Cisatracurium

Wskazania stosowania

Zabiegi chirurgiczne
Inne procedury medyczne
Intensywna opieka medyczna
Znieczulenie ogólne
Sedacja
Zwiotczenie mięśni szkieletowych
Intubacja dotchawicza
Wentylacja mechaniczna
Wentylacja kontrolowana

Leki zawierające Cisatracurium

Producenci leków z Cisatracurium

O substancji czynnej

Charakterystyka Substancji Czynnej: Cisatrakurium

Cisatrakurium jest niedepolaryzującym środkiem blokującym przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, należącym do grupy pochodnych izochinolinowych. Działa poprzez konkurencyjne blokowanie receptorów acetylocholiny w płytce motorycznej, co prowadzi do zwiotczenia mięśni szkieletowych¹.

Postać Farmaceutyczna

Cisatrakurium występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji o stężeniu 2 mg/ml lub 5 mg/ml. Substancja czynna jest dostępna w postaci bezylanu cisatrakurium².

Dawkowanie

2 mg/ml: ampułki 2,5 ml (5 mg), 5 ml (10 mg), 10 ml (20 mg)³.
5 mg/ml: fiolki 30 ml (150 mg)⁴.

Wskazania do Stosowania

Cisatrakurium jest stosowane w następujących sytuacjach:

Zabiegi Chirurgiczne i Diagnostyczne

Substancja jest wskazana do stosowania podczas zabiegów chirurgicznych oraz innych procedur medycznych u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia⁵.

Intensywna Terapia

Cisatrakurium może być stosowane u dorosłych wymagających intensywnej opieki medycznej, w celu ułatwienia intubacji dotchawiczej i wentylacji mechanicznej⁶.

Terapia Uzupełniająca

Substancja może być stosowana jako uzupełnienie znieczulenia ogólnego lub sedacji na Oddziałach Intensywnej Terapii (OIT)⁷.

Wskazania do stosowania

Zastosowanie kliniczne

Cisatracurium jest stosowany w następujących sytuacjach klinicznych:

Podczas zabiegów chirurgicznych i innych procedur medycznych u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia¹.
U pacjentów dorosłych wymagających intensywnej terapii medycznej².
Jako terapia uzupełniająca podczas znieczulenia ogólnego lub sedacji na Oddziałach Intensywnej Terapii (OIT) w celu zwiotczenia mięśni szkieletowych oraz ułatwienia intubacji dotchawiczej i wentylacji mechanicznej³.

Mechanizm działania

Cisatracurium jest niedepolaryzującym środkiem blokującym przewodnictwo nerwowo-mięśniowe o średnio długim czasie działania. Jego główne cechy to:

Blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co prowadzi do zwiotczenia mięśni szkieletowych⁴.
Ułatwienie intubacji dotchawiczej i prowadzenia wentylacji kontrolowanej⁵.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania cisatrakurium

Działanie na mięśnie oddechowe

Cisatrakurium poraża mięśnie oddechowe podobnie jak inne mięśnie szkieletowe, nie wpływając na świadomość i próg odczuwania bólu¹. Powinno być podawane wyłącznie przez anestezjologa lub lekarza z doświadczeniem w stosowaniu środków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, w warunkach umożliwiających intubację i wentylację kontrolowaną².

Nadwrażliwość krzyżowa

Należy zachować ostrożność u pacjentów z nadwrażliwością na inne środki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, ze względu na dużą częstość nadwrażliwości krzyżowej (ponad 50%)³.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Cisatrakurium nie wpływa istotnie na częstość akcji serca ani nie przeciwdziała bradykardii wywoływanej przez leki znieczulające⁴.

Pacjenci z miastenią

Pacjenci z miastenią lub innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego są bardziej wrażliwi na działanie cisatrakurium. Zaleca się podawanie początkowej dawki nie większej niż 0,02 mg/kg masy ciała⁵.

Zaburzenia kwasowo-zasadowe i elektrolitowe

Częstość i nasilenie działań niepożądanych mogą być zwiększone u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami kwasowo-zasadowymi lub elektrolitowymi⁶.

Noworodki

Brak danych dotyczących stosowania cisatrakurium u noworodków poniżej 1 miesiąca życia⁷.

Hipertermia złośliwa

Nie badano działania cisatrakurium u pacjentów z hipertermią złośliwą, ale badania na zwierzętach sugerują, że nie wyzwala tego zespołu⁸.

