Dextromethorphani hydrobromidum

Wskazania stosowania

  • Suchy kaszel różnego pochodzenia
  • Nieproduktywny kaszel o różnym pochodzeniu
  • Przeziębienie
  • Kaszel opłucnowy
  • Kaszel wywołany wdychaniem substancji drażniących
  • Suchy, drażniący, nieproduktywny kaszel
  • Ostry, suchy kaszel niezwiązany z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych

Leki zawierające Dextromethorphani hydrobromidum

Producenci leków z Dextromethorphani hydrobromidum

O substancji czynnej

Dekstrometorfan bromowodorku (Dextromethorphani hydrobromidum)

Dekstrometorfan bromowodorku jest syntetycznym związkiem chemicznym, pochodną morfiny, który działa jako lek przeciwkaszlowy. Nie wykazuje działania przeciwbólowego ani uzależniającego, w przeciwieństwie do innych opioidów. Mechanizm działania polega na hamowaniu ośrodka kaszlu w rdzeniu przedłużonym, co skutkuje zmniejszeniem odruchu kaszlowego.

Charakterystyka farmakologiczna

  • Dawkowanie: W zależności od postaci leku, dawka dekstrometorfanu bromowodorku wynosi od 5 mg do 30 mg na dawkę12.
  • Postacie leku: Tabletki, tabletki powlekane, kapsułki miękkie, syrop3.
  • Substancje pomocnicze: W zależności od preparatu, mogą zawierać laktozę, sorbitol, glikol propylenowy, etanol i inne4.

Wskazania do stosowania

Dekstrometorfan bromowodorku jest stosowany w leczeniu objawowym suchego, nieproduktywnego kaszlu o różnym pochodzeniu. Wskazania obejmują:

  • Przeziębienia5.
  • Kaszel opłucnowy (np. urazy klatki piersiowej)6.
  • Kaszel wywołany wdychaniem substancji drażniących7.
  • Ostry, suchy kaszel niezwiązany z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych8.

Grupy pacjentów

Leki zawierające dekstrometorfan bromowodorku są wskazane dla dorosłych i młodzieży powyżej 14. roku życia9.

Wskazania do stosowania

Wskazania ogólne

Substancja czynna Dextromethorphani hydrobromidum jest stosowana w leczeniu objawowym suchego kaszlu różnego pochodzenia. Wskazania obejmują:

  • Doraźne leczenie ostrego, suchego kaszlu niezwiązanego z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych1.
  • Leczenie suchego, drażniącego, nieproduktywnego kaszlu u dorosłych i młodzieży od 14. roku życia2.
  • Okresowe hamowanie nieproduktywnego kaszlu o różnym pochodzeniu, w tym w przeziębieniach, kaszlu opłucnowym oraz kaszlu wywołanym wdychaniem substancji drażniących3.

Charakterystyka kaszlu

Dextromethorphani hydrobromidum jest skuteczny w leczeniu kaszlu o następujących cechach:

  • Kaszel suchy – niezwiązany z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych4.
  • Kaszel drażniący – nieproduktywny, wywołany podrażnieniem dróg oddechowych5.
  • Kaszel ostry – wymagający doraźnego leczenia objawowego6.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

  • Dekstrometorfan nie powinien być stosowany w przypadku kaszlu produktywnego (z odkrztuszaniem), gdyż może hamować naturalny odruch kaszlowy1.
  • Jeśli kaszel utrzymuje się dłużej niż 4-7 dni lub towarzyszy mu gorączka, ból głowy lub wysypka, należy skonsultować się z lekarzem2.
  • Nadużywanie dekstrometorfanu może prowadzić do uzależnienia, szczególnie u młodzieży i młodych dorosłych3.
  • Nie należy stosować produktów zawierających dekstrometorfan u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby4.
  • Dekstrometorfan może nasilać działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia5.

Interakcje i metabolizm

  • Dekstrometorfan jest metabolizowany przez cytochrom P450 2D6 (CYP2D6). U pacjentów z genetycznie uwarunkowanym słabym metabolizmem CYP2D6 (ok. 10% populacji) może wystąpić nasilone i długotrwałe działanie leku6.
  • Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP2D6 (np. niektórych leków przeciwdepresyjnych) może zwiększać stężenie dekstrometorfanu we krwi7.
  • Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. SSRI, MAOI)8.

