Niedobór żelaza jest najczęstszym niedoborem pojedynczego pierwiastka u dzieci. Jeżeli utrzymuje się odpowiednio długo i dochodzi do wyczerpania zapasów tkankowych, rozwija się niedokrwistość z niedoboru żelaza. Szczyt zwiększonego zapotrzebowania organizmu na żelazo przypada między 6. a 20. miesiącem życia dziecka, a następnie w okresie dojrzewania. Niedobory tego pierwiastka stwierdza się u 7-38% dzieci w wieku 1-2 lat [1].

Jak niedobór żelaza może wpłynąć na rozwój dzieci?

Wyniki badań wskazują, że niedobór żelaza w okresie niemowlęcym może istotnie wpłynąć na rozwój psychomotoryczny. Dzieci, u których rozpoznano niedobór żelaza lub niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza w okresie niemowlęcym, cierpiały na zaburzenia zachowania i gorsze wyniki w ocenie funkcji poznawczych w wieku szkolnym. Co więcej, suplementacja żelaza w 1. roku życia przynosi korzyści dzieciom z niedoborem żelaza lub niedokrwistością, ponieważ w okresie szybkiego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego niedobór tego pierwiastka istotnie zaburza metabolizm w neuronach, wytwarzanie neurotransmiterów, mielinizację oraz funkcjonowanie pamięci. Dlatego żelazo dla niemowląt jest tematem, którym warto się zainteresować [1]. (Czytaj także: Niedobór żelaza – przyczyny i zasady skutecznej suplementacji)

Jak objawia się niedobór żelaza?

Głównymi objawami niedoborów żelaza lub niedokrwistości są:

REKLAMA
REKLAMA
  • osłabienie oraz łatwa męczliwość;
  • upośledzenie koncentracji i uwagi, a także trudności szkolne;
  • bóle i zawroty głowy;
  • kołatanie serca, duszności;
  • bladość skóry i śluzówek wewnątrz jamy ustnej i/lub spojówek;
  • słaby apetyt [1,2].

Czy wszystkie dzieci potrzebują suplementacji żelaza? Jakie jest ich zapotrzebowanie?

Jeżeli u dziecka nie stwierdzono niedoboru żelaza, nie należy suplementować tego pierwiastka. Donoszone zdrowe niemowlęta mają wystarczające zapasy żelaza na pierwsze 4-6 miesięcy życia. Starsze niemowlęta, które ukończyły 6. miesiąc życia, potrzebują około 11 mg żelaza/kg masy ciała na dobę. Jest to czas, w którym do diety malucha zaczyna się wprowadzać pokarmy stałe, dlatego warto pamiętać, aby w codziennym jadłospisie dziecka uwzględnić pokarmy bogate w żelazo. U starszych dzieci całkowite zapotrzebowanie na żelazo powinno pochodzić z diety. Maluchy między 1. a 3. rokiem życia potrzebują 5,8-9 mg żelaza/kg masy ciała na dobę, między 4. a 8. rokiem życia ilość ta wynosi 6,1-10 mg, a 10-13 latkowie potrzebują go 8-11 mg [3].

Kiedy należy wdrożyć suplementację żelazem?

Wskazaniami bezwzględnymi do suplementacji żelaza są dzieci:

  • urodzone przedwcześnie;
  • urodzone o czasie z małą masą urodzeniową (2000–2500 g);
  • z ciąż mnogich;
  • ze zmniejszonym stężeniem Hb w okresie noworodkowym;
  • narażone na straty krwi w okresie okołoporodowym;
  • matek z niedokrwistością podczas ciąży.

Natomiast do wskazań względnych należą:

  • nawracające zakażenia układu oddechowego i pokarmowego;
  • okres szybkiego wzrostu;
  • upośledzone łaknienie;
  • skłonność do krwawień/obfite miesiączki u dziewczynek w okresie pokwitania;
  • dzieci z nadwagą lub otyłością [1,3].

Jakie preparaty z żelazem są dostępne w aptece?

Wybierając odpowiedni preparat z żelazem dla dzieci, warto postawić na lek, nie zaś suplementy diety. Można nabyć także witaminy z żelazem dla dzieci. Status leku jest gwarantem jakości i bezpieczeństwa. (Czytaj także: Suplement diety czy lek? Zanim zdecydujesz, poznaj różnice)

Żelazo dla dzieci na receptę – lek:

  • Ferrum Lek syrop: 1 ml syropu zawiera 10 mg żelaza w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą.

Żelazo dla dzieci bez recepty – lek:

obecnie na rynku nie istnieje żaden lek w formie łatwej do podania dzieciom (czyli żelazo do picia), który można kupić bez przepisu lekarza. Dostępne są wyłącznie tabletki:

  • Ascofer w formie tabletek powlekanych. 1 tabletka zawiera 23,2 mg żelaza (Fe (II)).

Suplementy diety i żywność specjalnego przeznaczenia medycznego — płyny, roztwory i krople doustne:

  • Innofer, zawiesina doustna: 1 ml zawiesiny zawiera 20 mg żelaza w stanie wolnym;
  • Innofer Baby, zawiesina doustna: 1 ml zawiesiny 10 mg żelaza w stanie wolnym;
  • ActiFerol Fe, krople doustne: 5 kropli zawiera 2,5 mg żelaza (difosforan żelaza (III), (pirofosforan żelaza (III));
  • DICOFer Start, krople: 1 ml zawiera 10 mg żelaza (pirofosforan żelaza).

Suplementy diety i żywność specjalnego przeznaczenia medycznego — saszetki:

  • Olimp Chela-Ferr Easy: 1 saszetka zawiera 30 mg żelaza (diglicynian) oraz 40 mg witaminy C;
  • Actiferol Fe: 1 saszetka zawiera 7/15/30 mg żelaza (pirofosforan żelaza);
  • Actiferol Fe Start: 1 saszetka zawiera 7 mg żelaza (pirofosforan żelaza), a także 1,4 mg witaminy B6, 2,5 µg witaminy B12, 20 mg witaminy C, 200 µg kwasu foliowego;
  • Dicofer Junior: 1 saszetka zawiera 30 mg żelaza (pirofosforan żelaza) oraz 80 mg witaminy C.