Atorvastatinum

Wskazania stosowania

  • Hipercholesterolemia pierwotna
  • Hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna
  • Hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna
  • Hiperlipidemia złożona (mieszana)
  • Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
  • Zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym

Leki zawierające Atorvastatinum

Producenci leków z Atorvastatinum

O substancji czynnej

Skład i postać

Atorwastatyna jest substancją czynną występującą w postaci soli wapniowej trójwodnej. Każda tabletka powlekana zawiera określoną dawkę atorwastatyny, w zależności od preparatu:

  • Atorvastatin US Pharmacia: 10 mg atorwastatyny1
  • Atostat: 10 mg, 20 mg lub 40 mg atorwastatyny2
  • Lambrinex: 10 mg, 20 mg lub 40 mg atorwastatyny3
  • Atorvagen: 10 mg, 20 mg lub 40 mg atorwastatyny4
  • Atorvastatin Krka: 10 mg, 20 mg lub 40 mg atorwastatyny5

Substancje pomocnicze o znanym działaniu to m.in. laktoza jednowodna, lecytyna sojowa oraz sód. Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) odpowiedniego leku6.

Wskazania do stosowania

Atorwastatyna jest stosowana w leczeniu hipercholesterolemii oraz w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym. Główne wskazania obejmują:

Hipercholesterolemia

  • Jako uzupełnienie leczenia dietetycznego w celu obniżenia podwyższonego stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, apolipoproteiny B i triglicerydów u dorosłych, młodzieży oraz dzieci w wieku 10 lat lub starszych z hipercholesterolemią pierwotną, w tym heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną lub hiperlipidemią złożoną (mieszaną)7.
  • W celu obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego i cholesterolu-LDL u dorosłych z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii jako terapia dodana do innych sposobów terapii hipolipemizującej (np. afereza cholesterolu-LDL) lub wtedy, gdy taka terapia jest niedostępna8.

Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym

  • Zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym u dorosłych, u których ryzyko pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego oceniane jest jako duże, wraz z działaniami mającymi na celu redukcję innych czynników ryzyka9.

Wskazania do stosowania

Hipercholesterolemia

Atorvastatinum jest stosowane jako uzupełnienie leczenia dietetycznego w celu obniżenia podwyższonego stężenia:

  • całkowitego cholesterolu (TC),
  • cholesterolu LDL (LDL-C),
  • apolipoproteiny B,
  • trójglicerydów.

Wskazania obejmują pacjentów dorosłych, młodzież oraz dzieci w wieku 10 lat lub starszych z:

  • hipercholesterolemią pierwotną, w tym heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną,
  • hiperlipidemią złożoną (mieszaną) (odpowiadającą typom IIa i IIb wg klasyfikacji Fredricksona),

w przypadku niewystarczającej skuteczności diety i innych niefarmakologicznych metod leczenia1.

Dodatkowo, Atorvastatinum jest stosowane u dorosłych z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii jako terapia wspomagająca inne metody leczenia hipolipemizującego (np. afereza LDL) lub gdy takie metody są niedostępne2.

Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych

Atorvastatinum jest stosowane w celu zapobiegania zdarzeniom sercowo-naczyniowym u dorosłych pacjentów, u których ryzyko pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego jest oceniane jako duże. Terapia jest uzupełnieniem działań mających na celu redukcję innych czynników ryzyka3.

Wskazania obejmują pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia pierwszego incydentu sercowo-naczyniowego, zgodnie z oceną ryzyka w punkcie 5.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL)4.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Error: Invalid API response format

Dawkowanie

Dawkowanie ogólne

Przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną pacjent powinien stosować standardową dietę ubogocholesterolową, którą należy utrzymywać podczas terapii1.

Dawki należy dostosowywać indywidualnie w zależności od stężenia cholesterolu LDL (LDL-C) przed rozpoczęciem leczenia, założonego celu terapeutycznego i reakcji pacjenta na leczenie2.

Zwykle stosowana dawka początkowa to 10 mg raz na dobę. Modyfikacji dawek należy dokonywać co 4 tygodnie lub rzadziej. Dawka maksymalna wynosi 80 mg raz na dobę3.

Pierwotna hipercholesterolemia i mieszana hiperlipidemia

U większości pacjentów wystarcza dawka 10 mg raz na dobę. Skuteczność terapeutyczną obserwuje się w ciągu 2 tygodni, a maksymalną odpowiedź osiąga się zazwyczaj w ciągu 4 tygodni. Utrzymuje się ona podczas długotrwałego leczenia4.

Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna

Zalecana początkowa dawka wynosi 10 mg na dobę. Dawkę należy ustalać indywidualnie, a zmiany dawki należy dokonywać co 4 tygodnie, do osiągnięcia dawki 40 mg na dobę. Następnie można albo zwiększyć dawkę do maksymalnej dawki 80 mg na dobę, albo podawać atorwastatynę w dawce 40 mg na dobę w skojarzeniu z lekami wiążącymi kwasy żółciowe5.

Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna

Dawka atorwastatyny u pacjentów z homozygotyczną postacią hipercholesterolemii rodzinnej wynosi od 10 mg do 80 mg na dobę. Atorwastatynę należy stosować u tych pacjentów jako leczenie wspomagające inne sposoby terapii hipolipemizującej (np. aferezę LDL-C) lub wtedy, gdy takie sposoby leczenia są niedostępne6.

Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym

W badaniach nad prewencją pierwotną dawka podawanej atorwastatyny wynosiła 10 mg na dobę. Aby uzyskać stężenie LDL-C, odpowiadające aktualnym wytycznym, konieczne może być stosowanie większych dawek produktu leczniczego7.

Specjalne grupy pacjentów

Upośledzenie czynności nerek

Nie ma konieczności dostosowywania dawki u pacjentów z upośledzeniem czynności nerek8.

Upośledzenie czynności wątroby

Atorwastatynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z upośledzeniem czynności wątroby. Stosowanie produktu jest przeciwwskazane u pacjentów z czynną chorobą wątroby9.

Osoby w podeszłym wieku

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność zalecanych dawek u pacjentów powyżej 70 lat są podobne do występujących w populacji ogólnej10.

Dzieci i młodzież

Stosowanie atorwastatyny u dzieci powinno odbywać się pod kontrolą lekarzy specjalistów doświadczonych w leczeniu hiperlipidemii u dzieci. Należy regularnie dokonywać oceny stanu zdrowia pacjentów pod kątem skuteczności leczenia11.

W populacji pacjentów z heterozygotyczną postacią hipercholesterolemii rodzinnej w wieku 10 lat lub starszych, zalecana dawka początkowa atorwastatyny wynosi 10 mg na dobę. Dawka może być zwiększona do 80 mg na dobę w zależności od reakcji na leczenie i tolerancji leku12.

Dane dotyczące stosowania u dzieci w wieku poniżej 10 lat są ograniczone. Atorwastatyna nie jest wskazana w leczeniu pacjentów w wieku poniżej 10 lat

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

Atorwastatyna jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na atorwastatynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku1.
  • Choroby wątroby: czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione, trwałe zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN)2.
  • Ciąża i karmienie piersią: atorwastatyna jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży, w okresie karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod zapobiegania ciąży3.
  • Leki przeciwwirusowe: przeciwwskazane jest stosowanie atorwastatyny u pacjentów otrzymujących leki przeciwwirusowe zawierające glekaprewir z pibrentaswirem, stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C4.

Interakcje z lekami

Atorwastatyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje:

Inhibitory CYP3A4

  • Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol) mogą znacząco zwiększać stężenie atorwastatyny we krwi, co zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy5.
  • Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem) również mogą zwiększać stężenie atorwastatyny, wymagając dostosowania dawki6.

Induktory CYP3A4

  • Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą zmniejszać stężenie atorwastatyny, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia7.

Inne interakcje

  • Gemfibrozyl: zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy8.
  • Kwas fusydowy: zwiększa ryzyko rabdomiolizy, dlatego należy przerwać stosowanie atorwastatyny podczas terapii kwasem fusydowym9.
  • Kolchicyna: może zwiększać ryzyko miopatii10.

Interakcje

Error: Invalid API response format

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ atorwastatyny na ciążę

Atorwastatyna jest przeciwwskazana podczas ciąży. Nie ustalono bezpieczeństwa jej stosowania u kobiet w ciąży, a także nie przeprowadzono kontrolowanych badań klinicznych z udziałem kobiet w ciąży1. Odnotowano rzadkie przypadki wad wrodzonych po wewnątrzmacicznym narażeniu na inhibitory reduktazy HMG-CoA2.

Leczenie atorwastatyną może zmniejszyć u płodu stężenie mewalonianu, który jest prekursorem biosyntezy cholesterolu. Miażdżyca jest procesem przewlekłym, dlatego zaprzestanie stosowania leków obniżających stężenie lipidów w czasie ciąży powinno mieć niewielki wpływ na długoterminowe ryzyko związane z pierwotną hipercholesterolemią3.

Zalecenie: Atorwastatyny nie należy stosować u kobiet w ciąży, próbujących zajść w ciążę lub podejrzewających ciążę. Leczenie należy przerwać na czas ciąży lub do momentu wykluczenia ciąży4.

Wpływ atorwastatyny na karmienie piersią

Nie wiadomo, czy atorwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego. U szczurów stężenia atorwastatyny i jej metabolitów w osoczu są podobne do tych w mleku5.

Zalecenie: Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, kobiety stosujące atorwastatynę nie powinny karmić piersią. Atorwastatyna jest przeciwwskazana podczas karmienia piersią6.

Wpływ atorwastatyny na płodność

W badaniach na zwierzętach nie wykazano wpływu atorwastatyny na płodność samców i samic7.

Zalecenie: Atorwastatyna nie wpływa na płodność, co potwierdzają badania na zwierzętach8.

Działania niepożądane

Error: Invalid API response format

Przedawkowanie

Leczenie przedawkowania

Nie jest znane swoiste leczenie w przypadku przedawkowania atorwastatyny. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe i, jeśli zachodzi konieczność, zastosować środki podtrzymujące czynności życiowe1.

Monitorowanie

Należy monitorować czynność wątroby i aktywność kinazy kreatynowej (CK) w surowicy2.

Hemodializa

Hemodializa nie zwiększy w znaczącym stopniu klirensu atorwastatyny, gdyż lek wiąże się w dużym stopniu z białkami osocza3.