Jak to się dzieje, że włosy rosną?

Aby zrozumieć przyczyny wypadania włosów, warto najpierw poznać naturalny cykl ich wzrostu. Na skórze głowy znajduje się około 100 000 włosów, a każdy z nich przechodzi przez trzy etapy: anagen (faza wzrostu), katagen (faza przejściowa) i telogen (faza spoczynku). Najdłużej trwa anagen – od 2 do 6 lat (zwykle średnio jest to około trzech lat), gdy włos intensywnie rośnie. Następnie wchodzi w katagen, trwający kilka tygodni (tu już włos nie rośnie), po czym przechodzi w telogen, który kończy się jego wypadnięciem. Ostatni etap trwa nawet kilka miesięcy! Co ciekawe, aż około 90% znajdujących się na głowie jest w fazie anagenu. Jak to się dzieje, że włosy wypadają i stają się słabsze? To właśnie zaburzenia tego cyklu mogą prowadzić do nadmiernej utraty włosów. Jakie są przyczyny wypadania włosów [1]?

Jakie są przyczyny wypadania włosów? Poznaj główne przyczyny

Co może być przyczyną wypadania włosów? Nadmierne wypadanie włosów może mieć wiele przyczyn, dlatego ważne jest, aby zrozumieć mechanizmy tego procesu. Wyróżniamy dwa główne rodzaje łysienia: anagenowe i telogenowe. Łysienie anagenowe występuje najczęściej w wyniku chemioterapii, podczas której włosy wypadają nagle w aktywnej fazie wzrostu. Z kolei łysienie telogenowe jest efektem zaburzenia cyklu włosowego, gdy więcej włosów przechodzi w fazę spoczynku i zaczyna wypadać jednocześnie. Może być spowodowane wieloma czynnikami, takimi jak ciąża, poród, infekcje przebiegające z gorączką, niedobory składników odżywczych, stres czy restrykcyjna dieta. Do istotnych przyczyn należą również choroby skóry głowy, zaburzenia hormonalne, np. nadczynność lub niedoczynność tarczycy, oraz przyjmowanie niektórych leków, w tym przeciwzakrzepowych, kardiologicznych czy hormonalnych. Jak natomiast wygląda z klinicznego punktu widzenia [2]?

W praktyce klinicznej wyróżniamy dwa główne typy łysienia: niebliznowaciejące i bliznowaciejące. Najczęściej spotykane jest łysienie niebliznowaciejące, w którym mieszki włosowe pozostają aktywne, co oznacza, że włosy mogą odrosnąć. Do tej grupy zalicza się łysienie androgenowe, które jest związane z działaniem hormonów i najczęściej dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety. To dość często pojawiające się określenie w przestrzeni publicznej, dlatego powiemy o nim troche więcej w dalszej części tekstu. Kolejną formą jest łysienie plackowate, mające podłoże autoimmunologiczne i powodujące nagłe wypadanie włosów na różnych obszarach skóry głowy. Sezonowa utrata włosów, szczególnie nasilona jesienią i wiosną, również jest częstym zjawiskiem. Czasami włosy wypadają w wyniku stosowania niektórych leków – wówczas mówimy o łysieniu polekowym, które na szczęście jest odwracalne. Z wiekiem może także pojawiać się fizjologiczne łysienie, wynikające z naturalnych procesów starzenia organizmu [3-6].

Znacznie rzadziej diagnozowane jest łysienie bliznowaciejące, w którym dochodzi do stopniowego bliznowacenia skóry i nieodwracalnego uszkodzenia mieszków włosowych, co prowadzi do trwałej utraty włosów. Jeśli zauważasz u siebie nadmierne wypadanie włosów, warto poszukać przyczyny i podjąć odpowiednie kroki. Dobrze dobrana suplementacja, zmiana nawyków żywieniowych oraz stosowanie specjalistycznych preparatów mogą skutecznie zahamować ten proces i poprawić kondycję włosów [3-6].

