Flecainidi acetas

Mechanizm działania

Flekainid octan działa poprzez blokowanie kanałów sodowych w komórkach serca, co prowadzi do:

• Spowolnienia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu
• Zmniejszenia pobudliwości mięśnia sercowego
• Wydłużenia okresu refrakcji w węźle przedsionkowo-komorowym (AV)

Te efekty przyczyniają się do stabilizacji rytmu serca i zapobiegania nawrotom arytmii².

Wskazania

Flekainid octan jest wskazany w leczeniu następujących stanów:

• Nawrotny węzłowy częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVNRT)
• Arytmie związane z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a i podobnymi zaburzeniami z dodatkowymi drogami przewodzenia, gdy inne leczenie było nieskuteczne³.
• Ciężka, objawowa i zagrażająca życiu napadowa arytmia komorowa, która nie zareagowała na inne leczenie lub gdy inne leczenie nie było tolerowane⁴.
• Napadowe arytmie przedsionkowe (migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków i częstoskurcz przedsionkowy) u pacjentów z objawami po kardiowersji, gdy istnieje konieczność leczenia z powodu nasilenia objawów klinicznych, a inne leczenie nie było skuteczne⁵.

Należy wykluczyć pacjentów z organicznymi chorobami serca i (lub) zaburzeniami czynności lewej komory ze względu na zwiększone ryzyko proarytmicznego działania produktu⁶.

Przeciwwskazania

Pacjenci z organicznymi chorobami serca i (lub) zaburzeniami czynności lewej komory powinni być wykluczeni z leczenia flecainidem ze względu na zwiększone ryzyko proarytmicznego działania produktu⁴.

Specyficzne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

• U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby eliminacja flekainidu może być wolniejsza, co wymaga monitorowania stężenia leku w osoczu⁵.
• U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 35 ml/min/1,73 m²) należy ostrożnie stosować flekainid i monitorować jego stężenie w osoczu⁶.

Pacjenci w podeszłym wieku

• U pacjentów w podeszłym wieku szybkość eliminacji flekainidu może być zmniejszona, co wymaga dostosowania dawki⁷.

Dzieci

• Nie zaleca się stosowania flekainidu u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak wystarczających danych⁸.

Interakcje i monitorowanie

Interakcje z żywnością

• Nabiał (mleko, mleko w proszku, jogurt) może zmniejszać wchłanianie flekainidu u dzieci i niemowląt⁹.

Monitorowanie

• Należy monitorować stężenie flekainidu w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek¹⁰.
• W przypadku zmiany leczenia na inny produkt zawierający flekainid, należy zachować ostrożność ze względu na wąski indeks terapeutyczny¹¹.

Specjalne grupy pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 35 ml/min/1,73 m² lub mniej) maksymalna dawka początkowa powinna wynosić 100 mg na dobę, w jednej lub dwóch dawkach podzielonych. Zaleca się częste oznaczanie stężenia w osoczu⁵.

Zaburzenia czynności wątroby

Należy uważnie obserwować pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nie stosować dawki większej niż 100 mg na dobę, w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych⁶.

Pacjenci ze stałym stymulatorem serca

Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów ze stałym stymulatorem serca i nie należy stosować dawki większej niż 100 mg dwa razy na dobę⁷.

Monitorowanie leczenia

Stężenie flekainidu w osoczu

Na podstawie tłumienia przedwczesnych skurczów komorowych (PVC) wydaje się, że konieczne jest uzyskanie stężenia w osoczu 200-1000 ng/ml, w celu osiągnięcia maksymalnego działania leczniczego. Stężenia w osoczu powyżej 700-1000 ng/ml wiążą się ze zwiększonym prawdopodobieństwem wystąpienia działań niepożądanych⁸.

Badania EKG

Podczas leczenia zaleca się okresowe oznaczanie stężenia flekainidu w osoczu i wykonywanie badań EKG (wykonywanie badania EKG raz w miesiącu, a podczas długotrwałego stosowania co 3 miesiące). Na początku leczenia i podczas zwiększania dawki badanie EKG należy wykonywać co 2-4 dni⁹.

Przeciwwskazania kardiologiczne

• Pacjenci z niewydolnością serca i pacjenci z zawałem mięśnia sercowego w wywiadzie, u których wystąpiły bezobjawowe skurcze komorowe ektopowe lub bezobjawowy nietrwały częstoskurcz komorowy⁴.
• Pacjenci z przetrwałym migotaniem przedsionków, u których nie próbowano przywrócić rytmu zatokowego⁵.
• Pacjenci z osłabioną lub zaburzoną czynnością komór, wstrząsem kardiogennym, ciężką bradykardią (mniej niż 50 skurczów na minutę), ciężkim niedociśnieniem⁶.
• Pacjenci z hemodynamicznie istotną chorobą zastawkową serca⁷.
• Pacjenci z zaburzeniami węzła zatokowego, zaburzeniami przewodzenia przedsionkowego, blokiem przedsionkowo-komorowym drugiego lub wyższego stopnia, blokiem odnogi pęczka Hisa lub blokiem dystalnym, jeśli nie jest dostępny zestaw ratowniczy, umożliwiający stymulację serca⁸.
• Pacjenci z bezobjawowymi lub łagodnymi, objawowymi arytmiami komorowymi⁹.

