Czy istnieją leki doustne na grzybicę bez recepty?

Zwykle jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że jeśli nam coś dolega, to łykamy tabletkę i po problemie. Czy tak samo jest w przypadku leków przeciwgrzybiczych? Co na grzybicę znajdziemy w aptece w formie doustnej? Niestety nie ma dostępnych tabletek na grzybicę bez recepty w Polsce. Leki doustne na grzybicę bez recepty po prostu nie istnieją, ponieważ wymagają one nadzoru lekarskiego ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje z innymi lekami. A co na grzybicę znajdziemy bez recepty? Na rynku aptecznym znajdziemy wiele preparatów przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo, które mają status leków OTC (ang. over-the-counteer), co oznacza, że możemy zakupić je bez recepty. Są to głównie maści, kremy, żele, płyny i zawiesiny na skórę, a także pudry oraz szampony. Preparaty te zawierają m.in. klotrimazol (np. Clotrimazolum GSK, Clotrimazolum Ziaja, Clotrimazolum Medana), cyklopiroks z olaminą (np. Batrafen), terbinafinę (np. Myconafine, Tersilat, Terbinafina Ziaja), mikonazol (np. Daktarin), bifonazol (np. Mycospor), a także ketokonazol (np. Nizoral, Pirolam) i naftyfinę (np. Exoderil). Wymienione substancje lecznicze stosuje się w celu zwalczania grzybic stóp, pachwin, drożdżyc i wielu innych zakażeń grzybiczych.

Jeśli chodzi o leki na grzybicę skóry stosowane miejscowo, to w początkowych etapach zakażenia bardzo dobre okazują się być produkty bez recepty. Najlepsze maści na grzybicę skóry to często preparaty zawierające klotrimazol, mikonazol lub terbinafinę. Maść na grzybicę skóry bez recepty przynosi najlepsze efekty, gdy jest stosowana regularnie i przez odpowiednio długi czas. Leki bez recepty na kandydozę paznokci również przyniosą efekty (np. Undofen Amorolfina, Pirolam lakier, Oliprox lakier do paznokci), jednak tutaj trzeba podkreślić, że ważne, aby preparat stosować odpowiednio długo – nawet kilka miesięcy. Jeśli nie ma efektów leczenia to należy udać się do lekarza i wtedy najpewniej terapia oprze się na tabletkach na grzybicę.

A co w przypadku grzybicy pochwy? Czy istnieją antybiotyki na grzybicę pochwy bez recepty? Bez recepty nie dostaniemy typowych antybiotyków na grzybicę pochwy, ale istnieją dobre leki przeciwgrzybicze. Silny lek na grzybicę pochwy dostępny bez recepty to preparaty zawierające klotrimazol (np. Canesten, Clotidal Max), mikonazol (np. Pirolam Intima Vag) – jako tabletki lub kapsułki dopochwowe albo krem dopochwowy (np. Clotidal). Na infekcje mieszane, czyli bakteryjno-grzybicze idealnie sprawdzą się kapsułki dopochwowe z fentikonazolem (Gynoxin Uno, Gynoxin Optima) lub krem z tą substancją (Gynoxin). No dobrze, a jeśli chodzi o najsilniejsze leki przeciwgrzybicze, ale na receptę? Już wyjaśniamy!

Jakie są najsilniejsze leki przeciwgrzybicze na receptę?

Sprawa wygląda nieco inaczej w przypadku najsilniejszych leków przeciwgrzybiczych w formie doustnej na receptę. Po pierwsze, są one przeznaczone do leczenia systemowego (układowego), podczas którego terapii poddaje się cały organizm pacjenta. Najsilniejszy lek przeciwgrzybiczy w formie doustnej stosuje się najczęściej wtedy, gdy dana osoba zmaga się z rozległymi zmianami grzybiczymi, a także w sytuacji, w której organizm nie reaguje odpowiednio na leczenie miejscowe. Co ważne, doustne leki przeciwgrzybicze są w Polsce wydawane jedynie na podstawie recepty lekarskiej. Sprawdzą się one dobrze jako leki na grzybicę skóry, gdy terapia z kremami bez recepty nie przynosi efektów. Istnieje kilka grup doustnych leków przeciwgrzybiczych dostępnych na receptę. Poszczególne substancje różnią się zakresem (spektrum) działania, a także mniejszym lub większym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej omawiamy najczęściej spotykane grupy.

Antybiotyki polienowe na grzybicę

Polieny mają szczególne znaczenie kliniczne, ponieważ to właśnie ta grupa leków była stosowana jako pierwsza w terapii przeciwgrzybiczej. Mechanizm ich działania polega na wiązaniu się z ergosterolem zawartym w błonie komórkowej grzybów, co w konsekwencji doprowadza do śmierci jego komórek. Antybiotyki polienowe wykazują najszersze spektrum działania wśród wszystkich leków przeciwgrzybiczych, są skuteczne m.in. wobec: Candida, Aspergillus, Blastomyces, a także Cryptococcus neoformans. Te najsilniejsze leki przeciwgrzybicze z grupy polienów stanowią podstawę terapii w wielu ciężkich zakażeniach grzybiczych.

W lecznictwie wykorzystuje się obecnie trzy cząsteczki: amfoterycynę B, natamycynę oraz nystatynę. Podczas gdy amfoterycyna B jest podawana głównie w postaci infuzji dożylnych, nystatyna wykazuje skuteczność zarówno po zastosowaniu miejscowym, jak i doustnym. Tę ostatnią wykorzystuje się zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu pleśniawek pojawiających się na błonie śluzowej dziąseł, języka, gardła oraz czerwieni wargowej (zawiesina: Nystatyna VP, Nystapol). Tabletki na grzybicę bez recepty nie są dostępne, ale tabletki z nystatyną na receptę (Nystatyna Teva, Nystatyna VP) są przeznaczone zarówno do leczenia grzybic przewodu pokarmowego, jak i profilaktyki pacjentów poddawanych dużym dawkom leków steroidowych i/lub antybiotyków [1-3]. Do grupy polienów zaliczamy również natamycynę — składnik czynny kremów oraz globulek dopochwowych dostępnych na receptę (Pimafucin). Warto zaznaczyć, że to właśnie nystatyna i natamycyna są klasycznymi antybiotykami na grzybicę pochwy.

Czy można dostać flukonazol bez recepty? Leki na grzybicę zawierające pochodne azolu

Azole możemy podzielić na dwie “rodziny”. Pierwsza z nich to imidazole (zawierające dwa atomy azotu w cząsteczce), czyli ketokonazol, mikonazol, fentikonazol oraz klotrimazol, a także druga – triazole (posiadają wbudowane trzy atomy azotu): itrakonazol, flukonazol, worikonazol, izawukonazol, posakonazol. Flukonazol bez recepty nie jest dostępny w Polsce – wszystkie preparaty doustne z tą substancją czynną wymagają recepty lekarskiej. Zarówno imidazole, jak i triazole charakteryzują się jednakowym mechanizmem działania polegającym na blokowaniu produkcji ergosterolu, jednego ze składników budulcowych komórek grzyba. Warto wiedzieć, że imidazole są skuteczne w leczeniu zakażeń dermatofitami i drożdżakami – to właśnie te leki stosuje się na grzybicę skóry i błon śluzowych miejsc intymnych ze względu na toksyczne działanie na ustrój człowieka. Triazole zaś wykazują znacznie mniejszą toksyczność i jednocześnie wyższe powinowactwo do błon komórkowych grzybów (silniej hamują syntezę ergosterolu).

A jakie leki przeciwgrzybicze z tych grup możemy wyróżnić? Na przykład, flukonazol (Flucofast, Fluconazole Polfarmex, Mycosyst, Flucorta) jest skuteczny wobec drożdżaków, Candida albicans, a także Cryptococcus neoformans. Ten najsilniejszy lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli jest często pierwszym wyborem w terapii kandydoz. W przeciwieństwie do innego leku z tej grupy, worikonazolu, nie jest natomiast aktywny wobec grzybów pleśniowych, np. Aspergillus. Worikonazol (Voriconazole Sandoz, Vfend), podobnie jak flukonazol bardzo dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, ale wykazuje szerszy zakres działania (stąd często stosuje się go w przypadku oporności na flukonazol). Nieco słabiej wchłania się natomiast itrakonazol dostępny w postaci kapsułek (Orungal, Itrax, Trioxal, Itragen, Itromyx). Na co dokładnie stosować te produkty? Wśród wskazań do stosowania pochodnych triazolu wymienia się m.in.:

• grzybice skóry, błon śluzowych i paznokci;
• grzybice układowe;
• kandydozy w obrębie narządów płciowych;
• zakażenia drożdżakowe pęcherza moczowego;
• łupież pstry.