Składniki pomocnicze

  • Niektóre produkty zawierają sorbitol lub maltitol, które są przeciwwskazane u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy9.
  • Produkty mogą zawierać barwniki (np. czerwień koszenilową), które mogą wywoływać reakcje alergiczne10.
  • Niektóre syropy zawierają alkohol, co może być istotne dla pacjentów z chorobami wątroby, padaczką lub kobiet w ciąży11.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

  • Dekstrometorfan może powodować senność, zawroty głowy i zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn12.
  • Ryzyko to zwiększa się przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu13.

Dawkowanie

Dawkowanie

Dorośli i młodzież powyżej 12 lat

  • Tussidex mite: 15-30 mg (1-2 kapsułki) co 6-8 godzin. Maksymalna dawka dobowa: 120 mg (8 kapsułek)1.
  • Tussidex: 30 mg (1 kapsułka) co 6-8 godzin. Maksymalna dawka dobowa: 120 mg (4 kapsułki)2.
  • Vicks MedDex: 15 ml (20 mg) 3 razy na dobę. Maksymalna dawka dobowa: 45 ml (60 mg)3.
  • Tussal Antitussicum: 2 tabletki (30 mg) co 6-8 godzin. Maksymalna dawka dobowa: 120 mg4.
  • Acodin: 15 mg (1 tabletka) co 4 godziny lub 30 mg (2 tabletki) co 6-8 godzin. Maksymalna dawka dobowa: 120 mg (8 tabletek)5.

Dzieci

  • Tussi Drill: Maksymalna dawka jednorazowa: 0,25 mg/kg masy ciała, nie więcej niż 4 razy na dobę. Maksymalna dawka dobowa: 1 mg/kg masy ciała6.
  • Tussal Antitussicum: 1 tabletka (15 mg) co 6-8 godzin dla dzieci w wieku 6-12 lat. Maksymalna dawka dobowa: 60 mg7.

Sposób podawania

Wszystkie preparaty zawierające dekstrometorfan bromowodorku podaje się doustnie. W przypadku syropów (np. Vicks MedDex, Tussi Drill) przed użyciem należy wstrząsnąć butelkę8. Pokarm nie wpływa na wchłanianie dekstrometorfanu, dlatego preparaty można przyjmować niezależnie od posiłków9.

Specjalne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Tussidex: Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat. U młodzieży w wieku 12-16 lat tylko na zalecenie lekarza10.
  • Vicks MedDex: Przeciwwskazany u dzieci poniżej 14 lat11.
  • Tussal Antitussicum: U dzieci w wieku 6-12 lat tylko na zalecenie lekarza12.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Vicks MedDex: Przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby13.
  • Tussi Drill: Brak wystarczających danych dotyczących stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby14.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

  • Nadwrażliwość na dekstrometorfan lub substancje pomocnicze wymienione w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku1.
  • Astma oskrzelowa oraz stany zapalne dolnych dróg oddechowych2.
  • Niewydolność oddechowa lub ryzyko jej wystąpienia3.
  • Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rozedma płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli4.
  • Zapalenie płuc oraz depresja oddechowa5.
  • Kaszel z odkrztuszaniem6.

Interakcje z lekami

  • Inhibitory MAO: Nie stosować u pacjentów przyjmujących leki z grupy inhibitorów MAO oraz przez 14 dni po zakończeniu terapii7.
  • Leki zmniejszające stężenie parathormonu (np. cynakalcet)8.

Specyficzne grupy pacjentów

Dzieci

  • Nie stosować u dzieci poniżej 6 lat9.
  • Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat (Tussidex mite)10.
  • Nie stosować u dzieci poniżej 14 lat (Vicks MedDex)11.

Kobiety karmiące piersią

  • Przeciwwskazane w okresie karmienia piersią12.

Pacjenci z niewydolnością wątroby

  • Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności wątroby13.

Interakcje

Interakcje z inhibitorami MAO

Dekstrometorfan nie powinien być stosowany jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ani w ciągu 14 dni po zakończeniu leczenia takimi lekami. Może to prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego, objawiającego się zawrotami głowy, nadpobudliwością mięśniowo-ruchową, znacznym podwyższeniem temperatury ciała, nudnościami, drżeniem mięśni, podwyższeniem ciśnienia tętniczego krwi oraz innymi objawami dotyczącymi funkcji poznawania i świadomości1.