Co to jest łysienie androgenowe?

Łysienie androgenowe jako termin pojawia się dość często w przestrzeni publicznej, dlatego warto poświęcić mu nieco więcej czasu. Dlaczego tak często się o nim mówi? To proste – jest najczęstszą postacią łysienia niebliznowaciejącego i co ważne – dotykaj zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Szacuje się, że dotyczy ok. 50% dorosłych mężczyzn poniżej 50. roku życia oraz ok. 70% mężczyzn powyżej 70. roku życia. Kobiety chorują rzadziej, a mianowicie na łysienie androgenowe cierpi od 3% do 6% populacji poniżej 30. roku życia i 30-40% po 50. roku życia.

Co może być przyczyną wypadania włosów w tym schorzeniu? Podstawowym procesem patogenetycznym w łysieniu androgenowym jest miniaturyzacja mieszków włosowych pod wpływem działania androgenów (dihydrotestosteronu). U mężczyzn łysienie androgenowe objawia się przerzedzeniem włosów w okolicy czołowo-skroniowej (zakola) oraz ciemieniowej, czyli na szczycie głowy. U kobiet natomiast obserwuje się rozproszoną utratę włosów w centralnej części owłosionej skóry głowy. Etiologia łysienia androgenowego jest złożona, ale za najważniejszy czynnik etiologiczny uznaje się predyspozycję genetyczną. Jak w takim razie wygląda skuteczne leczenie wypadania włosów? Co zrobić, aby tracić ich mniej? Czy warto stosować specjalistyczne leki przeciwko wypadaniu włosów? Zaraz to wyjaśnimy [2].

Jak wygląda leczenie wypadania włosów?

Dobór odpowiedniej terapii uzależniony jest od przyczyn wypadania włosów, dlatego kluczowe znaczenie ma szczegółowa diagnostyka i postawienie odpowiedniego rozpoznania. Warto skonsultować się z lekarzem, aby prawidłowo określić przyczynę i dobrać odpowiednie leczenie wypadania włosów. Jak aktualnie podchodzi sie do tego problemu? Aktualnie stosowane terapie obejmują:

• leczenie konwencjonalne (zarówno leki do stosowania ogólnego, jak i miejscowego);
• leczenie wspomagające;
• specjalistyczne zabiegi trychologiczne oraz zabiegi pielęgnacyjne;
• przeszczepy włosów [3].

Terapia telogenowego wypadania włosów opiera się na leczeniu przyczynowym, którym może być np. wyrównanie niedoborów witamin i składników mineralnych, czy też leczenie zaburzeń hormonalnych. Proces wypadania włosów jest samoograniczający się w przypadku tzw. czynników fizjologicznych (np. ciąża, poród). A jak to wygląda w przypadku łysienia androgenowego?

Lekami, posiadającymi łysienie androgenowe jako wskazanie rejestracyjne są minoksydyl (dla kobiet i mężczyzn) oraz finasteryd 1 mg/dobę (dla mężczyzn). Ponadto lekarz może wdrożyć inną, opartą na dobrze udokumentowanej wiedzy medycznej, metodę leczenia poza wskazaniami rejestracyjnymi. Minoksydyl (Alopexy, Loxon Max, Minovivax 5%, Agrocia, Alocutan Forte, Piloxidil, Alocutan) jest lekiem bez recepty do stosowania zewnętrznego, dostępnym w stężeniach 2% i 5%, przy czym w wyższym stężeniu jest wskazany wyłącznie u mężczyzn. Leku nie należy stosować w okresie ciąży i karmienia piersią. Jak to się dzieje, że minoksydyl działa? Minoksydyl to lek stosowany bezpośrednio na skórę głowy (np. w formie płynu lub pianki). Poprawia krążenie krwi w mieszkach włosowych, co pobudza wzrost nowych włosów i spowalnia ich wypadanie. Regularne stosowanie może zagęścić włosy i wydłużyć ich cykl wzrostu. W sytuacji, gdy prawidłowo stosowane preparaty z minoksydylem nie przynoszą rezultatu po roku stosowania, należy udać się do dermatologa w celu doboru innej terapii. Finasteryd (Nezyr, Propecia) jest lekiem do stosowania ogólnego, dostępnym wyłącznie na receptę, który blokuje działanie DHT (dihydrotestosteronu) – hormonu powodującego miniaturyzację mieszków włosowych. Dzięki temu włosy przestają się przerzedzać, a u wielu osób zaczynają odrastać [2].