Podczas stosowania doustnych leków triazolowych mogą pojawić się nudności, wymioty, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a także bóle głowy. Może dochodzić również do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych [1, 4-6].

Terbinafina na grzybicę — najlepsza maść na grzybicę skóry i tabletki na grzybicę z apteki

Warto też wspomnieć o jednym z najskuteczniejszych leków przeciwgrzybiczych, czyli terbinafinie. Terbinafina jest znana wśród pacjentów głównie jako lek występujący pod postacią kremów oraz aerozoli na skórę (Myconafine, Tersilat, Terbinafina Ziaja – dostępne bez recepty). Najlepsza maść na grzybicę skóry zawierająca terbinafinę charakteryzuje się szerokim spektrum działania i wysoką skutecznością. Jednak gdy leczenie miejscowe zawodzi, w pewnych sytuacjach może być stosowana doustnie (tabletki na grzybicę bez recepty nie są dostępne, ale na receptę można otrzymać: Erfin 250, Myconafine, Lamisil).

Terbinafina podawana doustnie jest skuteczna wobec dermatofitów, pleśni oraz grzybów z rodzajów Malassezia i Candida. To sprawia, że wykorzystuje się ją w przypadku zakażeń grzybiczych skóry oraz grzybic paznokci. Maść na grzybicę skóry bez recepty z terbinafiną często okazuje się wystarczająca w leczeniu powierzchownych zakażeń skóry. Co ciekawe, w przeciwieństwie do doustnych pochodnych triazolu, terbinafina nie jest skuteczna w leczeniu łupieżu pstrego [7].

Jak bezpiecznie stosować najsilniejsze leki przeciwgrzybicze?

Wiedza o tym, co na grzybicę będzie najlepsze to jedno, ale stosując najsilniejsze leki przeciwgrzybicze należy pamiętać o bezpieczeństwie. Maść na grzybicę skóry bez recepty również wymaga właściwego stosowania, aby była skuteczna. Oto ogólne wskazówki dotyczące stosowania leków przeciwgrzybiczych:

• dokładnie zapoznaj się z ulotką leku: Przed rozpoczęciem stosowania leku, przeczytaj uważnie ulotkę, która zawiera informacje na temat dawkowania, sposobu stosowania i ewentualnych skutków ubocznych. Postępuj zgodnie z zaleceniami podanymi na ulotce;
• długotrwałe stosowanie: Grzybica może wymagać długotrwałego leczenia, nawet przez kilka tygodni lub miesięcy. Ważne jest, aby systematycznie przyjmować leki zgodnie z zaleceniami i nie przerywać leczenia wcześniej, nawet jeśli objawy ustępują. Nieregularne lub niedokończone leczenie może prowadzić do nawrotu infekcji;
• przygotuj skórę przed aplikacją: Przed nałożeniem leku na skórę lub paznokcie, upewnij się, że są one czyste i suche. Możesz umyć i wysuszyć odpowiednie obszary przed nałożeniem leku;
• użyj odpowiedniej ilości leku: Stosuj zalecaną ilość leku, tak jak podano na ulotce lub zgodnie z instrukcjami lekarza. Nie stosuj większej ilości leku, niż zalecono;
• unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi: Nie stosuj leków przeciwgrzybiczych w okolicach oczu, ust lub innych obszarów wrażliwych na ich działanie. Może to spowodować podrażnienie lub uszkodzenie;
• kontynuuj leczenie, nawet jeśli objawy ustąpią: Chociaż objawy grzybicy mogą ustąpić po pewnym czasie, ważne jest, aby kontynuować leczenie przez cały okres zalecany przez lekarza lub podany na ulotce. To pomoże całkowicie wyeliminować infekcję i zapobiec jej nawrotom;
• monitoruj ewentualne działania niepożądane: Jeżeli podczas stosowania leków przeciwgrzybiczych pojawią się jakiekolwiek nieprzyjemne objawy lub uczulenie, takie jak pieczenie, swędzenie, zaczerwienienie, obrzęk lub wysypka, należy przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem.

