatotoksycznych leków powinno być poprzedzone staranną oceną korzyści i ryzyka².
• Teofilina: Opisywano przypadki zwiększonego stężenia teofiliny w osoczu, co może wynikać z metabolizmu przez enzym CYP 1A2, który również odpowiada za konwersję flutamidu do aktywnego metabolitu³.
• Leki wydłużające odstęp QT: Flutamid może wydłużać odstęp QT, dlatego należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami, które również mają taki efekt, np. leki antyarytmiczne klasy IA i III, metadon, moksyfloksacyna, czy leki przeciwpsychotyczne⁴.

Wpływ na płodność

Flutamid jest przeznaczony wyłącznie do stosowania u mężczyzn. Podczas leczenia zaleca się stosowanie środków antykoncepcyjnych, aby uniknąć potencjalnych skutków ubocznych związanych z płodnością¹.

Działania niepożądane w monoterapii flutamidem

Najczęstsze działania niepożądane

• Ginekomastia i/lub bolesność sutków, często z towarzyszącym mlekotokiem (bardzo często ≥ 1/10)¹.
• Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby (często ≥ 1/100 do <1/10)².
• Biegunka, nudności, wymioty, zwiększenie apetytu, bezsenność, uczucie zmęczenia (często ≥ 1/100 do <1/10)³.

Rzadkie działania niepożądane

• Zmniejszenie libido, zaburzenia ze strony układu pokarmowego (utrata łaknienia, bóle brzucha, zgaga, zaparcie), obrzęki, wylewy podskórne, półpasiec, świąd, zespół toczniopodobny, bóle i zawroty głowy, osłabienie, złe samopoczucie, niewyraźne widzenie, wzmożone pragnienie, bóle w klatce piersiowej, uczucie lęku, depresja, obrzęk węzłów chłonnych (rzadko > 1/10 000 do <1/1000)⁴.
• Zaburzenia spermatogenezy (zmniejszenie liczby plemników) w czasie długotrwałego leczenia⁵.

Bardzo rzadkie działania niepożądane

• Reakcje nadwrażliwości na światło (bardzo rzadko <1/10.000)⁶.
• Złośliwy rak gruczołu sutkowego u mężczyzn (bardzo rzadko)⁷.
• Ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, niedokrwienie mięśnia sercowego (nieznana częstość)⁸.

Objawy przedawkowania flutamidu

Nie ustalono dawki flutamidu, która bezpośrednio zagraża życiu. W badaniach na zwierzętach obserwowano następujące objawy przedawkowania:

• Obniżona aktywność
• Piloerekcja
• Depresja oddechowa
• Ataksja
• Brak łaknienia
• Uspokojenie
• Wymioty
• Methemoglobinemia¹

W badaniach klinicznych stosowano dawki do 1500 mg dziennie przez 36 tygodni bez obserwacji zagrażających życiu działań niepożądanych. Odnotowano jednak ginekomastię, bolesność sutków oraz wzrost aktywności AspAT².