, , , ,

Jakie są naturalne sposoby na obkurczenie migdałków u dziecka?

Jak obkurczyć trzeci migdał u dziecka?

Przerośnięte migdałki to częste schorzenie występujące u małych dzieci. Jakie leki i suplementy diety będą pomocne w obkurczaniu przerośniętych migdałków? Kiedy konieczny okazać się może zabieg operacyjny? Na te pytania odpowie poniższy artykuł.
Jak obkurczyć trzeci migdał u dzieci? (fot. Canva)

Migdałki są ważną częścią układu odpornościowego człowieka. Tworzą cały układ tkanki limfatycznej gardła, zwanej pierścieniem Waldeyera. Chronią organizm przed infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi. U dzieci często można zaobserwować ich przerost. 

Dotyczy to zwykle trzeciego migdałka, a wynika to ze wzmożonej pracy układu limfatycznego, który intensywnie się rozwija i pracuje. 

Kiedy najczęściej przerasta trzeci migdał?

Przerost migdałka gardłowego, zwanego też trzecim migdałkiem, obserwuje się najczęściej u dzieci między 4. a 7. rokiem życia. Porównuje się jego przyrost do wielkości nosogardła małego pacjenta. 

Zwykle po 7. roku życia, wraz ze wzrostem kości twarzoczaszki i nosogardła, problem przerośniętego migdałka nie jest już tak istotny z laryngologicznego punktu widzenia. U niektórych pacjentów wówczas objawy chorobowe, jakie daje przerost migdałka, znacznie się zmniejszają. 

Trzeci migdał u dzieci.

Jakie mogą być objawy przerośniętego migdałka?

Obserwując nasze dziecko, jesteśmy w stanie stwierdzić, że coś jest nie tak. Jaki wpływ ma przerośnięty migdał na zachowanie dziecka? Do najczęstszych objawów przerostu migdałka zaliczamy:

  • oddychanie dziecka ustami zamiast nosem. W wyniku czego do układu oddechowego dostaje się powietrze zimne, nieogrzane, często zanieczyszczone, prowadząc często do infekcji;
  • wady zgryzu są wynikiem oddychania ustami, co powoduje zmniejszenie górnego łuku zębowego a poszerzenie dolnego, do przodu wysuwają się jedynki i dwójki, a opada żuchwa;
  • problemy ze słuchem – dochodzi do zablokowania przewodów słuchowych. Dziecko słabiej słyszy, “jakby znajdowało się pod wodą”. Poza tym przypadłość ta bywa trudna do uchwycenia przez rodziców, małe dziecko zwykle nie uświadomi sobie samo tego faktu;
  • problemy z wymową – pojawiają się zwykle w związku z niedosłuchem i wadą zgryzu;
  • chrapanie, które może powodować bezdech senny, drażliwość i niewyspanie w dzień. Obturacyjny bezdech senny jest bezwzględnym wskazaniem do wycięcia migdałków;
  • nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie zatok.

Jak obkurczyć migdałki u dziecka?

Przerośnięte migdałki podniebienne czy migdał gardłowy można poddać obkurczeniu, stosując leczenie farmakologiczne. Decyzję o leczeniu powinien podjąć lekarz, który podczas badania sprawdzi rozległość zmian, stopień przerostu oraz objawy dodatkowe, które mogą pogorszyć jakość życia oraz wpłynąć na zdrowie małego pacjenta. 

Przy dodatkowych objawach jak niedosłuch, nawrotowe zapalenie ucha środkowego czy bezdech senny lekarz prawdopodobnie skieruje pacjenta na wycięcie migdałka. Zabieg jest zwany tonsillektomią.

Zabieg jest z reguły nieskomplikowany, trwa krótko, przeciętnie około 30 minut do jednej godziny. Obecnie używane są specjalne narzędzia chirurgiczne (elektronarzędzia), które minimalizują krwawienia śródoperacyjne, oraz techniki endoskopowe, które zmniejszają inwazyjność zabiegu i pomagają szybciej wrócić do zdrowia po operacji. 

Domowymi sposobami na obkurczenie migdałków są inhalacje. Są one bezpieczną formą leczenia, przynoszącą dobre efekty.

Wdychanie naparów ziół: macierzanki, szałwi, tymianku, kory dębu czy rumianku ma działanie przeciwobrzękowe i przeciwzapalne. Niemniej jednak może nie sprawdzić się u młodszych dzieci, ze względu na bezpieczeństwo stosowania związane z ryzykiem oparzenia. Napary ziołowe nie nadają się do stosowania w inhalatorze, ze względu na ryzyko uszkodzenia sprzętu. 

Płukanie gardła wodą z solą sprawdzi się u starszych dzieci i dorosłych, niestety u młodszych dzieci zabieg taki jest niemożliwy. 

Jakie leki na powiększony migdał można kupić bez recepty?

Syrop na obkurczenie migdałów

Syropem, który może być stosowany w łagodzeniu przerostu migdałków jest Thonsilan.

