aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

Jak stosować olej lniany?

Na co pomaga olej lniany?

Na przełomie ostatniego stulecia szczególną uwagę zwrócono na kwasy tłuszczowe, obecne w oleju tłoczonym na zimno, które poprzez swoje właściwości może pomóc w leczeniu i profilaktyce chorób dietozależnych oraz przyczynić się do zmniejszenia ryzyka występowania wielu chorób. Takim olejem jest olej lniany, który jest jednym z najzdrowszych olejów roślinnych. Kwasy tłuszczowe w nim zawarte są niezbędne do prawidłowego przebiegu przemian metabolicznych w organizmie człowieka oraz pełnią rolę w prawidłowym rozwoju i funkcjonowaniu układu nerwowego. Lecznicze i zdrowotne właściwości oleju lnianego są wynikiem zawartych w nim bioaktywnych związków, głównie nienasyconych kwasów tłuszczowych i lignanów. Stanowi, obok ryb, najcenniejsze źródło kwasów omega-3.
Zdrowotne korzyści oleju lnianego

Jaka jest historia lnu?

Len zwyczajny znany jest od wielu tysięcy lat. Historia uprawy lnu i pozyskiwania z niego drogocennych surowców sięga czasów Orinetu. Hipokrates w V wieku p.n.e. zalecał stosowanie lnu w przypadku zapalenia błon śluzowych, w bólach podbrzusza i biegunce. Mahatma Gandhi powiedział: „Gdziekolwiek siemię lniane jest spożywane dość regularnie, tam ludzie cieszą się lepszym zdrowiem”. A nawet w czasie ostatniej i tuż po jej zakończeniu był w Polsce ważną pozycją w codziennej diecie, zwłaszcza na wsi.

Jakie są surowce lnu?

Surowcami leczniczymi z lnu są: nasiona lnu, olej lniany, a czasami mączka z makrucha lnianego lub mąka z nasienia wraz z olejem. Jednak zdecydowanie najważniejszym surowcem otrzymywanym z nasion lnu jest olej lniany- Oleum Lini. Pozyskuje się go poprzez wytłaczanie na zimno nasion lnu zwyczajnego. Jest to klarowny, żółty lub też jasnożółty płyn o słabym smaku i swoistym zapachu, dosyć łatwo żywiczejący na wolnym powietrzu. Niegdyś był on stosowany jako typowy olej spożywczy, a nie tylko leczniczy, jednak z grupy olejów typowo spożywczych został wyparty poprzez inne ze względu na swój specyficzny smak, wysoką w porównaniu z innymi olejami cenę oraz dużą łatwość żywiczenia.

Jest słusznie uważany za najlepszy z olejów ze względu  na bardzo dużą zawartość kwasów tłuszczowych wielonienasyconych, w tym 58% kwas alfa-linolenowy (omega-3) i 15% kwas linolowy (omega-6), należących do Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych (NNKT) oraz 18% kwas oleinowy, 6% kwas palmitynowy, 3% kwas stearynowy. Olej lniany zawiera także fitosterole i witaminę E.

Na co pomaga olej lniany?

Olej lniany wykazuje szereg korzystnych właściwości, między innymi wykazuje działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i zmniejsza parametry stresu oksydacyjnego. Stosowany jest także w profilaktyce i leczeniu wrzodów żołądka. Wpływa również korzystnie na gospodarkę lipidową, poprzez zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego w surowicy krwi i wzrost stężenia cholesterolu HDL. Olej nasion lnu znajduje zastosowanie w leczeniu chorób zapalnych, poprzez hamowanie prostaglandyny PGE2, leukotrenów, histaminy i bradykininy, czynników wytwarzanych w odpowiedzi na stan zapalny. Stosowany jest także w profilaktyce i leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, w których zmniejsza obrzęk stawów i hamuje powstawanie TNF-alfa (ang. Tumor Necrosis Factor- czynnik martwicy nowotworu.

Jak pić olej lniany? (fot. Canva)

Kwasy występujące w oleju lnianym wpływają ochronnie na tkankę kostną poprzez wpływ na metabolizm wapnia, dlatego warto rozważyć jego zastosowanie w profilaktyce osteoporozy. Ponadto olej lniany u sportowców zmienia składniki pokarmowe w energię, wspomaga wzrost mięśni, pomaga redukować tkankę tłuszczową, podnosi wydolność i wytrzymałość organizmu oraz skraca czas potrzebny na regenerację po wzmożonej aktywności fizycznej. Spożywany przez kobietę w ciąży wspomaga prawidłowy rozwój dziecka oraz zwiększa poziom kwasów EPA i DHA w mleku, co wpływa na odpowiedni rozwój mózgu oraz układu nerwowego rozwijającego się dziecka. Dodany do jadłospisu dzieci i młodzieży pomoże zachować równowagę hormonalną młodego organizmu, przez co zmniejszy podatność skóry na powstawanie trądziku. Wspomaga również leczenie depresji, cellulitu. Regularnie spożywany wzmacnia skórę, chroniąc przed nadmierną suchością, łuszczycą.

Olej lniany stosowany jest zewnętrznie jako składnik różnych preparatów dermatologicznych w leczeniu: oparzeń, pękaniu naskórka, wysypce alergicznej, świądzie skóry, zaczerwienieniu i profilaktyce u niemowląt.

