Acidum folicum

Charakterystyka Substancji Czynnej: Acidum folicum

Kwas foliowy (Acidum folicum) jest witaminą z grupy B, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak tabletki, w dawkach od 0,4 mg do 15 mg¹²³.

Skład Jakościowy i Ilościowy

• Folacid: 1 tabletka zawiera 5 mg lub 15 mg kwasu foliowego¹⁴.
• Folacid 0,4 mg: 1 tabletka zawiera 0,4 mg kwasu foliowego².
• Acidum folicum Richter: 1 tabletka zawiera 5 mg lub 15 mg kwasu foliowego³.

Profilaktyka i leczenie niedoboru kwasu foliowego

Kwas foliowy (Acidum folicum) jest stosowany w profilaktyce i leczeniu niedoboru kwasu foliowego w organizmie w następujących stanach i jednostkach chorobowych:

• Przewlekłe choroby związane z hemolizą krwi, takie jak talasemie, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa oraz zimnica¹.
• Niedokrwistość megaloblastyczna².
• Przewlekłe niedożywienie oraz alkoholizm³.
• Pacjenci poddawani dializom oraz osoby przyjmujące niektóre leki, takie jak barbiturany, prymidon, cyklosporyna, sulfasalazyna i trimetoprim⁴.
• Kobiety stosujące doustne środki antykoncepcyjne⁵.

Niedokrwistość megaloblastyczna

Kwas foliowy może częściowo korygować objawy hematologiczne związane z niedoborem witaminy B₁₂, ale może również nasilać objawy neurologiczne. Przed podaniem kwasu foliowego należy przeprowadzić dokładną diagnostykę w kierunku niedoboru witaminy B₁₂. W przypadkach wątpliwych zaleca się jednoczesne podawanie obu witamin¹.

W przypadku potwierdzenia niedokrwistości megaloblastycznej związanej z niedoborem witaminy B₁₂ (w tym typu Addisona-Biermera), kwas foliowy należy stosować ostrożnie i równocześnie podawać witaminę B₁₂².

Dawkowanie kwasu foliowego

Dorośli

• Standardowa dawka: od 10 mg do 45 mg na dobę¹.
• Dawka uzupełniająca rezerwy tkankowe: od 10 mg do 20 mg².
• W niedokrwistości megaloblastycznej: 10 mg do 20 mg na dobę przez 14 do 21 dni, następnie dawki podtrzymujące do 10 mg na dobę³.
• W niedokrwistości hemolitycznej: 5 mg na dobę lub co tydzień, w zależności od diety i nasilenia hemolizy⁴.

Dzieci i młodzież

• Standardowa dawka: od 5 mg do 15 mg na dobę, w zależności od wskazań⁵.

Kobiety w ciąży

• 0,4 mg na dobę, co najmniej przez miesiąc przed zajściem w ciążę oraz podczas pierwszego trymestru ciąży⁶.

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia ustala się na podstawie reakcji chorego i wyników badań laboratoryjnych⁷.

Nadwrażliwość na Acidum folicum

Przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających Acidum folicum jest nadwrażliwość na tę substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku¹²³.

Interakcje z lekami

Antagoniści kwasu foliowego

Substancje takie jak sulfonamidy, trimetoprym, pirymetamina, sulfasalazyna oraz metotreksat mogą zaburzać proces przekształcania kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, kwasu tetrahydrofoliowego, poprzez blokowanie reduktazy dihydrofolianowej. Może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia kwasem foliowym¹.

Leki przeciwdrgawkowe

Kwas foliowy może wpływać na metabolizm leków przeciwdrgawkowych, takich jak fenobarbital, fenytoina i prymidon, normalizując ich szybkość metabolizmu, która może być obniżona z powodu niedoboru kwasu foliowego. Wymagane jest monitorowanie stężenia tych leków we krwi i ewentualne zwiększenie dawki, aby uniknąć napadów padaczki².

Wpływ kwasu foliowego na ciążę

Z prawidłowo przeprowadzonych badań epidemiologicznych nie wynika szkodliwe działanie kwasu foliowego na przebieg ciąży lub stan zdrowia płodu / noworodka¹. Produkty lecznicze zawierające kwas foliowy mogą być stosowane w okresie ciąży².

Podawanie kwasu foliowego przed zajściem w ciążę i podczas pierwszych tygodni ciąży zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u płodu³.

Częstość występowania działań niepożądanych

Kwas foliowy jest generalnie dobrze tolerowany, jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić działania niepożądane. Poniżej przedstawiono je według częstości występowania:

Niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100)

• Zaburzenia układu immunologicznego: skórne reakcje alergiczne (wysypka, świąd)¹

Rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1000)

• Zaburzenia żołądka i jelit: gorzki smak w ustach, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunka²
• Zaburzenia psychiczne: brak łaknienia, trudności w zasypianiu, senność, nadmierna pobudliwość nerwowa, depresja³

Bardzo rzadko (< 10 000, w tym pojedyncze przypadki)

• Zaburzenia układu immunologicznego: obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli⁴

Częstość nieznana

• Zaburzenia układu immunologicznego: reakcja anafilaktyczna⁵

Ogólne informacje o przedawkowaniu kwasu foliowego

Kwas foliowy (Acidum folicum) charakteryzuje się bardzo szerokim przedziałem terapeutycznym, co sprawia, że przypadki przedawkowania są mało prawdopodobne¹. Dotychczas nie opisano przypadków ostrego przedawkowania kwasu foliowego²³.