Amlodipinum

Postać farmaceutyczna

Amlodypina jest dostępna w postaci tabletek o różnych dawkach: 2,5 mg, 5 mg i 10 mg³.

Tabletki zawierają amlodypinę w postaci soli, najczęściej bezylanu, ale także maleinianu lub benzenosulfonianu⁴.

Wskazania

Amlodypina jest stosowana w leczeniu:

• Nadciśnienia tętniczego – obniża ciśnienie krwi poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych⁵.
• Przewlekłej, stabilnej dławicy piersiowej – zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen⁶.
• Naczynioskurczowej dławicy piersiowej (typu Prinzmetala) – rozszerza naczynia wieńcowe, zapobiegając skurczom⁷.

Grupy wiekowe

Amlodypina może być stosowana u następujących grup pacjentów:

• Dorośli – amlodypina jest powszechnie stosowana u dorosłych w leczeniu nadciśnienia tętniczego i dławicy piersiowej⁴.
• Młodzież – amlodypina może być stosowana u młodzieży w wieku powyżej 12 lat, w zależności od wskazań⁵.
• Dzieci od 6 lat – amlodypina jest również wskazana u dzieci w wieku od 6 lat, głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego⁶.

Pacjenci z niewydolnością serca

• Ostrzeżenie: Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z niewydolnością serca. W badaniach klinicznych zaobserwowano większą częstość występowania obrzęku płuc u pacjentów stosujących amlodypinę w porównaniu z placebo³.
• Ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych: Antagonistów wapnia, w tym amlodypinę, należy ostrożnie stosować u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, ponieważ mogą zwiększać ryzyko występowania zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz zgonu⁴.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

• Dostosowanie dawki: U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby okres półtrwania amlodypiny jest przedłużony, a wartości AUC są większe. Leczenie należy rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki i stopniowo ją zwiększać⁵.
• Monitorowanie: U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zapewnić odpowiednią kontrolę⁶.

Pacjenci w podeszłym wieku

• Ostrożność przy zwiększaniu dawki: U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować ostrożność podczas zwiększania dawki⁷.

Pacjenci z niewydolnością nerek

• Dawkowanie: Zmiany stężenia amlodypiny w surowicy nie są skorelowane ze stopniem zaburzeń czynności nerek, dlatego zaleca się zazwyczaj stosowane dawkowanie⁸.
• Dializa: Amlodypina nie jest eliminowana z organizmu podczas dializy⁹.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Amlodypina jest jednakowo dobrze tolerowana przez pacjentów w wieku podeszłym, jak i młodszych. Zaleca się zwykły schemat dawkowania, jednak podczas zwiększania dawki należy zachować ostrożność⁴.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ustalono zaleceń dotyczących dawkowania u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Leczenie należy rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki⁵.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Zmiany stężenia amlodypiny w surowicy nie są skorelowane ze stopniem zaburzeń czynności nerek, dlatego zaleca się zwykły schemat dawkowania. Amlodypina nie jest eliminowana z organizmu podczas dializy⁶.

Dzieci i młodzież

U dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat z nadciśnieniem tętniczym, zalecana dawka początkowa wynosi 2,5 mg raz na dobę. Dawkę można zwiększyć do 5 mg raz na dobę, jeśli po 4 tygodniach nie uzyskano pożądanych wartości ciśnienia tętniczego⁷.

Sposób podawania

Tabletki należy przyjmować doustnie, niezależnie od posiłku, raz na dobę, najlepiej rano⁸.

Przeciwwskazania kardiologiczne

Amlodypina jest przeciwwskazana u pacjentów z:

• Zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. zwężenie zastawki aorty dużego stopnia)⁴.
• Hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po przebytym ostrym zawale mięśnia sercowego⁵.

Interakcje z innymi lekami

Takrolimus

Istnieje ryzyko zwiększenia stężenia takrolimusu we krwi podczas jednoczesnego stosowania z amlodypiną. Mechanizm tej interakcji nie jest w pełni poznany. Zaleca się monitorowanie stężenia takrolimusu we krwi i dostosowanie dawki w razie potrzeby³.

Cyklosporyna

U pacjentów po przeszczepieniu nerki obserwowano zmienne zwiększenie stężenia cyklosporyny (0-40%) podczas stosowania amlodypiny. Zaleca się monitorowanie stężenia cyklosporyny i ewentualne zmniejszenie dawki⁴.

Symwastatyna

Jednoczesne stosowanie amlodypiny z symwastatyną może prowadzić do 77% wzrostu ekspozycji na symwastatynę. Zaleca się zmniejszenie dawki symwastatyny do 20 mg na dobę u pacjentów przyjmujących amlodypinę⁵.

Inhibitory kinazy mTOR

Amlodypina może zwiększać ekspozycję na inhibitory kinazy mTOR (np. syrolimus, temsyrolimus, ewerolimus) ze względu na słabe hamowanie CYP3A4⁶.

Interakcje z żywnością

Grejpfrut i sok grejpfrutowy

Stosowanie amlodypiny z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym nie jest zalecane, ponieważ może zwiększać biodostępność amlodypiny, co u niektórych pacjentów może nasilać obniżenie ciśnienia tętniczego⁷.

