Popularne
Dydrogesteron jest syntetycznym analogiem progesteronu, który wykazuje działanie podobne do naturalnego progesteronu. Jest stosowany w leczeniu różnych zaburzeń związanych z niedoborem progesteronu oraz w hormonalnej terapii zastępczej.
Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Duphaston1.
Przeciwdziałanie wpływowi niezrównoważonego stężenia estrogenu na błonę śluzową macicy, podawanemu w ramach hormonalnej terapii zastępczej u kobiet z zachowaną macicą, z zaburzeniami spowodowanymi przez naturalną lub indukowaną chirurgicznie menopauzę2.
Dydrogesteron jest stosowany w leczeniu różnych stanów związanych z niedoborem progesteronu, w tym:
Dydrogesteron jest stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet z zachowaną macicą, u których występują zaburzenia związane z naturalną lub chirurgicznie indukowaną menopauzą. Jego głównym zadaniem jest przeciwdziałanie negatywnemu wpływowi niezrównoważonego stężenia estrogenu na błonę śluzową macicy9.
Przed rozpoczęciem leczenia dydrogesteronem nieprawidłowych krwawień z pochwy należy wyjaśnić ich etiologię. W trakcie pierwszych miesięcy terapii mogą pojawić się krwawienia i plamienia. W przypadku pojawienia się tych objawów dopiero po pewnym czasie stosowania leczenia lub utrzymywania się ich po przerwaniu leczenia, należy przeprowadzić badania mające na celu rozpoznanie ich przyczyny. Badania te mogą obejmować wykonanie biopsji błony śluzowej macicy w celu wykluczenia nowotworu złośliwego1.
Pacjentkę należy poddawać ścisłej obserwacji, jeżeli występują u niej, występowały w przeszłości, uległy nasileniu w trakcie ciąży lub wcześniejszego leczenia hormonalnego, jakiekolwiek z wymienionych poniżej stanów chorobowych. W trakcie leczenia dydrogesteronem może dojść do nawrotu lub pogorszenia następujących stanów chorobowych, które mogą spowodować przerwanie leczenia:
W przypadkach leczenia objawów związanych z przekwitaniem, HTZ powinna być rozpoczynana jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze powinno rozważyć się ryzyko i spodziewane korzyści związane z leczeniem. Oceny takiej powinno dokonywać się przynajmniej raz w roku, a terapia powinna być kontynuowana, tak długo, jak długo korzyści przeważają nad ryzykiem3.
U kobiet z zachowaną macicą wzrasta ryzyko rozrostu i rozwoju raka błony śluzowej macicy, gdy długotrwale są stosowane same estrogeny. Cykliczne dodanie progestagenu takiego jak dydrogesteron przez co najmniej 12 dni w miesiącu, w cyklu 28-dniowym, lub terapia metodą ciągłą złożoną estrogenem z progestagenem może zapobiec zwiększeniu ryzyka wystąpienia raka endometrium występującemu w HTZ z zastosowaniem samych estrogenów4.
HTZ wiąże się z 1,3 - 3 krotnym wzrostem ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu ŻCHZZ jest większe w czasie pierwszego roku stosowania HTZ niż w latach późniejszych5.
Randomizowane, kontrolowane badania nie potwierdziły ochronnego wpływu stosowania HTZ złożonej (z zastosowaniem estrogenu i progestagenu) oraz samym estrogenem na zmniejszenie ryzyka zawału mięśnia sercowego u kobiet z lub bez współistniejącej choroby niedokrwiennej serca6.
Produkt leczniczy zawiera laktozę jednowodną. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy7.
Dydrogesteron wywiera niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwanie maszyn. Rzadko dydrogesteron może powodować niewielką senność i (lub) zawroty głowy, zwłaszcza w ciągu pierwszych kilku godzin po zastosowaniu. Dlatego też, należy zachować ostrożność w czasie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn8.
Dawkowanie dydrogesteronu jest dostosowywane indywidualnie w zależności od rodzaju i ciężkości zaburzenia oraz odpowiedzi klinicznej pacjentki1.
Dydrogesteron jest stosowany w leczeniu różnych zaburzeń ginekologicznych, w tym:
Dydrogesteron jest stosowany w hormonalnej terapii zastępczej w połączeniu z estrogenami:
W przypadku równoczesnego stosowania estrogenu z dydrogesteronem należy wziąć pod uwagę przeciwwskazania do stosowania estrogenów4.
