Doxylamini hydrogenosuccinas

Wskazania stosowania

  • Bezsenność
  • Trudności z zasypianiem
  • Częste przebudzenia nocne
  • Wczesne budzenie w godzinach porannych

Leki zawierające Doxylamini hydrogenosuccinas

Producenci leków z Doxylamini hydrogenosuccinas

O substancji czynnej

Informacje ogólne

Doksylamina wodorobursztynian

Doksylamina wodorobursztynian jest substancją czynną stosowaną w leczeniu bezsenności. Występuje w różnych dawkach, najczęściej 12,5 mg lub 25 mg w jednej tabletce powlekanej1.

Skład jakościowy i ilościowy
  • Doksylamina Geiser: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu1.
  • Senamina: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu2.
  • Sentino: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu3.
  • Noctis Forte: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu4.
  • Noctis: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu5.
  • Sonoxen FORTE: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu6.
  • Doksylamina Geiser: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu7.
  • SENTINO Forte: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu8.
  • Noctis Noc: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu9.
  • Senamina Forte: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu10.
  • Dorminox: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu11.
  • Nitedor: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu12.
  • Doxylamina Polpharma: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu13.
  • Sonoxen: 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu14.
  • Doxylamine Biofarm: 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu15.

Wskazania do stosowania

Doksylamina wodorobursztynian jest wskazana do krótkotrwałego, objawowego leczenia sporadycznie występującej bezsenności u osób dorosłych1.

Szczegółowe wskazania

  • Trudności z zasypianiem4.
  • Częste przebudzenia nocne4.
  • Wczesne budzenie w godzinach porannych4.

Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania

Doksylamina, jako substancja czynna, jest stosowana w krótkotrwałym, objawowym leczeniu sporadycznej bezsenności u osób dorosłych. Wskazania obejmują:

  • Trudności z zasypianiem1
  • Częste przebudzenia nocne2
  • Wczesne budzenie się w godzinach porannych3

Leki zawierające doksylaminę są przeznaczone dla osób dorosłych, zwykle w wieku powyżej 18 lat4.

Charakterystyka substancji

Doksylamina to antagonista receptorów histaminowych H1, który działa przeciwhistaminowo i sedatywnie. Jej główne właściwości obejmują:

  • Działanie uspokajające i nasenne5
  • Skuteczność w łagodzeniu objawów bezsenności6
  • Krótkotrwałe stosowanie ze względu na ryzyko tolerancji7

Substancja ta jest dostępna w różnych dawkach, najczęściej 12,5 mg i 25 mg, w formie tabletek powlekanych8.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

  • Doksylamina jest przeznaczona do krótkotrwałego stosowania (maksymalnie 7 dni). Dłuższe stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem1.
  • W przypadku wystąpienia senności w ciągu dnia zaleca się zmniejszenie dawki lub zapewnienie co najmniej 8-godzinnego odstępu między przyjęciem leku a planowaną pobudką2.
  • Nie zaleca się stosowania doksylaminy u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności3.
  • Doksylamina może powodować działania niepożądane, takie jak suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, senność w ciągu dnia i zawroty głowy4.

Specjalne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

  • Osoby starsze są bardziej wrażliwe na działanie doksylaminy. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 12,5 mg5.
  • U osób starszych zwiększa się ryzyko upadków i zaburzeń funkcji poznawczych, takich jak pogorszenie pamięci6.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

  • Doksylamina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby7.
  • U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby zaleca się zmniejszenie dawki do 12,5 mg na dobę8.

Interakcje i środki ostrożności

Interakcje z lekami

  • Należy unikać jednoczesnego stosowania doksylaminy z alkoholem, lekami nasennymi, uspokajającymi oraz innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN9.
  • Doksylamina może nasilać działanie przeciwcholinergiczne w połączeniu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi lub inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)10.

Inne środki ostrożności

  • Należy zachować ostrożność u pacjentów z padaczką, ponieważ doksylamina może obniżać próg drgawkowy11.
  • Doksylamina może maskować ototoksyczne działanie niektórych leków, takich jak aminoglikozydy, dlatego zaleca się regularne badania słuchu12.

