Cyanocobalaminum

Wskazania stosowania

  • Niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera
  • Niedokrwistość megaloblastyczna z niedoboru witaminy B12
  • Niedobór witaminy B12 z powodu ścisłego wegetarianizmu
  • Zahamowanie wydzielania czynnika wewnętrznego (czynnik Castle’a)
  • Brak czynnika Castle’a na skutek resekcji żołądka
  • Przewlekłe atroficzne zapalenie błony śluzowej żołądka
  • Zespół złego wchłaniania po resekcji jelita krętego
  • Celiakia
  • Sprue tropikalna (psyloza)
  • Choroba Leśniowskiego-Crohna
  • Zespół ślepej pętli
  • Zarażenie bruzdogłowcem szerokim
  • Test Schillinga
  • Zaburzenie wchłaniania witaminy B12
  • Choroba zapalna jelit
  • Całkowita lub częściowa resekcja żołądka
  • Resekcja jelita krętego
  • Zabieg pomostowania żołądka (gastric bypass)
  • Inna operacja bariatryczna
  • Długotrwałe stosowanie blokerów receptora histaminowego H2
  • Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej
  • Długotrwałe stosowanie aminosalicylanów
  • Długotrwałe stosowanie metforminy
  • Niedobór witaminy B12 spowodowany zmniejszonym spożyciem w diecie
  • Niedobór witaminy B12 spowodowany niedożywieniem
  • Niedobór witaminy B12 z objawami neurologicznymi

Leki zawierające Cyanocobalaminum

Producenci leków z Cyanocobalaminum

O substancji czynnej

Cyjanokobalamina (Cyanocobalaminum)

Cyjanokobalamina, znana również jako witamina B12, jest syntetyczną formą witaminy B12, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest to związek kompleksowy zawierający kobalt, który odgrywa kluczową rolę w procesach metabolicznych, w tym w syntezie DNA, produkcji czerwonych krwinek oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego1.

Mechanizm działania

Cyjanokobalamina jest niezbędna do przekształcania homocysteiny w metioninę, co jest kluczowe dla syntezy DNA i RNA. Ponadto, uczestniczy w metabolizmie kwasów tłuszczowych i aminokwasów, a także w produkcji energii2.

Formy farmaceutyczne

Cyjanokobalamina jest dostępna w różnych formach farmaceutycznych, w tym w roztworach do wstrzykiwań (np. 500 mcg/ml, 100 mcg/ml, 1000 mcg/ml) oraz w tabletkach powlekanych (np. 1000 mcg)3.

Wskazania do stosowania

Cyjanokobalamina jest stosowana w leczeniu i zapobieganiu niedoborom witaminy B12, które mogą wynikać z różnych przyczyn, w tym:

  • Niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera4.
  • Inne niedokrwistości megaloblastyczne z niedoboru witaminy B125.
  • Niedobory witaminy B12 spowodowane ścisłym wegetarianizmem, zaburzeniami wchłaniania (np. po resekcji żołądka, w przebiegu celiakii, choroby Leśniowskiego-Crohna)6.
  • Test Schillinga – badanie wchłaniania witaminy B127.

Dodatkowe wskazania

W przypadku leku Ankermann, cyjanokobalamina jest również stosowana w leczeniu niedoborów spowodowanych długotrwałym stosowaniem niektórych leków (np. blokerów receptora histaminowego H2, inhibitorów pompy protonowej)8.

Wskazania do stosowania

Niedobory witaminy B12

Wskazania do stosowania obejmują leczenie niedoboru witaminy B12, którego nie można uzupełnić odpowiednią dietą. W szczególności dotyczy to:

  • Ścisłego wegetarianizmu, gdzie całkowite wyłączenie z diety produktów pochodzenia zwierzęcego prowadzi do niedoboru1.
  • Zahamowania wydzielania czynnika wewnętrznego (czynnika Castle’a), co uniemożliwia wchłanianie witaminy B122.

Niedokrwistości

Witamina B12 jest stosowana w leczeniu różnych typów niedokrwistości, w tym:

  • Niedokrwistości złośliwej Addisona-Biermera3.
  • Innych niedokrwistości megaloblastycznych z niedoboru witaminy B124.

