Popularne
Cyjanokobalamina, znana również jako witamina B12, jest syntetyczną formą witaminy B12, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest to związek kompleksowy zawierający kobalt, który odgrywa kluczową rolę w procesach metabolicznych, w tym w syntezie DNA, produkcji czerwonych krwinek oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego1.
Cyjanokobalamina jest niezbędna do przekształcania homocysteiny w metioninę, co jest kluczowe dla syntezy DNA i RNA. Ponadto, uczestniczy w metabolizmie kwasów tłuszczowych i aminokwasów, a także w produkcji energii2.
Cyjanokobalamina jest dostępna w różnych formach farmaceutycznych, w tym w roztworach do wstrzykiwań (np. 500 mcg/ml, 100 mcg/ml, 1000 mcg/ml) oraz w tabletkach powlekanych (np. 1000 mcg)3.
Cyjanokobalamina jest stosowana w leczeniu i zapobieganiu niedoborom witaminy B12, które mogą wynikać z różnych przyczyn, w tym:
W przypadku leku Ankermann, cyjanokobalamina jest również stosowana w leczeniu niedoborów spowodowanych długotrwałym stosowaniem niektórych leków (np. blokerów receptora histaminowego H2, inhibitorów pompy protonowej)8.
Wskazania do stosowania obejmują leczenie niedoboru witaminy B12, którego nie można uzupełnić odpowiednią dietą. W szczególności dotyczy to:
Witamina B12 jest stosowana w leczeniu różnych typów niedokrwistości, w tym:
Witamina B12 jest wskazana w przypadku zaburzeń wchłaniania spowodowanych:
Witamina B12 jest również stosowana w:
Przed rozpoczęciem leczenia oraz między 5. a 7. dniem leczenia zaleca się wykonanie następujących badań laboratoryjnych: stężenie kwasu foliowego, hematokryt, retikulocyty oraz stężenie witaminy B121.
W przypadku długotrwałej terapii zaleca się kontrolę parametrów hematologicznych oraz stężenia witaminy B12 co 3 do 6 miesięcy2.
Należy ściśle monitorować odpowiedź terapeutyczną na leczenie doustne (np. po 7 dniach, potem co miesiąc, następnie co 6 miesięcy, a następnie co rok). Należy regularnie monitorować stężenie witaminy B12 lub kwasu metylomalonowego w osoczu oraz morfologię krwi w celu oceny odpowiedzi na leczenie3.
Należy zachować ostrożność u pacjentów z jednocześnie występującym niedoborem kwasu foliowego. Niedobór folianów może zmniejszyć odpowiedź terapeutyczną na leczenie witaminą B124.
Ponieważ nadmiar kobalaminy jest częściowo wydalany przez nerki, szczególnie u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek (wymagających dializy) może dojść do potencjalnego skumulowania witaminy B12. W celu utrzymania odpowiedniego stężenia witaminy B12 w surowicy należy regularnie kontrolować stężenie witaminy B12 w surowicy i w razie potrzeby dostosować schemat leczenia5.
Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy i zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować produktu6.
Cyjanokobalamina może przyspieszyć zanik nerwu wzrokowego, dlatego należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z chorobą Lebera7.
Nie należy stosować produktów zawierających cyjanokobalaminę u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Vitaminum B12-SF, Ankermann, Energamma, Vitaminum B12 WZF1.
Nie należy stosować cyjanokobalaminy w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej spowodowanej wyłącznie niedoborem kwasu foliowego2.
Cyjanokobalamina nie jest wskazana u pacjentów wymagających detoksykacji przy zatruciu cyjankami, np. u pacjentów z pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego w niedokrwistości złośliwej. W takich przypadkach należy podać inną pochodną kobalaminy3.
Nie zaleca się stosowania cyjanokobalaminy u pacjentów z niedowidzeniem związanym z paleniem tytoniu lub alkoholizmem4.
U pacjentów z niedoborem witaminy B12, u których występuje ryzyko zaniku nerwu wzrokowego w chorobie Lebera, nie należy stosować cyjanokobalaminy w celu leczenia niedoboru witaminy B125.
Stosowanie cyjanokobalaminy (witaminy B12) w ciąży powinno być rozważane tylko w przypadkach, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Brak jest odpowiednich badań na zwierzętach oraz dobrze kontrolowanych obserwacji u ludzi, które mogłyby potwierdzić bezpieczeństwo stosowania w ciąży1.
Zalecane dzienne spożycie witaminy B12 w okresie ciąży wynosi 4 mikrogramy, a większe dawki nie wykazują negatywnego wpływu na płód2.
Dostępne dane wskazują, że niedobór witaminy B12 u kobiet w ciąży może prowadzić do zwiększonego ryzyka wad cewy nerwowej, rozszczepu podniebienia, przedwczesnego porodu, poronień i stanu przedrzucawkowego3.
Cyjanokobalamina przenika do mleka kobiet karmiących piersią, jednak nie obserwowano działań niepożądanych u dzieci podczas przyjmowania zalecanych dawek przez matki4.
Zalecane dzienne spożycie witaminy B12 w okresie karmienia piersią wynosi 5 mikrogramów5.
Witamina B12 przenika do mleka matki, ale w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się niekorzystnego wpływu na dzieci karmione piersią6.
Witamina B12 jest niezbędna do utrzymania męskiej płodności. Badania na szczurach z niedoborem witaminy B12 wykazały negatywny wpływ na płodność7.
Przy normalnych stężeniach endogennej witaminy B12 w osoczu nie przewiduje się niekorzystnego wpływu na płodność8.
Nie należy spodziewać się negatywnego wpływu na płodność przy prawidłowym stężeniu witaminy B12 w osoczu9.
Wstrząs anafilaktyczny i zgony po pozajelitowym podaniu witaminy B12, nadwrażliwość (bardzo rzadkie przypadki)1. Reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne (bardzo rzadko, <1/10 000)2.
Świąd, wysypka3. Trądzikopodobne zmiany na skórze, ciężkie reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się pokrzywką, wysypką skórną lub swędzeniem na dużych obszarach ciała4. Trądzik, wyprysk i reakcje pokrzywkowe (bardzo rzadko, <1/10 000)5.
Ból po wstrzyknięciu domięśniowym6. Gorączka7. Miejscowe podrażnienie i objawy nietolerancji (pieczenie, swędzenie, zaczerwienienie, hipertermia, mrowienie)8.
Cyanocobalaminum (witamina B12) charakteryzuje się szerokim zakresem terapeutycznym, co oznacza, że ryzyko przedawkowania jest bardzo niskie. Nie są znane przypadki zatrucia lub poważnych objawów związanych z przedawkowaniem tej substancji12.
Toksyczność ostra jest niska, a przedawkowanie zwykle nie powoduje żadnych objawów klinicznych3.
W przypadku omyłkowego przedawkowania Cyanocobalaminum, zaleca się leczenie objawowe, jeśli jest to konieczne45.
W wyjątkowych sytuacjach, gdy wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania dalszych zaleceń6.