Dawkowanie

Dawkowanie

Dorośli (w wieku powyżej 18 lat)

  • Zalecana dawka początkowa: 12,5 mg przyjmowana 30 minut przed snem1.
  • Dawka może zostać zwiększona do 25 mg, jeśli początkowa dawka nie zapewnia wystarczającego łagodzenia objawów bezsenności2.
  • W przypadku uczucia senności w ciągu dnia zaleca się zmniejszenie dawki do 12,5 mg lub wcześniejsze przyjęcie dawki, aby zapewnić co najmniej 8-godzinny odstęp od przyjęcia leku do momentu przebudzenia3.
  • Maksymalna dawka dobowa: 25 mg4.
  • Okres leczenia powinien być jak najkrótszy, zwykle od kilku dni do jednego tygodnia. Nie należy stosować leku dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem5.

Specjalne grupy pacjentów

Osoby w wieku podeszłym (powyżej 65 lat)

  • Zalecana dawka początkowa: 12,5 mg 30 minut przed snem6.
  • Dawkę można zwiększyć do 25 mg, jeśli dawka początkowa okaże się nieskuteczna7.
  • W przypadku działań niepożądanych dawkę należy zmniejszyć do 12,5 mg na dobę8.

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

  • U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się zmniejszenie dawki do 12,5 mg na dobę9.
  • Doksylamina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz w końcowych stadiach niewydolności nerek10.

Sposób podawania

  • Tabletki należy przyjmować 30 minut przed snem, popijając odpowiednią ilością wody11.
  • Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłku, ponieważ nie wpływa to na ich dostępność biologiczną12.
  • Podczas stosowania leku nie należy spożywać alkoholu13.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

  • Nadwrażliwość na doksylaminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL)1.
  • Nadwrażliwość na inne leki przeciwhistaminowe. Należy brać pod uwagę możliwość reakcji krzyżowych z innymi lekami przeciwhistaminowymi, dlatego leków przeciwhistaminowych H1 nie wolno stosować u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek lek z tej grupy2.
  • Okres karmienia piersią (patrz punkt 4.6 ChPL)3.

Interakcje lekowe

  • Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO). Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane4.
  • Silne inhibitory izoenzymu CYP450, w tym:
    • Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI): fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna5.
    • Antybiotyki makrolidowe: klarytromycyna, erytromycyna, telitromycyna6.
    • Leki przeciwarytmiczne: amiodaron7.
    • Przeciwwirusowe inhibitory proteazy: indynawir, rytonawir, telaprewir8.
    • Związki przeciwgrzybicze z grupy azoli: flukonazol, ketokonazol, itrakonazol, worykonazol9.
    • Terbinafina, chinidyna, nefazodon, bupropion, gemfibrozyl10.

Specyficzne stany kliniczne

  • Astma11.
  • Przewlekłe zapalenie oskrzeli12.
  • Rozedma płuc13.
  • Jaskra14.
  • Rozrost gruczołu krokowego15.
  • Choroba wrzodowa powodująca zwężenie przewodu pokarmowego16.
  • Zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze17.
  • Zwężenie ujścia pęcherza moczowego18.
  • Częste zaburzenia czynności wątroby i nerek19.

Interakcje

Interakcje farmakodynamiczne

Doksylamina a alkohol i leki depresyjne na OUN

Doksylamina wykazuje addytywne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) w przypadku jednoczesnego stosowania z alkoholem oraz innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, takimi jak barbiturany, leki nasenne, uspokajające, anksjolityki, opioidowe leki przeciwbólowe, leki przeciwpsychotyczne i prokarbazyna1.

Doksylamina a inhibitory MAO

Należy unikać jednoczesnego stosowania doksylaminy z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), które są stosowane m.in. w leczeniu depresji i choroby Parkinsona. Do tych leków należą np.: moklobemid, fenelzyna, izokarboksazyd, tranylcypromina, linezolid, błękit metylenowy, prokarbazyna, rasagilina i selegilina2.

