Pelargonia afrykańska — co to za roślina?

Pelargonia afrykańska (łac. Pelargonium sidoides) jest rośliną pochodzącą z Afryki Południowej. Plemię Zulu nazywa ją “umckaloabo”, co znaczy ostry kaszel. Jest również znana jako afrykańskie geranium. W medycynie ludowej stosowana jest jako lek przeciwkaszlowy, w leczeniu gruźlicy, biegunek, kolek jelitowych, zaburzeń wątroby, zapalenia błony śluzowej żołądka, w bólach menstruacyjnych czy na trądzik [1].

Jakie składniki czynne zawiera pelargonia afrykańska?

Korzeń pelargonii afrykańskiej, który jest wykorzystywany jako surowiec farmaceutyczny, zawiera ponad 65 substancji aktywnych.

Najważniejsze z nich to m.in.:

REKLAMA
REKLAMA
  • kumaryny, takie jak umckalina, skopoletyna, fraksetyna i artelina;
  • fenolokwasy, takie jak kwas galusowy czy ester metylowy kwasu galusowego;
  • proantocyjanidyny, takie jak katechina i epikatechina [1].

Kiedy można stosować pelargonię afrykańską?

  • infekcje górnych dróg oddechowych m.in. gruźlica, zapalenie oskrzeli, przeziębienie, zapalenie płuc, stany zapalne gardła czy zapalenie krtani;
  • katar i kaszel;
  • stany zapalne zatok i dolegliwości związane z migdałkami;
  • wirus opryszczki: HSV 1 (wargowej) i HSV 2 (genitalnej);
  • wzmocnienie odporności [1].

Generalnie wymienione wskazania do stosowania pelargonii afrykańskiej są związane z jej trzema głównymi działaniami:

  • przeciwbakteryjnym – hamuje przyleganie bakterii do komórek błony śluzowej w układzie oddechowym;
  • przeciwwirusowym — hamuje replikację części wirusów układu oddechowego i hemaglutynację, która umożliwia przyłączanie się wirusa do komórki;
  • immunomodulującym – stymuluje układ odpornościowy do walki z patogenami [1].

Jakie działania niepożądane może wywołać pelargonia afrykańska?

Skutki uboczne występują stosunkowo rzadko, dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego.

Są to m.in.:

  • nudności;
  • wymioty;
  • biegunka;
  • niestrawność;
  • nietolerancje układu pokarmowego.

Badania potwierdzające działanie pelargonii afrykańskiej

  • u 111 pacjentów leczonych wyciągiem z pelargonii stwierdzono istotne statystycznie zmniejszenie objawów kaszlu w badaniu osłuchowym, w porównaniu z grupą placebo, nie odnotowując jednocześnie znaczących działań niepożądanych [2];
  • w grupie 124 chorych leczonych wyciągiem z pelargonii afrykańskiej odnotowano istotny statystycznie wzrost skuteczności w leczeniu zapalenia oskrzeli, w porównaniu z grupą otrzymującą placebo, ale w grupie badanej działania niepożądane pojawiły się u 15 z 64 pacjentów, jednak nie były poważne [3];
  • również w kolejnym badaniu na 51 pacjentach odnotowano istotną statystycznie, zwiększoną skuteczność w leczeniu ostrego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok w grupie przyjmującej wyciąg z pelargonii afrykańskiej względem grupy placebo, a działania niepożądane odnotowano u 6 pacjentów, nie były one jednak poważne [4].

Pelargonia afrykańska — lek. Co można kupić w aptece?

Pelavo Med 20 mg/4 ml, roztwór doustny 100 ml, lek roślinny

  • 4 ml roztworu zawiera 20 mg suchego wyciągu z Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt., radix (korzenia pelargonii);
  • dzieci w wieku 6-12 lat stosują do 4 ml roztworu 2 razy na dobę (rano i wieczorem), a młodzież w wieku powyżej 12 lat i osoby dorosłe stosują 4 ml leku 3 razy na dobę (rano, w południe, wieczorem);
  • lek jest stosowany w łagodzeniu objawów przeziębienia [5].

Pelargonia afrykańska — syropy

Pelavo Kids, syrop, dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego

  • w 7,5 ml syropu znajduje się 30 mg standaryzowanego ekstraktu z korzenia pelargonii afrykańskiej i 26,7 ml witaminy C;
  • dzieci 3-6 lat 3×2,5 ml, a 6-12 lat 3x5ml, przez maksymalnie 2 tygodnie;
  • wzmacnia odporność, pomocniczo w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych [5].

Pelavo Multi 3+ /6+ syropy, suplement diety

  • dwa preparaty: jeden, jak nazwa wskazuje, może być stosowany od 3 roku życia, a drugi od 6 roku życia;
  • pierwszy stosuje się 3×2,5 ml, drugi 3×3,5 ml;
  • odpowiednio ich dzienne dawki 7,5/10,5 ml zawierają standaryzowany ekstrakt z korzenia pelargonii afrykańskiej 30/84 mg, witaminę C 26,7/38,2 mg i ekstrakt z kwiatostanu lipy 90/252 mg [5].