Dantrolen (wlew)

U zwierząt obserwowano śmiertelne migotanie komór i zapaść krążeniową po podaniu werapamilu i dantrolenu. Zaleca się unikanie jednoczesnego podawania antagonistów wapnia, takich jak amlodypina, u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą⁸.

Wpływ amlodypiny na karmienie piersią

Amlodypina przenika do mleka ludzkiego. Oszacowano, że odsetek dawki, jaki przyjmuje niemowlę od karmiącej go piersią matki, mieści się w przedziale międzykwartylowym od 3% do 7%, przy czym wartość maksymalna wynosi 15%³. Wpływ amlodypiny na organizm niemowląt jest nieznany. Decyzję o kontynuowaniu lub przerwaniu karmienia piersią oraz leczenia amlodypiną należy podjąć po rozważeniu korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki⁴.

Wpływ amlodypiny na płodność

U niektórych pacjentów leczonych antagonistami kanałów wapniowych zaobserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników⁵. Dane kliniczne dotyczące potencjalnego wpływu amlodypiny na płodność są niewystarczające. W jednym badaniu na szczurach zaobserwowano niekorzystny wpływ na płodność samców⁶.

Działania niepożądane według układów

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

• Bardzo rzadko: Leukopenia, małopłytkowość²

Zaburzenia układu immunologicznego

• Bardzo rzadko: Reakcje alergiczne³

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

• Bardzo rzadko: Hiperglikemia⁴

Zaburzenia psychiatryczne

• Niezbyt często: Bezsenność, zmiany nastroju (w tym lęk), depresja
• Rzadko: Dezorientacja⁵

Zaburzenia układu nerwowego

• Często: Senność, zawroty głowy, ból głowy (zwłaszcza na początku leczenia)
• Niezbyt często: Drżenie, zaburzenia smaku, omdlenie, niedoczulica, parestezja
• Bardzo rzadko: Hipertonia, neuropatia obwodowa
• Nieznana: Zespół pozapiramidowy⁶

Zaburzenia oka

• Często: Zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie)⁷

Zaburzenia ucha i błędnika

• Niezbyt często: Szum uszny⁸

Zaburzenia serca

• Często: Kołatanie serca
• Niezbyt często: Zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca (w tym rzadkoskurcz, częstoskurcz komorowy i migotanie przedsionków)
• Bardzo rzadko: Zawał serca⁹

Zaburzenia naczyniowe

• Często: Nagłe zaczerwienienie twarzy z uczuciem gorąca
• Niezbyt często: Niedociśnienie tętnicze
• Bardzo rzadko: Zapalenie naczyń¹⁰

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

• Często: Duszność
• Niezbyt często: Kaszel, nieżyt błony śluzowej nosa¹¹

Zaburzenia żołądka i jelit

• Często: Ból brzucha, nudności, niestrawność, zaburzenia czynności jelit (w tym biegunka i zaparcia)
• Niezbyt często: Wymioty, suchość błony śluzowej w jamie ustnej
• Bardzo rzadko: Zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł¹²

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

• Bardzo rzadko: Zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych*¹³

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

• Niezbyt często: Łysienie, plamica, odbarwienia skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny, pokrzywka
• Bardzo rzadko: Obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło
• Nieznana: Toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka¹⁴

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

• Często: Obrzęk kostek, kurcze mięśni
• Niezbyt często: Ból stawów, ból mięśni, bóle pleców¹⁵

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

• Niezbyt często: Zaburzenia oddawania moczu, nocne oddawanie moczu, częste oddawanie moczu¹⁶

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

• Niezbyt często: Impotencja, ginekomastia¹⁷

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

• Niezbyt często: Obrzęk
• Często: Zmęczenie, osłabienie
• Niezbyt często: Ból w klatce piersiowej, ból, złe samopoczucie¹⁸

Badania diagnostyczne

• Niezbyt często: Zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała¹⁹

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa

Telefon: +48 22 49 21 301

Faks: +48 22 49 21 309

Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu²⁰.

Postępowanie w przypadku przedawkowania amlodypiny

W przypadku przedawkowania amlodypiny zaleca się następujące działania:

Monitorowanie i wsparcie

• Monitorowanie czynności serca i układu oddechowego oraz kontrolowanie objętości płynów krążących i ilości wydalanego moczu⁴.
• Uniesienie kończyn w celu poprawy krążenia⁵.

Leczenie farmakologiczne

• Leki zwężające naczynia mogą być stosowane, aby przywrócić prawidłowe napięcie ścian naczyń i ciśnienie krwi, pod warunkiem braku przeciwwskazań⁶.
• Dożylne podanie glukonianu wapnia może pomóc w zmniejszeniu blokady kanałów wapniowych⁷.

Inne działania

• Płukanie żołądka może być rozważane w niektórych przypadkach⁸.
• Węgiel aktywny podany do 2 godzin po przedawkowaniu może zmniejszyć absorpcję amlodypiny⁹.
• Dializa nie jest skuteczna ze względu na silne wiązanie amlodypiny z białkami osocza¹⁰.