Jak przechowywać olej lniany?

Olej lniany tłoczony na zimno ze względu na nietrwałość niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega-3 należy przechowywać w temperaturze od 4 do 10 stopni Celsjusza, bez dostępu światła i powietrza, w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła. Raz kupiony olej lniany powinien pozostać w oryginalnej butelce, zabezpieczony przed dopływem powietrza.

Ze względu na wysoką wrażliwość zawartych w nim kwasów, najlepszy jest świeżo tłoczony. Po wytłoczeniu olej lniany prawidłowo przechowywany jest zdatny do spożycia przez dwa miesiące od daty tłoczenia.

Kiedy pić olej lniany — rano czy wieczorem?

Olej lniany zdecydowanie należy pić rano na czczo. Czyli wstajemy i pierwszą rzeczą jest spacer do lodówki po łyżeczkę oleju lnianego, tłoczonego na zimno. Dzięki bezpośredniej formie picia oleju rano, organizm maksymalnie skupia się na wchłanianiu oleju lnianego.

Drugą również zalecaną formą jest spożywanie oleju lnianego wg przepisu dr Budwig, czyli w połączeniu z twarogiem. Twaróg i olej lniany to świetny duet, większość witamin i związków mineralnych tych pokarmów potrafi się nawzajem wzmacniać i obustronnie pomagać w przyswajalności.

Olej lniany — ile i jak pić?

Dzienna dawka oleju lnianego dla osoby zdrowej, niechorującej przewlekle ani nieprzyjmującej żadnych leków, powinna wynosić kilka łyżek dziennie. Małemu dziecku wystarczy jedna łyżka, a osoba dorosła może spożyć 5 łyżek. Niektórzy autorzy podają, aby spożycie było obliczane wg wagi konsumenta, 1 g oleju na 1 kg masy ciała. Przyjmując to założenie, przeciętna osoba ważąca 60 kg może pić 60 g oleju, czyli ok. 6 łyżek (łyżka oleju stanowi ok. 10 g). Proporcję wagową najlepiej traktować jako maksymalną ilość oleju lnianego w ciągu doby, jaką może przyjąć dana osoba.

Jakie są skutki uboczne picia oleju lnianego?

Skutkiem ubocznym picia oleju lnianego może być obciążenie nerek i wątroby. Osoby chorujące na kamicę nerkową, korzystające z dializ lub niemające jednej nerki, nie powinny używać tego produktu. Przeciwwskazaniem do picia oleju lnianego jest również zapalenie pęcherzyka żółciowego oraz zapalenie trzustki. Nadmiar może okazać się bardzo szkodliwy. Dlatego też osoby skarżące się na ból wątroby, miały operację usunięcia wyrostka żółciowego lub przechodziły stan zapalny trzustki, nie powinny decydować się na picie oleju lnianego na czczo.

Podsumowanie

Takich składników jak Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT) organizm ludzki nie jest w stanie wytworzyć samodzielnie, a są one niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania, gdyż wchodzą w skład wszystkich komórek, a dokładniej błon komórkowych. Dlatego też ich brak musi być uzupełniany, i to w taki sposób, aby był jak najłatwiej przyswajalny przez organizm. Jednakże osoby z obciążonym wywiadem chorobowym, wprowadzając olej lniany do swojej diety, powinny skonsultować to najpierw z lekarzem internistą.

Bibliografia

  1. Janoszka J. „Len i olej lniany- informacje, fakty i ciekawostki”.Świat Farmacji 05 (65) 2011: 37-39.
  2. Kaniewski R, Jankowiak J, Zajączek K. „Nowe możliwości wykorzystania oleju lnianego tłoczonego na zimno”. Postępy Fitoterapii 3/2019: 204-207.
  3. Dzięcioł M, Przysławski J. „Ocena wartości odżywczej i aktywności biologicznej wybranych olejów roślinnych dostępnych na rynku polskim w kontekście chorób dietozależnych.” Bromat. Chem. Toksykol – XLVI, 2013: 20-26.

Omawiane substancje

  • Len

    Len to roślina z rodziny lnu, która jest wykorzystywana do produkcji tkanin i oleju.
    Surowce roślinne

Omawiane schorzenia

  • Choroba wrzodowa dwunastnicy

    Choroba wrzodowa dwunastnicy to schorzenie przewodu pokarmowego, charakteryzujące się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej dwunastnicy. Objawy choroby mogą obejmować bóle brzucha, zgagę, nudności oraz wymioty.
  • Choroba wrzodowa żołądka

    Choroba wrzodowa żołądka to schorzenie, które charakteryzuje się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej żołądka. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak krwawienia czy perforacje żołądka.
  • Hipercholesterolemia

    Hipercholesterolemia to choroba, która charakteryzuje się zwiększonym poziomem cholesterolu we krwi. Może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroba wieńcowa czy udar mózgu.
  • Otyłość

    Otyłość to choroba charakteryzująca się nadmierną ilością tkanki tłuszczowej w organizmie. Jest to problem zdrowotny, który może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroby serca, cukrzyca czy choroby układu oddechowego.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: .