Cholesterol w ciąży – jakie ma znaczenie?

Cholesterol kobiet w ciąży, już od pierwszego trymestru ulega podwyższeniu w sposób fizjologiczny, ponieważ jest on potrzebny do zwiększonej produkcji hormonów ciążowych, takich jak progesteron. Cholesterol, który dzieli się na „dobry” (HDL) oraz „zły” (LDL), a także trójglicerydy w czasie ciąży rosną o ok. 10–20 procent. To źródło syntezy wielu istotnych w tym czasie hormonów, które odpowiadają za prawidłowy rozwój łożyska i płodu.

Jakie są normy cholesterolu w ciąży?

Obecne normy cholesterolu dla dorosłego człowieka wyglądają następująco:

• trójglicerydy: < 150 mg/dl na czczo i < 175 mg/dl nie na czczo;
• cholesterol LDL: < 115 mg/dl na czczo i nie czczo – dla małego ryzyka sercowo-naczyniowego; < 100 mg/dl – dla umiarkowanego ryzyka sercowo-naczyniowego; < 70 mg/dl – dla dużego ryzyka sercowo-naczyniowego; < 55 mg/dl – dla bardzo dużego ryzyka sercowo-naczyniowego; < 40 mg/dl dla ekstremalnego ryzyka sercowo-naczyniowego;
• cholesterol HDL: > 40 mg/dl na czczo i nie na czczo;
• cholesterol całkowity: < 190 mg/dl na czczo i nie na czczo.

Prawidłowy poziom cholesterolu w ciąży jest natomiast trudny do określenia. Z uwagi na indywidualne potrzeby organizmu każdej kobiety, normy te mogą się różnić. Stężenie cholesterolu wzrasta zazwyczaj ze 120 do 280 mg/dl. W przypadku wzrostu poziomu cholesterolu powyżej 280 mg/dl lekarz prowadzący ciążę powinien zlecić dodatkowe badania diagnostyczne oraz stale monitorować stan zdrowia kobiety i dziecka.

Jak wygląda badanie cholesterolu w ciąży?

Badaniem służącym oznaczeniu poziomu cholesterolu całkowitego, jego frakcji i trójglicerydów jest lipidogram. Nie jest to badanie wykonywane rutynowo u kobiet spodziewających się dziecka. Dlatego w ciąży rzadko wykonywane są badania laboratoryjne mające na celu ocenić poziom cholesterolu i pozostałych lipidów, ponieważ wiemy, że ulegną one zwiększeniu. Cholesterol w ciąży najczęściej bada się u kobiet, które:

• mają podwyższone BMI;
• miały podwyższony lipidogram przed zajściem w ciążę;
• chorują na nadciśnienie tętnicze;
• mają w rodzinie przypadki chorób sercowo-naczyniowych;
• nie prowadzą zdrowego trybu życia, ani nie mają zbilansowanej diety;
• cierpią na hipercholesterolemię rodzinną, która jest diagnozowaną w dzieciństwie.

Jak obniżyć cholesterol w ciąży?

Podstawowym zaleceniem prowadzącym do obniżania poziomu cholesterolu jest zmiana diety i stylu życia. W niektórych przypadkach należy wprowadzić leczenie farmakologiczne. Co ważne, nie zaleca się stosowania u kobiet w ciąży statyn. W ich przypadku należy zastosować inną formę leczenia. Co powinny jeść kobiety w ciąży, aby obniżyć cholesterol? Wśród zalecanych produktów można wymienić:

• świeże owoce i warzywa, rośliny strączkowe;
• grube kasze (najlepiej gryczana i pęczak);
• chudy drób;
• ryby (staraj się wybierać tłuste, drobne ryby morskie);
• chude przetwory mleczne;
• pełnoziarniste pieczywo, makarony i ryż;
• płatki owsiane i gryczane, otręby;
• awokado;
• nasiona i orzechy;
• cynamon;
• czosnek;
• zielona herbata.

Z kolei czego powinny unikać kobiety w ciąży, chcąc obniżyć cholesterol? Oto lista produktów, których powinny wystrzegać się przyszłe mamy:

• tłustych mięs (wieprzowina, baranina);
• tłustych przetworów mięsnych (parówki, pasztety, kiełbasa, tłuste wędliny);
• produktów zawierających olej palmowy (kremy do smarowania pieczywa, masło orzechowe o niekorzystnym składzie,  produkty czekolado podobne, wyroby ciastkarskie i piekarnicze);
• produktów zawierających tłuszcze trans: chipsy, słone przekąski, słodycze i ciastka kupowane w sklepie, pączki i drożdżówki, fast foody, twarde margaryny;
• białego pieczywa, białego ryżu i białych makaronów;
• słodzonych soków i napojów, w tym gazowanych.

Podsumowanie

Odpowiednia, zbilansowana dieta jest kluczowa dla utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu w ciąży. Kobiety, które mają wysoki cholesterol, już przed ciążą powinny zmodyfikować swoją dietę, eliminując z niej produkty pochodzenia zwierzęcego (tłuszcze nasycone) i zastępując je tłuszczami nienasyconymi. Nie można zapominać o znaczeniu aktywności fizycznej w czasie ciąży. Regularne ćwiczenia, dostosowane do stanu ciąży, mogą pomóc nie tylko utrzymać dobrą kondycję, ale również przygotować się do porodu.