Hipotermia indukowana

Brak badań dotyczących stosowania cisatrakurium w warunkach hipotermii indukowanej (25-28°C). Można spodziewać się zmniejszenia szybkości infuzji⁹.

Pacjenci z oparzeniami

U pacjentów z oparzeniami czas działania cisatrakurium może być krótszy, a dawki większe¹⁰.

Roztwór hipotoniczny

Cisatrakurium jest roztworem hipotonicznym i nie powinno być podawane łącznie z przetaczaną krwią¹¹.

Pacjenci w Oddziałach Intensywnej Terapii (OIT)

Laudanozyna

Laudanozyna, metabolit cisatrakurium, może powodować przemijający spadek ciśnienia krwi i pobudzenie mózgu u zwierząt. U pacjentów w OIT stężenia laudanozyny są niższe niż po atrakurium¹².

Drgawki

U pacjentów w OIT poddawanych atrakurium i innym lekom obserwowano drgawki, ale nie ustalono związku przyczynowego z laudanozyną¹³.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Cisatrakurium jest stosowane w znieczuleniu ogólnym, dlatego pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po jego zastosowaniu¹⁴.

Dawkowanie

Dawkowanie ogólne

Podanie we wstrzyknięciach dożylnych

Dorośli

Intubacja dotchawicza: Zalecana dawka to 0,15 mg/kg mc. Warunki do intubacji osiągane są po 120 sekundach od podania po indukcji znieczulenia propofolem¹.
Dawka podtrzymująca: 0,03 mg/kg mc. przedłuża klinicznie skuteczny blok o około 20 minut².
Odwracanie bloku: Standardowe dawki inhibitorów acetylocholinoesterazy odwracają blok w ciągu 4-9 minut³.

Podanie w postaci infuzji

Dorośli i dzieci (2-12 lat): Początkowa szybkość infuzji 3 µg/kg mc./min (0,18 mg/kg mc./h) pozwala przywrócić zahamowanie 89-99% odpowiedzi T1⁴.

Dawkowanie u dzieci

Intubacja dotchawicza

Dzieci (1 miesiąc - 12 lat): Zalecana dawka to 0,15 mg/kg mc. Warunki do intubacji osiągane są po 120 sekundach⁵.
Dawka podtrzymująca (2-12 lat): 0,02 mg/kg mc. przedłuża klinicznie skuteczny blok o około 9 minut⁶.

Dawkowanie w OIT

Dorośli: Początkowa szybkość infuzji 3 µg/kg mc./min (0,18 mg/kg mc./h). Średni czas samoistnego powrotu przewodnictwa nerwowo-mięśniowego wynosi około 50 minut⁷.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie wymagają zmiany dawkowania, ale początek działania może wystąpić nieco później⁸.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie wymagają zmiany dawkowania, ale początek działania może wystąpić nieco później⁹.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie wymagają zmiany dawkowania, ale początek działania może wystąpić nieco wcześniej¹⁰.

Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi

Podawanie cisatrakurium nie powoduje klinicznie istotnych zmian parametrów sercowo-naczyniowych¹¹.

Przeciwwskazania

Substancja czynna cisatrakurium jest przeciwwskazana u pacjentów z:

Nadwrażliwością na cisatrakurium, atrakurium lub kwas benzenosulfonowy¹.
Nadwrażliwością na którąkolwiek z substancji pomocniczych wymienionych w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Cisatracurium Kalceks².

Dodatkowe informacje

Przeciwwskazania dotyczące cisatrakurium są spójne we wszystkich dostępnych preparatach, niezależnie od nazwy handlowej. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne³.

Interakcje

Interakcje nasilające działanie cisatrakurium

Wiele leków może nasilać działanie cisatrakurium, wpływając na siłę i czas trwania bloku przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Do takich leków należą:

Leki znieczulające: enfluran, izofluran, halotan (patrz punkt 4.2. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Cisatracurium Kabi) oraz ketamina¹.
Inne środki wywołujące blok niedepolaryzacyjny: np. inne leki zwiotczające mięśnie².
Antybiotyki: aminoglikozydy, polimyksyny, spektynomycyna, tetracykliny, linkomycyna, klindamycyna³.
Leki przeciwarytmiczne: propranolol, leki blokujące kanały wapniowe, lidokaina, prokainamid, chinidyna⁴.
Diuretyki: furosemid, tiazydy, mannitol, acetazolamid⁵.
Sole magnezu i litu: mogą nasilać działanie cisatrakurium⁶.
Leki blokujące zwoje nerwowe: trimetafan, heksametonium⁷.

Niektóre leki mogą również zaostrzyć lub ujawnić ukrytą miastenię, zwiększając wrażliwość na działanie cisatrakurium. Należą do nich:

Antybiotyki, leki beta-adrenolityczne (propranolol, oksprenolol), leki przeciwarytmiczne (prokainamid, chinidyna), leki przeciwreumatyczne (chlorochina, D-penicylamina), trimetafan, chlorpromazyna, steroidy, fenytoina i lit⁸.

Interakcje osłabiające działanie cisatrakurium

Niektóre leki mogą osłabiać działanie cisatrakurium, skracając czas trwania bloku przewodnictwa nerwowo-mięśniowego:

Fenytoina i karbamazepina: długotrwałe podawanie tych leków może zmniejszyć działanie cisatrakurium⁹.
Inhibitory acetylocholinoesterazy: np. donepezyl, stosowane w terapii choroby Alzheimera, mogą skrócić czas trwania i zmniejszyć nasilenie bloku wywołanego przez cisatrakurium¹⁰.

Interakcje neutralne

Nie wszystkie leki wpływają na działanie cisatrakurium. Przykłady:

Suksametonium: uprzednie podanie tego leku nie wpływa na czas trwania bloku wywołanego przez cisatrakurium ani nie wymaga zmian w szybkości podawania infuzji¹¹.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Cisatracurium a ciąża

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania cisatracurium u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach dotyczące wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i (lub) płodu, przebieg porodu i rozwój pourodzeniowy są niewystarczające. Potencjalne ryzyko dla człowieka nie jest znane¹.

Nie zaleca się stosowania cisatracurium w okresie ciąży².

Cisatracurium a karmienie piersią

Nie wiadomo, czy cisatracurium lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla dziecka karmionego piersią³.

Ze względu na krótki okres półtrwania, wpływ na dziecko karmione piersią nie jest spodziewany, jeśli karmienie zostanie wznowione po ustąpieniu działania substancji. Zaleca się przerwanie karmienia piersią na czas leczenia oraz powstrzymanie się od karmienia przez około 3 godziny od przyjęcia ostatniej dawki lub zakończenia infuzji⁴.

Cisatracurium a płodność

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu cisatracurium na płodność⁵.

Działania niepożądane

Zaburzenia układu immunologicznego

Bardzo rzadko: reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny¹.

Reakcje anafilaktyczne mogą wystąpić po podaniu leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, w tym cisatrakurium. W bardzo rzadkich przypadkach obserwowano ciężkie reakcje anafilaktyczne, szczególnie u pacjentów otrzymujących cisatrakurium w połączeniu z innymi lekami anestetycznymi².

Zaburzenia serca i naczyniowe

Często: bradykardia³, hipotensja⁴.

Niezbyt często: zaczerwienienie skóry⁵.

Zaburzenia układu oddechowego i skóry

Niezbyt często: skurcz oskrzeli⁶, wysypka⁷.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Bardzo rzadko: miopatia, osłabienie mięśni⁸.

U ciężko chorych pacjentów, szczególnie na Oddziałach Intensywnej Opieki Medycznej, po przedłużonym podawaniu leków zwiotczających mięśnie szkieletowe, w tym cisatrakurium, mogą wystąpić osłabienie siły mięśniowej i miopatia. Większość pacjentów otrzymywała jednocześnie kortykosteroidy, jednak związek przyczynowy z cisatrakurium nie został potwierdzony⁹.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl¹⁰.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania cisatrakurium

Głównymi objawami przedawkowania cisatrakurium są:

Przedłużające się porażenie mięśni – skutkujące długotrwałym unieruchomieniem pacjenta¹.
Następstwa porażenia mięśni – mogą obejmować zaburzenia oddychania i inne powikłania związane z długotrwałym unieruchomieniem².

Postępowanie lecznicze w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania cisatrakurium należy podjąć następujące działania:

Utrzymanie wentylacji płuc – do momentu powrotu samoistnej, wydolnej czynności oddechowej, konieczne jest zapewnienie odpowiedniego wysycenia krwi tętniczej tlenem³.
Stosowanie środków sedacyjnych – cisatrakurium nie znosi świadomości, dlatego konieczne jest podanie leków wywołujących pełną sedację⁴.
Podanie inhibitorów acetylocholinoesterazy – po wystąpieniu objawów samoistnego powrotu przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, podanie tych leków może przyspieszyć powrót funkcji mięśniowych⁵.