Jak zapobiegać wypadaniu włosów?

Leczenie wypadania włosów przy użyciu potwierdzonych naukowo substancji to podstawa, ale warto wprowadzić pewne zmiany, które w pewnym stopniu zapobiegnąich wypadaniu. Czy to łatwe? Niestety to długotrwały proces i bez skutecznych leków może nie wystarczyć. Zmniejszenie wypadania włosów może wymagać wielu różnych działań i zmian w stylu życia. Oto kilka kroków, które można podjąć, aby pomóc w ograniczeniu wypadania włosów:

• zrównoważona dieta – wprowadź do swojej diety produkty bogate w składniki odżywcze, takie jak białko, witaminy (szczególnie witamina A, B, C, D i E), minerały (selen, żelazo, cynk) oraz zdrowe tłuszcze. Unikaj drastycznych diet i głodówek, które mogą prowadzić do niedoborów składników odżywczych;
• unikaj stresu – zbyt dużo stresu może przyczynić się do wypadania włosów. Praktykuj techniki relaksacyjne, takie jak joga, medytacja, czy głębokie oddychanie, aby zarządzać stresem;
• prawidłowa higiena włosów – unikaj częstego mycia włosów, używania gorącej wody i agresywnych szamponów. Wybieraj delikatne produkty do pielęgnacji włosów i nie trzyj włosów energicznie ręcznikiem. Stosuj szampony na wypadanie włosów;
• unikaj nadmiernego stylizowania – częste używanie gorących narzędzi do stylizacji włosów, takich jak suszarki, prostownice czy lokówki, może uszkadzać włosy i przyczyniać się do wypadania. Stosuj te narzędzia z umiarem i używaj produktów termoochronnych;
• ogranicz chemię – unikaj częstego farbowania, rozjaśniania czy trwałego ondulowania włosów, ponieważ chemikalia mogą uszkadzać strukturę włosa;
• suplementy – w przypadku niedoborów składników odżywczych, zaleca się konsultację z lekarzem i rozważenie suplementacji witaminami lub minerałami.

Pamiętaj, że każdy przypadek wypadania włosów jest inny, dlatego ważne jest skonsultowanie się z lekarzem lub dermatologiem, aby ustalić przyczynę i odpowiednie leczenie. Długotrwałe wypadanie włosów może być objawem poważnych problemów zdrowotnych, dlatego niebagatelizuj go i działaj odpowiednio.

Podsumowanie

Nadmierne wypadanie włosów może mieć różne przyczyny, od zaburzeń hormonalnych i stresu po niedobory składników odżywczych i choroby skóry głowy. Łysienie androgenowe to najczęstsza forma utraty włosów, dotykająca zarówno mężczyzn, jak i kobiety, a jego przyczyną jest nadwrażliwość mieszków włosowych na androgeny. Leczenie wypadania włosów obejmuje stosowanie preparatów z minoksydylem (np. Alopexy, Agrocia, Minovivax 5%) lub finasterydem, suplementację oraz zmianę stylu życia. Aby zahamować nadmierne wypadanie włosów, warto zadbać o zdrową dietę, unikać stresu i odpowiednio pielęgnować skórę głowy. Jeśli problem utrzymuje się dłużej, konieczna może być konsultacja z dermatologiem.