Równoczesne podawanie dekstrometorfanu z inhibitorami MAO może również powodować zapaść, śpiączkę, nudności, wysoką gorączkę oraz podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi2.

Interakcje z inhibitorami CYP2D6

Dekstrometorfan jest metabolizowany przez enzym CYP2D6. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu, takich jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna i terbinafina, może zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie, prowadząc do toksycznego wpływu, w tym pobudzenia, dezorientacji, drżenia, bezsenności, biegunki i depresji oddechowej3.

W przypadku jednoczesnego stosowania z chinidyną stężenie dekstrometorfanu w osoczu może wzrosnąć nawet 20-krotnie, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego4.

Interakcje z alkoholem i lekami hamującymi OUN

Nie należy spożywać alkoholu podczas leczenia dekstrometorfanem, ponieważ może to nasilać jego działanie sedatywne. Równoczesne stosowanie substancji hamujących ośrodkowy układ nerwowy, w tym alkoholu, może prowadzić do wzajemnego nasilenia tego działania5.

Dekstrometorfan może również nasilać działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, takich jak benzodiazepiny, barbiturany i leki przeciwhistaminowe, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka depresji oddechowej i innych działań niepożądanych6.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ dekstrometorfanu na ciążę

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania dekstrometorfanu w ciąży są ograniczone. Wykazano, że stosowanie dużych dawek w końcowym okresie ciąży może prowadzić do:

  • Hamowania czynności oddechowej u noworodka1.
  • Powstania zespołu odstawienia u noworodków2.

Nie zaleca się stosowania produktów zawierających dekstrometorfan w ciąży, zwłaszcza w ostatnim trymestrze, ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu3.

Wpływ dekstrometorfanu na karmienie piersią

Nie ma wystarczających danych dotyczących przenikania dekstrometorfanu do mleka matki. Jednak istnieją doniesienia o:

  • Obniżeniu napięcia mięśniowego i zatrzymaniu oddychania u niemowląt4.
  • Możliwości wystąpienia depresji oddechowej u dziecka5.

Dekstrometorfan jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią6.

Wpływ dekstrometorfanu na płodność

Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu dekstrometorfanu na płodność u ludzi. Dotychczasowe badania niekliniczne nie wskazują na niekorzystny wpływ na płodność7.

Działania niepożądane

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje alergiczne mogą obejmować:

  • Wysypkę1
  • Pokrzywkę1
  • Obrzęk naczynioruchowy1
  • Skurcz oskrzeli1

Zaburzenia układu nerwowego

Możliwe objawy to:

  • Zawroty głowy2
  • Senność2
  • Dezorientacja3
  • Ból głowy3

Zaburzenia żołądka i jelit

Objawy mogą obejmować:

  • Nudności4
  • Wymioty4
  • Bóle żołądka4
  • Zaparcia4

Inne działania niepożądane

Inne możliwe działania niepożądane to:

  • Zmęczenie5
  • Reakcje skórne, takie jak wysypka ze świądem6
  • Uzależnienie od leku7

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania dekstrometorfanu

Przedawkowanie dekstrometorfanu może prowadzić do szeregu objawów, które obejmują:

  • Nudności i wymioty1
  • Dystonię, pobudzenie, splątanie, senność, osłupienie, oczopląs1
  • Kardiotoksyczność, w tym tachykardię i nieprawidłowe EKG z wydłużeniem odstępu QTc1
  • Ataksję, psychozę toksyczną z omamami wzrokowymi, wzmożoną pobudliwość1
  • W przypadku dużego przedawkowania: śpiączka, depresja oddechowa, drgawki1

Leczenie przedawkowania dekstrometorfanu

Postępowanie w przypadku przedawkowania dekstrometorfanu obejmuje:

  • Podanie węgla aktywnego pacjentom bez objawów, którzy przyjęli zbyt dużą dawkę w ciągu poprzedniej godziny1
  • Rozważenie zastosowania naloksonu u pacjentów z uspokojeniem lub śpiączką1
  • Stosowanie benzodiazepin w przypadku drgawek lub hipertermii wynikającej z zespołu serotoninowego1
  • Wspomaganie oddychania w przypadku depresji oddechowej2