Zaburzenia wchłaniania

Witamina B12 jest wskazana w przypadku zaburzeń wchłaniania spowodowanych:

  • Resekcją żołądka lub jelita krętego5.
  • Przewlekłym atroficznym zapaleniem błony śluzowej żołądka6.
  • Chorobami takimi jak celiakia, sprue tropikalna czy choroba Leśniowskiego-Crohna7.

Inne wskazania

Witamina B12 jest również stosowana w:

  • Teście Schillinga, który służy do badania wchłaniania witaminy B128.
  • Leczeniu długotrwałego niedoboru witaminy B12, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi9.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Monitorowanie leczenia

Badania laboratoryjne

Przed rozpoczęciem leczenia oraz między 5. a 7. dniem leczenia zaleca się wykonanie następujących badań laboratoryjnych: stężenie kwasu foliowego, hematokryt, retikulocyty oraz stężenie witaminy B121.

W przypadku długotrwałej terapii zaleca się kontrolę parametrów hematologicznych oraz stężenia witaminy B12 co 3 do 6 miesięcy2.

Monitorowanie odpowiedzi terapeutycznej

Należy ściśle monitorować odpowiedź terapeutyczną na leczenie doustne (np. po 7 dniach, potem co miesiąc, następnie co 6 miesięcy, a następnie co rok). Należy regularnie monitorować stężenie witaminy B12 lub kwasu metylomalonowego w osoczu oraz morfologię krwi w celu oceny odpowiedzi na leczenie3.

Specjalne grupy pacjentów

Pacjenci z niedoborem kwasu foliowego

Należy zachować ostrożność u pacjentów z jednocześnie występującym niedoborem kwasu foliowego. Niedobór folianów może zmniejszyć odpowiedź terapeutyczną na leczenie witaminą B124.

Pacjenci z niewydolnością nerek

Ponieważ nadmiar kobalaminy jest częściowo wydalany przez nerki, szczególnie u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek (wymagających dializy) może dojść do potencjalnego skumulowania witaminy B12. W celu utrzymania odpowiedniego stężenia witaminy B12 w surowicy należy regularnie kontrolować stężenie witaminy B12 w surowicy i w razie potrzeby dostosować schemat leczenia5.

Interakcje i przeciwwskazania

Przeciwwskazania

Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy i zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować produktu6.

Interakcje

Cyjanokobalamina może przyspieszyć zanik nerwu wzrokowego, dlatego należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z chorobą Lebera7.

Dawkowanie

Dawkowanie ogólne

Dorośli

  • Niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera bez objawów neurologicznych: 250 do 1000 mikrogramów co drugi dzień przez 1 do 2 tygodni, następnie 250 mikrogramów raz w tygodniu, do uzyskania poprawy hematologicznej. Dawka podtrzymująca 1000 mikrogramów raz w miesiącu1.
  • Niedokrwistość złośliwa z powikłaniami neurologicznymi: 1000 mikrogramów co drugi dzień, do uzyskania poprawy2.
  • Niedobory witaminy B12 po resekcji żołądka lub zaburzeniach wchłaniania: 250 do 1000 mikrogramów raz w miesiącu3.

Dzieci

  • Niedokrwistość z objawami neurologicznymi:
    • do 3 lat: 100 do 200 mikrogramów na tydzień4;
    • 3-7 lat: 200 do 500 mikrogramów na tydzień5;
    • 7-18 lat: 500 do 1000 mikrogramów na tydzień6.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

  • Umiarkowana niewydolność nerek: Można stosować normalne dawkowanie7.
  • Ciężka niewydolność nerek: Może być konieczne zmniejszenie dawki i regularne monitorowanie stężenia witaminy B12 w surowicy8.

Pacjenci z niewydolnością wątroby

  • Brak danych dotyczących farmakokinetyki i doświadczenia klinicznego9.

Dzieci i młodzież

  • Brak wystarczających danych dotyczących doustnego stosowania u dzieci poniżej 12 lat10.

Sposób podawania

Doustnie

  • Tabletki należy połykać w całości, popijając odpowiednią ilością wody, najlepiej rano na pusty żołądek11.

Pozajelitowo

  • Produkt należy podawać domięśniowo lub głęboko podskórnie. Nie podawać dożylnie12.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na cyjanokobalaminę

Nie należy stosować produktów zawierających cyjanokobalaminę u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Vitaminum B12-SF, Ankermann, Energamma, Vitaminum B12 WZF1.