Interakcje z chorobami

Zaburzenia elektrolitowe

Przed podaniem flekainidu należy wyrównać hipokaliemię i hiperkaliemię lub inne zaburzenia elektrolitowe⁷.

Zaburzenia czynności nerek

Flekainid należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 35 ml/min/1,73 m²)⁸.

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z istotnymi zaburzeniami wątroby eliminacja flekainidu z osocza może zachodzić znacznie wolniej⁹.

Interakcje z innymi czynnikami

Wiek

U osób w podeszłym wieku szybkość eliminacji flekainidu z osocza może być zmniejszona¹⁰.

Stymulatory serca

Flekainid powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności u pacjentów z wszczepionym na stałe stymulatorem serca¹¹.

Zespół Brugadów

W wyniku leczenia flekainidem może zostać rozpoznany zespół Brugadów¹².

Wpływ flekainidu na karmienie piersią

Flekainid przenika do mleka kobiecego, a stężenia w osoczu u karmionych piersią niemowląt są 5–10 razy mniejsze niż stężenia terapeutyczne leku⁶. Ryzyko działań niepożądanych u niemowlęcia jest bardzo małe, jednak lek należy stosować podczas karmienia piersią tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści są większe niż ewentualne ryzyko⁷.

Działania niepożądane związane z układem nerwowym

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i zaburzenia widzenia, które występują u około 15% leczonych pacjentów. Te działania niepożądane są zazwyczaj przejściowe i ustępują po przerwaniu leczenia lub zmniejszeniu dawki².

Często występujące działania niepożądane:

• Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
• Oszołomienie i uczucie pustki w głowie
• Zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, niewyraźne widzenie)

Rzadziej występujące działania niepożądane:

• Parestezje
• Ataksja
• Niedoczulica
• Nadmierna potliwość
• Omdlenie
• Drżenie
• Uderzenia gorąca
• Senność
• Ból głowy
• Neuropatia obwodowa
• Drgawki
• Dyskinezja

Działania niepożądane związane z innymi układami

Zaburzenia krwi i układu chłonnego:

• Niezbyt często: zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, białych i płytek krwi³.

Zaburzenia układu immunologicznego:

• Bardzo rzadko: zwiększone stężenie przeciwciał przeciwjądrowych z ogólnoustrojowym stanem zapalnym lub bez⁴.

Zaburzenia psychiczne:

• Rzadko: omamy, depresja, splątanie, lęk, utrata pamięci, bezsenność⁵.

Zaburzenia oka:

• Bardzo często: zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, niewyraźne widzenie)⁶.
• Bardzo rzadko: złogi w rogówce⁷.

Zaburzenia ucha i błędnika:

• Rzadko: szumy uszne, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego⁸.

Zaburzenia układu oddechowego:

• Często: bezdech⁹.
• Rzadko: zapalenie płuc¹⁰.
• Częstość nieznana: zwłóknienie płuc, choroba śródmiąższowa płuc¹¹.

Zaburzenia żołądka i jelit:

• Niezbyt często: nudności, wymioty, zaparcia, ból brzucha, zmniejszenie apetytu, biegunka, niestrawność, wzdęcia, suchość w jamie ustnej, zaburzenia smaku¹².

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:

• Rzadko: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych z żółtaczką lub bez¹³.
• Częstość nieznana: zaburzenia czynności wątroby¹⁴.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:

• Niezbyt często: alergiczne zapalenie skóry, wysypka, łysienie¹⁵.
• Rzadko: ciężka pokrzywka¹⁶.
• Bardzo rzadko: reakcja nadwrażliwości na światło¹⁷.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe:

• Nieznana: ból stawów i ból mięśni¹⁸.

Zaburzenia ogólne:

• Często: astenia, zmęczenie, gorączka, obrzęk, uczucie dyskomfortu¹⁹.

Postępowanie w przypadku przedawkowania flekainidu

Usuwanie leku z organizmu

• Nie ma znanego sposobu na szybkie usunięcie flekainidu z organizmu¹.
• Dializa i hemoperfuzja nie są skuteczne¹.
• Wymuszona diureza z zakwaszeniem moczu teoretycznie sprzyja wydalaniu leku¹.
• Dożylna emulsja tłuszczowa może zmniejszyć skuteczne stężenie niezwiązanego flekainidu².

Leczenie podtrzymujące

• Leczenie powinno być podtrzymujące i może obejmować usunięcie niewchłoniętego leku z przewodu pokarmowego¹.
• Podawanie leków o działaniu inotropowym dodatnim lub stymulujących czynność serca, takich jak dopamina, dobutamina lub izoproterenol¹.
• Wentylacja mechaniczna i mechaniczne wspomaganie krążenia (np. pompa balonowa)¹.
• Dożylny wodorowęglan sodu 8,4% często zmniejsza aktywność flekainidu na poziomie receptora w ciągu kilku minut².

Inne środki

• W przypadku bloku przewodzenia impulsów należy rozważyć czasowe przezżylne wszczepienie stymulatora serca¹.
• W indywidualnych przypadkach należy uwzględnić pozaustrojowe utlenowanie krwi (ECMO)².
• Zakładając, że okres półtrwania w osoczu wynosi około 20 godzin, może być konieczne stosowanie tych środków wspomagających przez dłuższy czas¹.