Czego nie lubią grzyby w organizmie? 7 wskazówek profilaktycznych przeciwko grzybicy

Leki przeciwgrzybicze to jedno, ale zawsze lepiej przeciwdziałać niż leczyć. Warto dowiedzieć się, jak przeciwdziałać pojawieniu się grzybicy, zamiast później szukać najsilniejszego leku przeciwgrzybiczego. Profilaktyka przeciwgrzybicza ma na celu zapobieganie rozwojowi i pojawieniu się grzybic. Właściwa higiena i odpowiednie nawyki mogą być równie skuteczne jak najlepsza maść na grzybicę skóry w zapobieganiu infekcjom. Oto kilka zasad i zaleceń, które mogą pomóc w profilaktyce przeciwgrzybiczej:

• dbaj o higienę: Pamiętaj o regularnym myciu i suszeniu skóry, w szczególności między palcami u stóp i rąk, aby uniknąć powstawania wilgoci. Unikaj również chodzenia boso w miejscach publicznych, takich jak baseny i prysznice oraz używaj oddzielnych ręczników i mydła. Właściwa higiena to podstawa w zapobieganiu konieczności stosowania leków na grzybicę;
• noś właściwe obuwie: Obuwie powinno być wygodne i zapewniać właściwą wentylację, aby uniknąć tworzenia się wilgoci. Unikaj noszenia długotrwale butów, takich jak adidasy lub buty sportowe, zwłaszcza w warunkach ciepłych i wilgotnych;
• używaj oddzielnych narzędzi: Używaj oddzielnych narzędzi do pielęgnacji stóp i paznokci, takich jak pilniki oraz nożyczki i nie wymieniaj ich z innymi osobami. To pomoże uniknąć konieczności szukania leku na grzybicę paznokci;
• unikaj odzieży przylegającej: Unikaj noszenia ciasnych ubrań, które mogą blokować wentylację skóry. Szczególnie ważne jest to w przypadku bielizny, która może sprzyjać rozwojowi grzybicy pochwy;
• korzystaj tylko z własnych rzeczy: Unikaj używania wspólnych przedmiotów, takich jak ręcznik czy materac. Dzielenie się rzeczami osobistymi może prowadzić do przenoszenia grzybów między osobami;
• unikaj nadmiernej wilgoci: Unikaj przebywania w wilgotnym miejscu i kontroluj poziom wilgoci w swoim domu. Można użyć oczyszczaczy powietrza i wentylatorów do wentylacji powietrza. Wilgoć sprzyja rozwojowi grzybów, dlatego jej kontrola jest kluczowa;
• kontrola cukrzycy: osoby z cukrzycą są bardziej narażone na grzybicę, dlatego ważne jest utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Dobrze kontrolowana cukrzyca zmniejsza ryzyko konieczności stosowania silnych leków na grzybicę.

Podsumowanie

Jeśli zastanawiasz się, co na grzybicę można kupić bez recepty, warto wiedzieć, że leki doustne na grzybicę bez recepty nie są dostępne w Polsce. Flukonazol bez recepty również nie jest dostępny – wszystkie tabletki na grzybicę bez recepty po prostu nie istnieją w polskich aptekach. W aptekach bez recepty znajdziesz jednak skuteczne leki przeciwgrzybicze stosowane miejscowo, takie jak kremy, maści, szampony, płyny i lakiery do paznokci, które pomagają w leczeniu m.in. grzybicy skóry, stóp, paznokci i pochwy. Najlepsza maść na grzybicę skóry zawiera m.in. klotrimazol (np. Clotrimazolum GSK, Clotrimazolum Ziaja), mikonazol (np. Daktarin), terbinafinę (np. Myconafine, Tersilat) i cyklopiroks (np. Batrafen). W przypadku bardziej zaawansowanych zakażeń konieczne mogą być najsilniejsze leki przeciwgrzybicze dostępne na receptę, takie jak flukonazol (np. Flucofast, Mycosyst), itrakonazol (np. Orungal, Itrax) czy terbinafina doustna (np. Lamisil). Dla kobiet dostępne są również leki na kandydozę pochwy – silny lek na grzybicę pochwy to np. globulki z klotrimazolem (Canesten) lub fentikonazolem (Gynoxin). Niezależnie od terapii, ważna jest odpowiednia higiena i profilaktyka, by zapobiegać nawrotom choroby. Jeśli objawy nie ustępują mimo leczenia, należy skonsultować się z lekarzem, który może przepisać najsilniejszy lek przeciwgrzybiczy dostosowany do rodzaju zakażenia.

Najczęściej zadawane pytania o leki przeciwgrzybicze