Jak powinna wyglądać dieta w PCOS?

Leczenie zespołu policystycznych jajników (PCOS) powinno być dostosowane do indywidualnych oczekiwań pacjentki oraz dominujących objawów choroby. Przed rozpoczęciem terapii należy uwzględnić status prokreacyjny oraz długofalowe konsekwencje PCOS. Leczenie powinno być wielostronne, respektujące nieprawidłowe miesiączkowanie, niepłodność, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia lipidowe oraz objawy nadmiaru androgenów. Kluczowe w postępowaniu terapeutycznym są działania  mające na celu zmianę stylu życia, polegające na stosowaniu diety sprzyjającej utrzymaniu lub obniżeniu masy ciała, regularnej aktywności fizycznej, a także odpowiedniej suplementacji. Zalecane diety dla PCOS:

• fleksitarianizm;
• dieta DASH;
• diety o niskim indeksie glikemicznym;
• diety roślinne.

Połączenie diety DASH z zasadami diety o niskim indeksie glikemicznym i ograniczeniem spożycia mięsa zapewni doskonały model żywienia w zespole policystycznych jajników. Podstawowe zasady diety w zespole policystycznych jajników są następujące:

• Zbilansowana dieta (taka, która zawiera warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby, chude gatunki mięs, produkty nabiałowe, orzechy i nasiona).
• Regularnie spożywane posiłki w ciągu dnia (co oznacza, przerwy między posiłkami nie powinny być dłuższe niż 3,5 godzin).
• Dostarczanie odpowiedniej ilości wody  (nie wliczając w to kawy i mocnej czarnej herbaty, najlepszym wyborem jest woda).

Co brać na zespół policystycznych jajników? Suplementy na PCOS

Zgodnie z definicją, suplementacja diety stanowi jej uzupełnienie, a zatem dostarczenie organizmowi substancji, których niedobory mogą występować w codziennym jadłospisie. Suplementy diety zalecane są osobom, u których zapotrzebowanie na niezbędne składniki (witaminy, składniki mineralne) jest większe niż możliwości dostarczenia ich z pożywieniem. 

Witamina D

Najnowsze badania potwierdzają, że suplementacja witaminą D u kobiet z PCOS z niedoborami może mieć korzystny wpływ na poprawę wskaźników insulinooporności. Wskazują także na możliwą poprawę profilu lipidowego i stanu zapalnego. W zależności od wyjściowego stężenia 25(OH)D3 w surowicy stosuje się preparaty cholekalcyferolu w dawkach 2000–4000 IU na dobę, natomiast w przypadku stężeń poniżej 10 ng/ml (25 nmol/l) wysokie dawki przez 6–8 tygodni, to jest 50 000 IU doustnie raz w tygodniu lub 3 razy w tygodniu przez miesiąc, a następnie dawkę profilaktyczną. 

Należy pamiętać, że witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, dlatego zbyt wysokie dawki, niedopasowane do potrzeb organizmu mogą kumulować się i działać toksycznie na organizm. Dawka suplementu witaminy D powinna być każdorazowo ustalana z lekarzem.

Inozytol (witamina B8) 

Według badań suplementacja inozytolu wpływa pozytywnie na regulację hormonalną u kobiet  z PCOS i z hirsutyzmem. Dodatkowo poprawia wrażliwość komórek na insulinę, obniża poziom LH i testosteronu. Ponadto wpływa również na spadek masy ciała.  Stosowanie 2x 2000 mg mioinozytolu dziennie jest bezpiecznym i obiecującym narzędziem w skutecznej poprawie objawów i niepłodności u pacjentek z PCOS.

Kwasy Omega-3 

Przeprowadzone badania wykazały, że regularne spożywanie kwasów Omega-3 prowadzi do wyregulowania „wolnego” testosteronu u kobiet z PCOS.  Co więcej, suplementacja Omega 3 wpływa pozytywnie na owulację i płodność. Ponadto pomaga również poprawić wrażliwość komórek na insulinę. Suplementacja omega-3 może spowodować powrót regularnych krwawień miesiączkowych, a także poprawić profil lipidowy we krwi. Kwasy omega-3 naturalnie występują  m.in. w rybach, owocach morza i oleju rybnym, a także w oleju lnianym i nasionach lnu.

NAC 

Substancja NAC jest pochodną aminokwasu cysteiny, która wytwarzana jest w organizmie człowieka. NAC przywraca równowagę hormonalną wśród kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Cysteina może być także dostarczana z produktów spożywczych takich jak mięso, jajka, mleko, orzechy ziemne, soczewica, soja czy nasiona słonecznika. W badaniach wykazano, że stosowanie NAC u kobiet z PCOS wpływa na stymulację owulacji, jak również zwiększony odsetek ciąż. NAC może być stosowana zarówno u kobiet z PCOS opornych na cytrynian klomifenu, jak również w celu uzupełnienia terapii cytrynianem klomifenu. 

PCOS – jakie suplementy warto stosować?

W toku przeprowadzanych badań okazało się, że w przypadku PCOS bardzo duże korzyści przynosi zadbanie o prawidłową dietę, która wzbogacona jest odpowiednią suplementację:  witaminę D, EPA i DHA, inozytol oraz NAC.

Vitrum D3 Forte, kapsułki

Aptek Tran, kapsułki

Solgar Mio-inozytol, kapsułki

NAC+ 600mg, kapsułki

Miovelia Nac 15, kapsułki

Jakie są leki na PCOS na receptę?

Lekiem pierwszego rzutu w leczeniu zaburzeń płodności w PCOS jest cytrynian klomifenu (CC). Jest podawany w celu indukcji owulacji i poprawy sukcesu zapłodnienia w procedurach wspomaganego rozrodu. Niestety u wielu kobiet zauważa się problem związany z opornością na ten lek. Może to  dotyczyć nawet 20% pacjentek.

W badaniach wykazano, że NAC w połączeniu z CC znacząco zwiększa wskaźnik owulacji i ciąż w stosunku do monoterapii cytrynianem klomifenu.  Badanie wykazało, że NAC skutecznie stymuluje owulację– wskaźnik owulacji wzrósł znacząco z 17,9% (u kobiet stosujących wyłącznie CC) do 52,1% (u kobiet stosujących CC+NAC). Ponadto w grupie stosującej CC po włączeniu NAC wskaźnik ciąż wzrósł o 11,5%. 

Podsumowanie 

PCOS jest uznawane za jedno z najczęstszych schorzeń XXI wieku. Leczenie obejmujące zmianę stylu życia i modyfikacje dietetyczne, farmakoterapię, może być dodatkowo uzupełnione przez odpowiednio dobraną suplementację, należy jednak pamiętać, że nie zastąpi ona farmakoterapii ani koniecznych zmian stylu życia. Suplementację należy skonsultować z lekarzem. Ważne także, aby zachować zdrowy rozsądek i nie porywać się na stosowanie każdego proponowanego w mediach suplementu, ani nie suplementować wszystkich możliwych preparatów naraz.