Zatogrip Baby 1+ syrop 120 ml, suplement diety

  • 1 ml syropu zawiera 400 mg owoców czarnego bzu standaryzowanego na 2 mg polifenoli, 9,6 mg ekstraktu z owoców aceroli standaryzowanego na 2,4 mg witaminy C, 3 mg ekstraktu z korzenia pelargonii afrykańskiej, 0,3 mg cynku, 1 μg witaminy D;
  • dzieci powyżej 1 roku życia stosują łyżeczkę dwa razy dziennie;
  • preparat stosuje się w przypadku grypy, przeziębienia, nieżytu nosa i zatok lub infekcji ucha środkowego [6].

Zatogrip Kids 3+ syrop 120 ml, suplement diety

  • 1 ml syropu zawiera 400 mg owoców czarnego bzu standaryzowanego na 2 mg polifenoli, 9,6 mg ekstraktu z owoców aceroli standaryzowanego na 2,4 mg witaminy C  5 mg ekstraktu z kwiatu czarnego bzu, 3 mg ekstraktu z korzenia pelargonii afrykańskiej, 3 mg ekstraktu z ziela werbeny, 2 mg ekstraktu z kwiatu dziewanny, 1 mg cynku, 1 μg witaminy D;
  • preparat stosuje się w przypadku grypy, przeziębienia, nieżytu nosa i zatok lub infekcji ucha środkowego [6].

Zatogrip Kids 6+ syrop 120 ml, suplement diety

  • 1 ml syropu zawiera 400 mg owoców czarnego bzu standaryzowanego na 2 mg polifenoli, 9,6 mg, 20 mg porostu islandzkiego, 5 mg ekstraktu z  korzenia pierwiosnka lekarskiego,  5 mg ekstraktu z kwiatu czarnego bzu, 3 mg ekstraktu z korzenia pelargonii afrykańskiej, 3 mg ekstraktu z ziela werbeny, 2 mg ekstraktu z kwiatu dziewanny, 1 mg cynku, 1 μg witaminy D;
  • dzieci powyżej 6 roku życia stosują łyżeczkę dwa razy dziennie,
  • preparat stosuje się w przypadku grypy, przeziębienia, nieżytu nosa i zatok lub infekcji ucha środkowego [6].

Pelargonia afrykańska  – krople

Umckaloabo krople z Pelargonią afrykańską 100 ml

  • 10 g roztworu zawiera 8g wyciągu z korzenia Pelargonium sidoides;
  • dzieci w wieku od 1 do 5 lat, po konsultacji z lekarzem, mogą stosować 3 razy dziennie 10 kropli; dzieci w wieku od 6 do 13 lat mogą przyjmować 3 razy dziennie 20 kropli, a starsze i osoby dorosłe 3 razy  dziennie 30 kropli;
  • preparat zwiększa odporność organizmu [7].

Inne preparaty zawierające pelargonię afrykańską

Pelbez żel 150 g, suplement diety

  • 5 g żelu zawiera po 30 mg każdego z wymienionych: wyciągu z korzenia pelargonii, wyciągu z kwiatów bzu czarnego, wyciągu z koszyczków rumianku, wyciągu z kwiatostanu lipy, wyciągu z korzenia prawoślazu, wyciągu z ziela tymianku i 1,5 mg cynku;
  • dzieci od 3 roku życia do 6 roku życia stosują 5 g żelu dziennie, a starsze dzieci i osoby dorosłe 10 g żelu dziennie;
  • suplement diety wspomaga prawidłową odporność organizmu [8].

Zatogrip Forte 12+ 15 tabletek, suplement diety

  • 1 tabletka zawiera 150 mg ekstraktu z korzenia imbiru, 60 mg ekstraktu z ziela werbeny pospolitej, 60 mg ekstrakt z kwiatu dziewanny, 50 mg ekstraktu z korzenia pelargonii, 50 mg ekstraktu z pierwiosnka lekarskiego, 50 mg ekstraktu z kwiatu czarnego bzu, 10 mg cynku oraz 15 µg witaminy D;
  • dzieci powyżej 12 roku życia i dorośli stosują 1 tabletkę dziennie;
  • preparat stosuje się w przypadku grypy, przeziębienia, nieżytu nosa i zatok lub infekcji ucha środkowego [6].

Czy warto stosować pelargonię afrykańską?

Wyciąg z pelargonii afrykańskiej ma udowodnione w badaniach działanie w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. Zmniejsza objawy kaszlu, wpływa na zwiększenie odporności organizmu. W medycynie ludowej była używana w leczeniu wielu innych schorzeń, jednak jej najważniejszym wskazaniem była gruźlica. Jest to stosunkowo bezpieczna roślina, która nie powoduje poważnych działań niepożądanych, jeżeli już wystąpią, to dotyczą układu pokarmowego. W aptekach można znaleźć szereg preparatów, które mogą być stosowane już nawet od 1 roku życia, są zdecydowanie warte uwagi i godne polecenia. Warto pamiętać, że jest jeden preparat, który jest lekiem.