, , , , ,

Czy olej z czarnuszki jest skuteczny w podnoszeniu odporności?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Olej z czarnuszki — hit na odporność?

Odporności nigdy za wiele, dlatego też nieustannie poszukujemy specyfików, które pomogą ją wzmocnić. Wśród popularnych ostatnio produktów pochodzenia naturalnego, wykazujących takie działanie, króluje olej z czarnuszki. Jego regularne stosowanie może wspomagać układ odpornościowy w walce z chorobotwórczymi patogenami. W czym tkwi fenomen oleju z czarnuszki, jak go stosować i czy to naprawdę działa?
Czarnuszka - królowa odporności

Skąd pochodzi czarnuszka?

Wśród wielu gatunków czarnuszki na szczególną uwagę zasługują trzy z nich: czarnuszka siewna (Nigella sativa L.), damasceńska (Nigella damascena L.) i polna (Nigella arvensis L.). To one znalazły zastosowanie jako przyprawy, ale także naturalne surowce lecznicze. Czarnuszka najprawdopodobniej wywodzi się z terenów Europy południowo-wschodniej. Dziko występuje także w Północnej Afryce i niektórych krajach azjatyckich, gdzie od lat jest stosowana w medycynie ludowej [1,2].

„Złoto faraonów”, czyli olej z czarnuszki

Kto chociaż raz spróbował nasion czarnuszki lub tłoczonego z nich oleju, na pewno na długo zapamiętał jej wyrazisty smak, gorzkawy o charakterze korzennym. Nie bez powodu olej z czarnuszki nazywany jest złotem faraonów. Jego miodowa barwa, przechodząca w ciemny brąz, może przywodzić na myśl właśnie złoto. W starożytnym Egipcie stosowano go na wiele różnych dolegliwości zdrowotnych, a także jako cenny surowiec kosmetyczny. 

Olej zawiera około 85% nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym przede wszystkim kwas linolowy,  α-linolenowy, oleinowy. Występują w nim także związki sterolowe, a jednym z ważniejszych jest α-sitosterol. Oprócz tego również tokoferole i biopierwiastki jak żelazo, cynk, wapń miedź, fosfor, a także flawonoidy (głównie glikozydy kwercetyny i kemferolu). Na szczególną uwagę zasługuje olejek eteryczny, który zawiera m.in.tymochinon i nigellon [1-3].

Co z tą odpornością? Czy czarnuszka pomoże?

Tymochinon, zawarty w olejku eterycznym w dużej mierze wpływa na właściwości immunomodulujące. Oznacza to zdolność do stymulacji lub hamowania aktywności wyspecjalizowanych komórek układu odpornościowego. Warto bowiem zaznaczyć, że zarówno zbyt słabe jak i zbyt silne działanie układu immunologicznego nie jest sytuacją korzystną. W pierwszym przypadku jesteśmy bardziej podatni na wszelkiego rodzaju infekcje, natomiast kiedy układ odpornościowy działa za bardzo, mogą występować alergie. Regularne stosowanie oleju z czarnuszki pozwala na uregulowanie pracy układu immunologicznego.

Wykazano, że składniki aktywne zawarte w oleju z czarnuszki, stymulują aktywność cytotoksyczną komórek NK tzw. „naturalnych zabójców”. Pobudzają także do działania makrofagi oraz limfocyty. Działanie immunoregulujące jest wywierane także poprzez wpływ na ekspresję cytokin (TNF-α) oraz interleukiny 6 (IL-6) [3,4].

Czytaj także: 10 sposobów na wzmocnienie odporności.

Jaki olej wybrać?

Idealnym wyborem będzie olej z czarnuszki niefiltrowany, nierafinowany tłoczony na zimno. Najlepiej spożywać olej tuż po jego tłoczeniu. Im świeższy, tym bogatszy w cenne składniki aktywne. Można dodawać go do posiłków, aby zamaskować jego charakterystyczny i nie wszystkim odpowiadający smak [2].

Na co jeszcze może pomóc olej z czarnuszki?

Olej z czarnuszki jest szeroko rozpowszechniony w niektórych tradycyjnych systemach medycyny jak m.in. Ayurveda. Tradycyjnie stosowany jest w dolegliwościach związanych z układem oddechowym (m.in. stany zapalne górnych dróg oddechowych), w chorobach skórnych jak np. trądzik, grzybice, łuszczyca (czytaj także: Trądzik i 5 skutecznych leków bez recepty). Wzmaga także apetyt i pomaga w problemach trawiennych. Wykazuje także działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Miejscowo olej stosowano także jako środek antyseptyczny. Olej z czarnuszki jest także cenionym surowcem kosmetycznym, stosowanym m.in. w celu wzmocnienia włosów oraz paznokci [3].

Bibliografia

  1. D. Mańkowska, W. Bylka, Nigella sativa L. – związki czynne, aktywność biologiczna, Herba Polonica, Vol. 55 No 1 2009
  2. A. Pawłowska, A. Kocur, P. Siudem, K. Paradowska, Badanie stabilności oleju lnianego i oleju z czarnuszki, Post Fitoter 2018; 19(3): 157-163
  3. Kheirouri S1, Hadi V1, Alizadeh M1. Immunomodulatory Effect of Nigella sativa Oil on T Lymphocytes in Patients with Rheumatoid Arthritis. Immunol Invest. 2016 May;45(4):271-83
  4. Ahmad, A. Husain, M.Mujeeb, S. Alam Khan, A. Kalam Najmi,  N.Ali Siddique, Z. A. Damanhouri, F. Anwar, A review on therapeutic potential of Nigella sativa: A miracle herb, Asian Pac J Trop Biomed. 2013 May; 3(5): 337–352

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Czarnuszka siewna

    Czarnuszka siewna to roślina z rodziny jaskrowatych. Z jej nasion wytwarza się olej, który ma wiele właściwości prozdrowotnych.
    Surowce roślinne
  • Olej z czarnuszki siewnej

    Olej z czarnuszki siewnej jest substancją leczniczą, która posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, a także wspomaga układ odpornościowy organizmu. Może być stosowany w leczeniu różnych chorób, takich jak astma, alergie, choroby skóry, a nawet nowotwory.
    Surowce roślinne

Omawiane schorzenia

  • Niedobór odporności

    Pospolity zmienny niedobór odporności to choroba genetyczna, która powoduje osłabienie układu odpornościowego organizmu. Choroba ta zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych.
  • Spadek odporności

    Schorzenie charakteryzujące się osłabieniem naturalnej obrony organizmu przed chorobami. Może być spowodowane przez różne czynniki, takie jak stres, brak snu, niezdrowa dieta czy choroby przewlekłe.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , , .