Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Co to jest tężyczka? Jak ją leczyć?
Co to jest tężyczka?
Tężyczka to choroba, która polega na wzmożonej pobudliwości nerwów kontrolujących skurcze mięśni. W efekcie dochodzi do nadmiernych skurczów. Dotyczy to zarówno mięśni szkieletowych jak i gładkich. Istnieją dwie postacie choroby:
- tężyczka jawna: w jej przypadku dochodzi do zaburzeń gospodarki wapnia. Pierwiastek ten bierze udział w kurczliwości mięśni oraz przesyłaniu bodźców nerwowych. U chorych z tężyczką diagnozuje się niedobór wapnia oraz zaburzenia pogłębiające ten niedobór, czyli nadmiar fosforu w organizmie oraz silną alkalozę.
- tężyczka utajona: charakteryzuje się niespecyficznymi objawami. Poziom wapnia może być w normie. Obserwuje się jednak niedobory magnezu i podwyższenie poziomu pH w organizmie [1,2].
Jakie są przyczyny tężyczki?
Przyczyny tężyczki mogą być różnorodne, wśród nich najważniejsze to:
- hipokalcemia, czyli zbyt niski poziom wapnia we krwi;
- hipomagnezemia, czyli zbyt niski poziom magnezu we krwi;
- hipokaliemia, czyli zbyt niski poziom potasu we krwi;
- niewydolność przytarczyc, które regulują poziom wapnia we krwi;
- nadużywanie alkoholu, prowadziące do niedoborów elektrolitowych;
- leki, takie jak diuretyki, które mogą zaburzać równowagę elektrolitów.
Stres a tężyczka. Czy to choroba zestresowanych ludzi?
Stres może bezpośrednio wpłynąć na pojawienie się tężyczki, ponieważ wywołuje w organizmie szereg reakcji, które zakłócają normalne funkcjonowanie mięśni i nerwów. Kiedy jesteśmy pod wpływem stresu, nasze ciało traci ważne minerały, takie jak wapń i magnez, które są niezbędne do prawidłowej pracy mięśni. Dodatkowo, stres zwiększa produkcję adrenaliny, co może obniżyć poziom wapnia w krwi, prowadząc do skurczów mięśniowych. Ponadto, reakcja na stres może prowadzić do przyspieszonego oddychania, co zmniejsza ilość dwutlenku węgla w krwi i może wywołać skurcze. Stres również zachęca do przyjmowania niezdrowych nawyków, które mogą dodatkowo pogarszać równowagę minerałów w organizmie. W ten sposób stres tworzy warunki sprzyjające rozwojowi tężyczki, wpływając negatywnie na zdrowie mięśni i nerwów.
Jakie są objawy tężyczki?
Do typowych objawów tężyczki zaliczamy drętwienie i mrowienie w ciele. Najczęściej dotyczy to opuszków palców i okolicy ust. Podczas napadu tężyczki dochodzi do skurczów mięśni w całym ciele. Czasem taki napad przypomina padaczkę i właśnie od różnicowania między padaczką a tężyczką rozpoczyna się diagnostykę. Do niespecyficznych objawów tężyczki jawnej, które są charakterystyczne dla tężyczki utajonej, należą:
- przewlekłe zmęczenie;
- zaburzenia nastroju;
- drażliwość;
- potliwość;
- bóle głowy;
- bóle brzucha;
- drżenie mięśni [1-3].
Tężyczka: jakie badania wykonać w celu zdiagnozowania choroby?
Standardem w diagnozie tężyczki jest tak zwana próba tężyczkowa, w której przeprowadza się badanie potencjałów z elektrody igłowej umieszczonej w dłoni w odpowiednich warunkach. Niestety dzięki temu badaniu można odczytać jedynie, czy w mięśniach doszło do zaburzeń elektrolitowych, co nie zawsze jest jednoznaczne z występowaniem tężyczki. Kolejnym badaniem jest podanie pacjentowi soli wapnia i magnezu, a następnie obserwowanie efektów. Poprawa stanu zdrowia jest często interpretowana jako występowanie tężyczki. Często jednak zdarza się, że pomimo badań niewskazujących na występowanie schorzenia, stawiana jest diagnoza na podstawie samego wywiadu. Z tej przyczyny tężyczka jest uznawana za chorobę ciężką do diagnozy, ze względu na różnorakość postaci i przyczyn występowania [1].
Jak leczyć tężyczkę?
To jak leczyć tężyczkę zależy od zdiagnozowanych zaburzeń. Jeśli występują niedobory magnezu oraz wapnia, leczenie rozpoczyna się od uzupełnienia pierwiastków. Warto też wdrożyć dietę uzupełniającą pokarm w wapń i magnez. Jeśli tężyczka jest wynikiem występującej choroby, to leczenie schorzenia opiera się o terapię choroby podstawowej [2].
Czy tężyczka jest groźna?
Tężyczka sama w sobie może być nieprzyjemna i powodować dyskomfort, ale zazwyczaj nie jest bezpośrednio groźna dla życia. Objawy tężyczki mogą być alarmujące i nieprzyjemne dla osoby doświadczającej tych symptomów. W przypadkach łagodnych, tężyczka może być zarządzana poprzez <a href=”/tag/suplementacja-mineralow/” title=”suplementacja minerałów” class=”to-tag” data-termid=”32900″>suplementację minerałów (takich jak wapń i magnez) oraz poprzez zmiany w stylu życia, które pomagają utrzymać równowagę elektrolitów w organizmie.
Jednak w niektórych sytuacjach, jeśli tężyczka jest wynikiem poważniejszych zaburzeń metabolicznych, takich jak hipokalcemia (niski poziom wapnia we krwi) spowodowana przez hipoparatyreoidyzm, czy zaburzenia równowagi elektrolitowej, może wymagać bardziej intensywnego leczenia. Nieleczona, może prowadzić do komplikacji, takich jak trwałe skurcze mięśni, które mogą wpływać na oddychanie lub powodować inne poważne problemy zdrowotne.
Czy można zapobiec wystąpieniu tężyczki?
O zapobieganiu tężyczce powinny pomyśleć osoby, które przebyły zabieg usunięcia przytarczyc, cierpią na nowotwór tarczycy. Także dla osób, które mają zaburzenia wchłaniania pokarmu, czyli takich z chorobami jelit suplementacja magnezu i wapnia jest dobrym wyborem. Warto pamiętać o lekach, które mogą spowodować zaburzenia elektrolitowe. Są to leki moczopędne stosowane w nadciśnieniu tętniczym, takie jak diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid: Furosemidum, Diured, Toramide, Trifas) [2,3].
Podsumowanie
Tężyczka jest zaburzeniem charakteryzującym się nadmierną pobudliwością nerwowo-mięśniową, co prowadzi do skurczów, mrowienia oraz drętwienia, głównie w obrębie dłoni, stóp i twarzy. Związana jest przede wszystkim z niskim poziomem wapnia w organizmie, ale również może być wywołana przez niedobory magnezu lub potasu, a także przez zmiany w równowadze pH krwi. Stres, nadużywanie alkoholu, niektóre leki oraz zaburzenia funkcjonowania przytarczyc mogą również przyczyniać się do jej wystąpienia. Chociaż tężyczka często wiąże się z dyskomfortem, to w większości przypadków nie jest stanem zagrażającym życiu i może być efektywnie leczona poprzez suplementację odpowiednich minerałów i zmiany w stylu życia. Ważne jest, aby osoby doświadczające jej objawów skonsultowały się z lekarzem, aby wykluczyć poważniejsze przyczyny i zapobiec ewentualnym komplikacjom.
Bibliografia
- Williams A, Liddle D, Abraham V. Tetany: A diagnostic dilemma. J Anaesthesiol Clin Pharmacol. 2011;27(3):393-394. doi:10.4103/0970-9185.83691
- Tężyczka utajona i pobudliwość nerwowo-mięśniowa. W. Kołłątaj, B. Kołłątaj, M. Klatka, .I. Kapczuk. Pediatr. Endocrinol. 2018.17.2.63.97-106.
- K.Popławska, K.Rychlik, K.Omidi, A. Będzichowska, A.Wawrzyniak, B. Kalicki: Tetany as the cause underlying the loss of consciousness. Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 213–221.







Dodaj komentarz