Doksylamina a leki przeciwcholinergiczne

Działanie przeciwcholinergiczne może być nasilone, gdy doksylamina stosowana jest jednocześnie z innymi lekami przeciwcholinergicznymi, takimi jak leki przeciwdepresyjne, leki stosowane w leczeniu choroby Parkinsona, inhibitory MAO, leki przeciwpsychotyczne, atropinowe leki rozkurczowe i dyzopiramid3.

Doksylamina a leki przeciwnadciśnieniowe

Leki przeciwnadciśnieniowe działające na OUN, takie jak guanabenz, klonidyna lub metylodopa, mogą w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi nasilać działanie uspokajające4.

Doksylamina a adrenalina

Adrenalina w leczeniu niedociśnienia tętniczego nie powinna być stosowana u pacjentów przyjmujących doksylaminę, ponieważ w takich przypadkach adrenalina może wywołać jeszcze większy spadek ciśnienia. Noradrenalina może być jednakże wykorzystywana w leczeniu ciężkiego wstrząsu5.

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ leków na farmakokinetykę doksylaminy

Nie są znane enzymy odpowiedzialne za metabolizm doksylaminy. Nie należy stosować silnych inhibitorów izoenzymów CYP450 jednocześnie z doksylaminą, ze względu na ryzyko zwiększonej ekspozycji na te leki, a tym samym większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym działania sedatywnego w ciągu dnia. Do tych leków należą: leki z grupy SSRI (fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna), antybiotyki makrolidowe (klarytromycyna, erytromycyna, telitromycyna), leki przeciwarytmiczne (amiodaron), leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów proteazy (indynawir, rytonawir, telaprewir), leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (flukonazol, ketokonazol, itrakonazol), bupropion i gemfibrozyl6.

Wpływ doksylaminy na farmakokinetykę innych leków

Istnieją ograniczone dane dotyczące hamowania metabolizmu innych leków przez doksylaminę. W związku z tym leki o wąskim indeksie terapeutycznym nie powinny być stosowane razem z doksylaminą ze względu na możliwość nasilenia ich działania oraz wzrost ryzyka występowania działań niepożądanych7.

Interakcje z pokarmem

Badania dostępności biologicznej przeprowadzone na zdrowych ochotnikach nie wykazały różnic pomiędzy dostępnością biologiczną leku podawanego na czczo a leku podawanego wraz z posiłkiem8.

Wpływ na badania diagnostyczne

Doksylamina może zaburzać wyniki alergicznych testów skórnych. Zaleca się odstawienie tego leku na trzy dni przed poddaniem się takim badaniom9.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ doksylaminy na ciążę

Badania epidemiologiczne nie wykazały działania teratogennego doksylaminy u ludzi. Jednak doświadczenia z jej stosowaniem w drugim i trzecim trymestrze ciąży są niewystarczające, co uniemożliwia wykluczenie wpływu leku na płód1. Dane przedkliniczne dotyczące szkodliwego wpływu na rozrodczość są również niewystarczające2. W związku z tym stosowanie doksylaminy jest przeciwwskazane w okresie ciąży3.

W niektórych przypadkach zaleca się unikanie stosowania doksylaminy w ciąży, chyba że potencjalna korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu4.

Wpływ doksylaminy na karmienie piersią

Dane fizykochemiczne wskazują, że doksylamina może przenikać do mleka kobiecego5. Noworodki mogą być bardziej wrażliwe na działanie leków przeciwhistaminowych, co zwiększa ryzyko reakcji paradoksalnych, takich jak rozdrażnienie i pobudliwość6. W związku z tym stosowanie doksylaminy jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią7.

Wpływ doksylaminy na płodność

Brak jest dostępnych danych na temat wpływu doksylaminy na płodność u ludzi8. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność nawet przy dawkach znacznie wyższych niż zalecane w praktyce klinicznej9.