Dydrogesteron jest metabolizowany głównie przez AKR 1C w ludzkim cytozolu, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu DHD. Dodatkowo, metabolizm zachodzi również poprzez cytochrom P450, głównie izoenzym CYP3A4, co prowadzi do powstania innych metabolitów1.
Metabolizm dydrogesteronu i DHD może ulec przyspieszeniu w przypadku jednoczesnego stosowania substancji indukujących aktywność enzymów cytochromu, takich jak leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), szałwię i miłorząb2.
Rytonawir i nelfinawir, mimo że są znane jako silne inhibitory enzymów cytochromu, mogą wykazywać właściwości indukujące w przypadku równoczesnego stosowania z hormonami steroidowymi3.
Efektem klinicznym zwiększonego metabolizmu dydrogesteronu może być zmniejszenie skuteczności jego działania4.
Badania in vitro wykazały, że dydrogesteron i DHD w istotnych klinicznie stężeniach nie hamują ani nie pobudzają izoenzymów cytochromu P450 odpowiadających za metabolizm innych produktów leczniczych5.
Dydrogesteron został przebadany u ponad 10 milionów kobiet w ciąży, bez wykazania szkodliwego wpływu na przebieg ciąży1. Istnieją doniesienia o potencjalnym związku między stosowaniem niektórych progestagenów a zwiększonym ryzykiem spodziectwa, jednak badania kliniczne z udziałem dydrogesteronu nie potwierdziły tego ryzyka2.
Badania niekliniczne potwierdzają bezpieczeństwo dydrogesteronu w zakresie rozwoju zarodkowo-płodowego, z działaniami niepożądanymi obserwowanymi jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zalecane3.
Dydrogesteron może być stosowany w ciąży, jeśli istnieją odpowiednie wskazania medyczne4.
Brak danych dotyczących przenikania dydrogesteronu do mleka kobiet karmiących piersią. Badania innych progestagenów wskazują na niewielkie przenikanie tych substancji do mleka, jednak nie ma wystarczających danych, aby ocenić ryzyko dla dziecka5.
Z tego powodu, dydrogesteron nie jest zalecany do stosowania w okresie laktacji6.
Nie ma dowodów na to, że dydrogesteron stosowany w dawkach terapeutycznych wpływa negatywnie na płodność7.
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane u pacjentek przyjmujących dydrogesteron obejmują:
| Układ narządowy | Częstość | Objawy |
|---|---|---|
| Zaburzenia układu nerwowego | Często (≥1/100 do <1/10) | Migreny, bóle głowy |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często (≥1/100 do <1/10) | Nudności |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia miesiączkowania, bolesność i tkliwość piersi |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Alergiczne reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka) |
Działania niepożądane związane z leczeniem estrogenem z progestagenem obejmują zwiększone ryzyko raka piersi, rozrostu błony śluzowej macicy, raka błony śluzowej macicy, raka jajnika, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zawału mięśnia sercowego, choroby niedokrwiennej serca oraz udaru niedokrwiennego mózgu1.
Przed rozpoczęciem leczenia dydrogesteronem nieprawidłowych krwawień z pochwy należy wyjaśnić ich etiologię. W trakcie pierwszych miesięcy terapii mogą pojawić się krwawienia i plamienia. W przypadku pojawienia się tych objawów dopiero po pewnym czasie stosowania leczenia lub utrzymywania się ich po przerwaniu leczenia należy przeprowadzić badania mające na celu rozpoznanie ich przyczyny2.
W przypadkach leczenia objawów związanych z przekwitaniem, HTZ powinna być rozpoczynana jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze powinno rozważyć się ryzyko i spodziewane korzyści związane z leczeniem3.
Dane dotyczące przedawkowania dydrogesteronu u ludzi są ograniczone. Substancja ta była dobrze tolerowana nawet przy wysokich dawkach, takich jak 360 mg na dobę, co jest najwyższą dawką dotychczas przyjętą przez człowieka1.
W przypadku przedawkowania dydrogesteronu nie istnieją swoiste odtrutki. Leczenie powinno być objawowe i dostosowane do stanu pacjenta. Dotyczy to również przypadków przedawkowania u dzieci2.