Jest to ziołowy preparat z dodatkiem propolisu. Zawiera ekstrakt z tymianku, pelargonii, rumianku, prawoślazu oraz pierwiosnka. Dodatkowo zawiera cynk, który stymuluje układ odpornościowy do walki z infekcjami. Ekstrakty ziołowe działają przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i powlekająco. Zmniejszają suchość błon śluzowych gardła i ich podrażnienie. 

Produkt jest przeznaczony dla dzieci od czwartego roku życia. Ostrożność powinni zachować pacjenci z nadwrażliwością na składniki ziołowe preparatu oraz uczuleni na wyroby zawierające  propolis. Syrop podaje się raz dziennie po 5 ml (1 łyżeczka od herbaty) dzieciom w wieku od 4 do 9 lat. Starsze dzieci i dorośli mogą stosować produkt raz lub dwa razy dziennie po 10 ml.

Aerozole i pastylki na gardło a przerośnięty migdał

Alternatywą dla leków doustnych są aerozole do jamy ustnej i gardła. Dzieciom powyżej czwartego roku życia, które umieją ssać, można zalecić pastylki i tabletki do ssania. 

Jakie składniki powinien zawierać spray i tabletki do ssania na gardło? Preparaty te zwykle zawierają wyciągi roślinne z szałwi, tymianku, prawoślazu, pierwiosnka, dziewanny, bzu czarnego. Mogą zawierać propolis, który działa przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie. 

Spray do gardła może zawierać dodatkowo porost islandzki, który nawilża i powleka błonę śluzową jamy ustnej i gardła. 

Niektóre preparaty zawierają jony srebra, które wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, nie wysuszając dodatkowo gardła. Do preparatów stosowanych w celu obkurczenia migdałków należą między innymi Argentin T,  Gardlox, tabletki Amolowe, czy tabletki Tymianek i Podbiał.

Jakie są leki z probiotykami na przerost migdałków?

W leczeniu przerostu migdałków stosowany jest szczep również Streptococcus salivarius K12. Wykazano, że stosowanie tego szczepu przez 90 dni zmniejszyło zachorowalność na zapalenie gardła i migdałków oraz zapaleń ucha u dzieci. Na polskim rynku dostępne są tylko preparaty marki Entitis.

Czy leki homeopatyczne działają w przeroście migdałków?

Niektóre leki homeopatyczne, dostępne w leczeniu schorzeń układu oddechowego i przerośniętych migdałków, nie mają tych wskazań w informacji dla pacjenta. Ich stosowanie może być wyłącznie oparte o doświadczenie lekarza, który je zaleca. 

Na rynku dostępne są krople Heel Lymphomyosot.  W informacji dla pacjenta są wskazania przerostu migdałków gardłowych i stan zapalny migdałków. Zwykle stosuje się je od 20 do 30 kropli trzy razy na dobę. Produkt jest dostępny wyłącznie z przepisu lekarza. 

Jakie leki na przerośnięty migdałek może przepisać lekarz?

Sterydy donosowe

Glikokortykosteroidy donosowe stosuje się często w leczeniu przerośniętych migdałków. Ich działanie opiera się na efekcie przeciwzapalnym, udrożnieniu nosa i oczyszczaniu zatok. 

Dziecko z przerostem migdałków może mieć problem z oddychaniem przez nos. Podanie  sterydów donosowch powoduje ułatwienie oddychania poprzez zmniejszenie obrzęku i stanu zapalnego. 

U dzieci najczęściej stosuje się jedną dawkę raz na dobę, uprzednio stosując aerozol adrenomimetyczny, a więc obkurczający obrzękniętą śluzówkę nosa (roztwór ksylometazoliny lub oksymetazoliny). Przed pierwszym użyciem należy wstrząsnąć butelkę, czynność tą należy również gdy minęło 14 dni od ostatniego użycia. 

Na co zwrócić uwagę podczas długotrwałego stosowania aerozoli ze sterydem? Może dojść do zahamowania wzrostu u dzieci, którym długotrwale podaje się ten rodzaj leków. Należy zachować ostrożność i monitorować wzrost i rozwój dzieci. W przypadku zahamowania wzrostu zmniejsza się dawkę kortykosteroidu do dawki najmniejszej skutecznej i kontynuuje terapię pod opieką pediatry. 

Innym działaniem, mogącym negatywnie wpłynąć na zdrowie dzieci jest zaburzenie widzenia, po długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów. Należy wówczas skonsultować się z okulistą i wykluczyć inne schorzenia narządu wzroku (jaskra, centralna chorioretinopatia surowicza-CSCR). Inne działania niepożądane po długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów miejscowych

Do najczęstszych działań niepożądanych należą:

  • krwawienia z nosa;
  • podrażnienie błony śluzowej nosa;
  • kichanie;
  • zapalenie gardła i górnych dróg oddechowych;
  • ból głowy;
  • skurcz oskrzeli i duszność;
  • jaskra;
  • nieostre widzenie;
  • zaburzenia ze strony żołądka i jelit.

Długi okres  stosowania oraz wysokie dawki glikokortykosteroidów donosowych sprzyjać mogą zaburzeniom hormonalnym na drodze przysadka mózgowa i kora nadnerczy. Kora nadnerczy może zmniejszyć wytwarzanie kortyzolu i zaburzyć pracę całego organizmu. 