Działania niepożądane

Działania niepożądane doksylaminy

Doksylamina może powodować działania niepożądane, które są zazwyczaj łagodne i przemijające. Częściej występują w pierwszych dniach leczenia. Osoby w wieku powyżej 65 lat są bardziej narażone na ich wystąpienie ze względu na możliwe współistniejące schorzenia lub stosowanie innych leków1.

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości:

  • Bardzo często (≥1/10): senność2.
  • Często (≥1/100 do <1/10): suchość w jamie ustnej, zaparcia, niewyraźne widzenie, zawroty głowy, zatrzymanie moczu, nasilenie wydzielania oskrzelowego3.
  • Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100): nudności, wymioty, biegunka, szumy uszne, podwójne widzenie, uczucie osłabienia, obrzęki obwodowe, wysypka skórna, hipotonia ortostatyczna4.
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000): niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, drżenia, napady drgawkowe, pobudzenie (szczególnie u osób starszych)5.
  • Bardzo rzadko (<1/10 000): pojedyncze przypadki.
  • Częstość nieznana: złe samopoczucie ogólne6.

Inne działania niepożądane opisane w badaniach klinicznych:

  • Często: bóle górnej części brzucha, zmęczenie, zawroty głowy, bóle głowy, bezsenność, pobudzenie7.
  • Niezbyt często: niestrawność, uczucie zrelaksowania, koszmary senne, duszność8.

Działania niepożądane ogólnie opisywane dla leków przeciwhistaminowych:

  • Zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, refluks dwunastniczo-żołądkowy, żółtaczka cholestatyczna, wydłużenie odstępu QT w badaniu EKG, zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, bóle mięśni, depresja, zaburzenia koordynacji, zaburzenia pozapiramidowe, parestezje, zaburzenia psychoruchowe, zmniejszenie wydzielania oskrzelowego, łysienie, alergiczne zapalenie skóry, nadmierne pocenie, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie9.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu10.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie doksylaminy rzadko stanowi zagrożenie dla życia. Objawy zazwyczaj ustępują całkowicie w ciągu 24–48 godzin po zażyciu leku1. Należy jednak zawsze rozważyć możliwość zatrucia kilkoma lekami (tj. spożycia kilku różnych substancji)2.

Objawy łagodnego i umiarkowanego przedawkowania:

  • Senność, depresja lub pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN)
  • Objawy antycholinergiczne: rozszerzenie źrenic, gorączka, suchość w jamie ustnej, zmniejszone napięcie jelit
  • Tachykardia, nadciśnienie tętnicze
  • Nudności, wymioty, pobudzenie, splątanie, omamy
  • Chwiejny chód, zawroty głowy, rozdrażnienie, sedacja, arytmia

Objawy ciężkiego przedawkowania:

  • Majaczenie, psychozy, niedociśnienie, drgawki
  • Depresja oddechowa, utrata przytomności, śpiączka, zgon

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Brak swoistego antidotum w przypadku przedawkowania leków przeciwhistaminowych. Leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący3.

Możliwe działania:

  • Wywołanie wymiotów
  • Płukanie żołądka
  • Leczenie niedociśnienia lekami obkurczającymi naczynia (np. norepinefryna, fenylefryna). Nie należy stosować adrenaliny, ponieważ może nasilać obniżenie ciśnienia tętniczego4.

Metody dializy:

Nie przeprowadzono badań nad skutecznością hemodializy, hemofiltracji ani dializy otrzewnowej w przypadku przedawkowania doksylaminy. Metody te mogą mieć ograniczoną skuteczność ze względu na znaczny stopień dystrybucji leku5.

Rabdomioliza i jej leczenie

Częstym powikłaniem ciężkiego przedawkowania jest rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek6.

Leczenie rabdomiolizy:

  • Intensywne nawadnianie dożylne krystaloidami (0,9% roztwór soli fizjologicznej lub roztwór Ringera z mleczanami) z szybkością 300–500 ml/h u dorosłych7.
  • Alkalizacja moczu

Rokowanie:

W większości przypadków rokowanie jest pomyślne, a ostra niewydolność nerek jest odwracalna, pod warunkiem wczesnego wykrycia i leczenia8.