Specyficzne przeciwwskazania

Niedokrwistość megaloblastyczna

Nie należy stosować cyjanokobalaminy w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej spowodowanej wyłącznie niedoborem kwasu foliowego2.

Zatrucie cyjankami

Cyjanokobalamina nie jest wskazana u pacjentów wymagających detoksykacji przy zatruciu cyjankami, np. u pacjentów z pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego w niedokrwistości złośliwej. W takich przypadkach należy podać inną pochodną kobalaminy3.

Palenie tytoniu i alkoholizm

Nie zaleca się stosowania cyjanokobalaminy u pacjentów z niedowidzeniem związanym z paleniem tytoniu lub alkoholizmem4.

Choroba Lebera

U pacjentów z niedoborem witaminy B12, u których występuje ryzyko zaniku nerwu wzrokowego w chorobie Lebera, nie należy stosować cyjanokobalaminy w celu leczenia niedoboru witaminy B125.

Interakcje

Error: Invalid API response format

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ na ciążę

Stosowanie cyjanokobalaminy (witaminy B12) w ciąży powinno być rozważane tylko w przypadkach, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Brak jest odpowiednich badań na zwierzętach oraz dobrze kontrolowanych obserwacji u ludzi, które mogłyby potwierdzić bezpieczeństwo stosowania w ciąży1.

Zalecane dzienne spożycie witaminy B12 w okresie ciąży wynosi 4 mikrogramy, a większe dawki nie wykazują negatywnego wpływu na płód2.

Dostępne dane wskazują, że niedobór witaminy B12 u kobiet w ciąży może prowadzić do zwiększonego ryzyka wad cewy nerwowej, rozszczepu podniebienia, przedwczesnego porodu, poronień i stanu przedrzucawkowego3.

Wpływ na karmienie piersią

Cyjanokobalamina przenika do mleka kobiet karmiących piersią, jednak nie obserwowano działań niepożądanych u dzieci podczas przyjmowania zalecanych dawek przez matki4.

Zalecane dzienne spożycie witaminy B12 w okresie karmienia piersią wynosi 5 mikrogramów5.

Witamina B12 przenika do mleka matki, ale w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się niekorzystnego wpływu na dzieci karmione piersią6.

Wpływ na płodność

Witamina B12 jest niezbędna do utrzymania męskiej płodności. Badania na szczurach z niedoborem witaminy B12 wykazały negatywny wpływ na płodność7.

Przy normalnych stężeniach endogennej witaminy B12 w osoczu nie przewiduje się niekorzystnego wpływu na płodność8.

Nie należy spodziewać się negatywnego wpływu na płodność przy prawidłowym stężeniu witaminy B12 w osoczu9.

Działania niepożądane

Zaburzenia układu immunologicznego

Wstrząs anafilaktyczny i zgony po pozajelitowym podaniu witaminy B12, nadwrażliwość (bardzo rzadkie przypadki)1. Reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne (bardzo rzadko, <1/10 000)2.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Świąd, wysypka3. Trądzikopodobne zmiany na skórze, ciężkie reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się pokrzywką, wysypką skórną lub swędzeniem na dużych obszarach ciała4. Trądzik, wyprysk i reakcje pokrzywkowe (bardzo rzadko, <1/10 000)5.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Ból po wstrzyknięciu domięśniowym6. Gorączka7. Miejscowe podrażnienie i objawy nietolerancji (pieczenie, swędzenie, zaczerwienienie, hipertermia, mrowienie)8.

Przedawkowanie

Ogólne informacje o przedawkowaniu Cyanocobalaminum

Cyanocobalaminum (witamina B12) charakteryzuje się szerokim zakresem terapeutycznym, co oznacza, że ryzyko przedawkowania jest bardzo niskie. Nie są znane przypadki zatrucia lub poważnych objawów związanych z przedawkowaniem tej substancji12.

Toksyczność ostra jest niska, a przedawkowanie zwykle nie powoduje żadnych objawów klinicznych3.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku omyłkowego przedawkowania Cyanocobalaminum, zaleca się leczenie objawowe, jeśli jest to konieczne45.

W wyjątkowych sytuacjach, gdy wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania dalszych zaleceń6.