Preparaty: Flixonase aerozol, Flixonase Nasule, Avamys – zawierają flutykazon.

Nasonex, Metmin, Pronasal – zawierają mometazon.

Leki recepturowe na przerost migdałków u dzieci

Do dyspozycji lekarza są leki recepturowe, które pomagają zmniejszyć obrzęk i umożliwiają oddychanie przez nos. Najczęściej stosuje się je w postaci kapsułek skrobiowych, zawierających Diphergan (prometazynę) oraz efedrynę. Proszki te zwane są także “proszkami krakowskimi”. Ze względu na zawartość obu składników, znoszą one wzajemnie swoje działania uboczne, powodując udrożnienie nosa i zmniejszenie obrzęku gardła i migdałów. 

Obecnie są raczej rzadziej przepisywane przez lekarzy ze względu na mniejszy stosunek korzyści do ryzyka ich działania. Wymagają przygotowania w recepturze aptecznej i odpowiedniego  podania. 

U pacjentów z nadczynnością tarczycy efedryna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie pracy serca. Niebezpieczna jest także u pacjentów z chorobami serca i nadciśnieniem (arytmia, choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, zarostowe choroby naczyń krwionośnych). Nie jest wskazana u pacjentów z jaskrą i cukrzycą.

Prometazyna działa przeciwwymiotnie, uspokajająco, antyalergicznie. Zmniejsza ilość wydzieliny w drogach oddechowych, ale może powodować jej zagęszczanie i utrudnianie jej eliminacji. Nie jest wskazana dla dzieci poniżej drugiego roku życia, ze względu na hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Nie można jej stosować u dzieci z objawami zespołu Reya. 

Podsumowanie

W leczeniu przerostu migdałków istotna jest właściwa diagnoza i ocena wpływu schorzenia na jakość życia pacjenta. Wiele objawów dodatkowych jak niedosłuch czy bezdech senny są wskazaniem do operacyjnego wycięcia migdałków. 

W innych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze. Do dyspozycji lekarza i pacjenta są leki, suplementy diety czy produkty homeopatyczne, o udowodnionym wpływie na zmniejszenie przerostu migdałków. Warto pamiętać o produktach wspierających odporność i domowych sposobach leczenia, które mogą przynieść bardzo dobre efekty kliniczne. 

Bibliografia

  1. 1.Charakterystyka produktu leczniczego Metmin, Flixonase
  2. 2. Receptura apteczna Renata Jachowicz-Proszki z efedryną
  3. 3. Przerost migdałków- Medycyna Praktyczna dr n. med.Mariola Zagor

Omawiane substancje

  • Bez czarny

    Bez czarny jest rośliną, która zawiera substancje lecznicze wykorzystywane w medycynie naturalnej. Te substancje mają działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.
    Surowce roślinne
  • Flutykazon

    Flutykazon jest lekiem stosowanym w leczeniu astmy i alergii. Substancja ta działa przeciwzapalnie i zmniejsza obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych.
    substancje syntetyczne
  • Kwiat pierwiosnka lekarskiego

    Kwiat pierwiosnka lekarskiego jest substancją leczniczą stosowaną w medycynie naturalnej ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest wykorzystywany w leczeniu chorób reumatycznych, bólu mięśni i stawów oraz migreny.
    Surowce roślinne
  • Macierzanka tymianek

    Macierzanka i tymianek to zioła o silnym działaniu antybakteryjnym i przeciwzapalnym. Mogą być stosowane w leczeniu infekcji dróg oddechowych oraz do łagodzenia bólu gardła.
    Surowce roślinne
  • Mometazon

    Mometazon to syntetyczny kortykosteroid stosowany w leczeniu chorób skóry i alergii. Substancja ta działa przeciwzapalnie i przeciwalergicznie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Szałwia lekarska

    Szałwia lekarska to roślina o właściwościach przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych, która pomaga zwalczać infekcje. Dodatkowo, działa przeciwzapalnie, ściągająco, łagodzi ból i przyspiesza gojenie ran.
    Surowce roślinne
  • Wyciąg z pierwiosnka lekarskiego

    Wyciąg z pierwiosnka lekarskiego jest stosowany w medycynie naturalnej. Ma działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.
    Surowce roślinne
  • Ziele macierzanki piaskowej

    Ziele macierzanki piaskowej jest rośliną zielną o intensywnym zapachu. Jest wykorzystywana w medycynie naturalnej jako środek przeciwzapalny i przeciwbakteryjny.
    Surowce roślinne

Omawiane schorzenia

  • Ostre zapalenie migdałków

    Ostre zapalenie migdałków jest chorobą zakaźną, która charakteryzuje się bólem gardła, gorączką oraz obrzękiem migdałków. W leczeniu stosuje się antybiotyki oraz leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.
  • Zapalenie migdałków podniebiennych

    Zapalenie migdałków podniebiennych jest chorobą zakaźną, która charakteryzuje się bólem gardła, gorączką oraz obrzękiem migdałków. Może wystąpić u osób w każdym wieku, ale najczęściej dotyka dzieci i młodzież.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , .