Problemy ze snem w ciąży – co na bezsenność i jakie preparaty stosować?

Dlaczego bezsenność pojawia się w ciąży?

Utrzymująca się w czasie ciąży bezsenność (jeśli się wyklucza zmiany hormonalne) może wynikać z:

• trudności ze znalezieniem odpowiedniej pozycji (podczas układania się do snu); znaczącą pod tym względem rolę odgrywa trzeci trymestr ciąży;   
• konieczność częstych wizyt w toalecie;
• braku poczucia bezpieczeństwa i związanego z tym stresu;
• częstych skurczów mięśni kończyn dolnych, które mogą wynikać między innymi z niedoboru magnezu, wapnia, potasu;
• zwiększonej aktywności płodu w porze nocnej;
• dolegliwości bólowych, które z każdym miesiącem mogą być coraz częstsze  i silniejsze (np. ból kręgosłupa, ból bioder);
• obaw przed zbliżającym się porodem;
• skurczów macicy.

Który trymestr ciąży jest najtrudniejszy jeśli chodzi o dobry sen?

Zdecydowanie trzeci trymestr. Wtedy najtrudniej jest o aktywność w ciągu dnia, najwięcej jest ruchów płodu, trudno wybrać komfortową pozycję ciała. Również pierwszy trymestr nie jest łatwy, ponieważ hormony powodują uczucie senności i w rezultacie prowadzą do tego, że kobieta więcej śpi, również w ciągu dnia. Ale to sen płytki. Najbardziej sprzyjającym dla snu okresem ciąży jest pierwsza połowa drugiego trymestru ciąży. Wtedy ogólne i psychiczne samopoczucie kobiety jest najlepsze.

Jak sobie radzić z bezsennością w ciąży?

Istnieje co najmniej kilka zasad, którymi powinna kierować się kobieta ciężarna, aby odpowiednio przygotować się do tzw. dobrego snu w czasie pory nocnej.  Przede wszystkim sypialnia powinna być przed snem przewietrzona, a temperatura i wilgotność dostosowana do indywidualnych potrzeb. Należy także unikać sytuacji i rzeczy, wywołujących silne bodźce emocjonalne, nawet jeśli jest to tylko film lub książka. Ważne jest także, aby, w miarę możliwości, praktykować regularne pory kładzenia się spać.

W przypadku kłopotów z zasypianiem korzystny może się okazać krótki spacer na świeżym powietrzu w godzinach wieczornych. Ciężarna kobieta powinna zrezygnować ze spożywania ciężkostrawnych posiłków i objadania się przed snem czy w nocy. Dobry efekt „nasenny” może z kolei przynieść wypicie małej ilości ciepłego napoju (np. mleka) tuż przed udaniem się na spoczynek. Należy jednak pamiętać, że wypicie zbyt dużej ilości jakiegokolwiek płynu późnym wieczorem może pobudzić produkcję moczu i przyczynić się do częstszych wizyt w toalecie w nocy.

Czy można stosować jakieś leki na bezsenność w ciąży?

Kobieta spodziewająca się dziecka nie powinna przyjmować żadnych leków nasennych bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem, ponieważ wiele z nich zawiera składniki, mogące zaszkodzić zarówno przyszłej mamie, jak i rozwijającemu się płodowi. Dlatego zawsze lekarz musi rozważyć, czy korzyści wynikające z włączenia leku są większe niż ryzyko dla matki i płodu – ryzyko wynikające ze stosowania danego leku. 

Czy są jakieś leki bez recepty na bezsenność w ciąży?

Zawsze wtedy, gdy pojawiają się zaburzenia snu lub bezsenność, trzeba zatroszczyć się o właściwą higienę snu. W przypadku kobiet w ciąży farmakoterapia to raczej ostateczność. O tym, kiedy i czy w ogóle będzie ona wskazana, powinien zadecydować lekarz. Nawet jeśli dotyczy to leków dostępnych bez recepty. Co natomiast z preparatami dostępnymi bez recepty, np. difenhydraminą czy doksylaminą? 

Jeśli chodzi o difenhydraminę to lek ten przenika przez barierę łożyskową i zgłaszano, że powoduje żółtaczkę i objawy pozapiramidowe u niemowląt, których matki otrzymywały lek w czasie ciąży, a stosowanie difenhydraminy w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości u płodu.

Jeśli chodzi o doksylaminę to badania epidemiologiczne produktów leczniczych zawierających doksylaminę nie dowiodły działania teratogennego u ludzi. Nie można natomiast wykluczyć oddziaływania farmakologicznego na płód. Ponieważ wiadomo, że doksylamina przenika przez łożysko, w ramach środków ostrożności zaleca się unikanie stosowania doksylaminy w okresie ciąży, chyba że potencjalna korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.

Jakie leki nasenne dla ciężarnych kupisz w aptece?

Niestety jest niewiele leków, które mogą bezpiecznie poprawić sen ciężarnych. Poniżej przedstawiamy przykładowe preparaty.

Melisa, tabletki

O produkcie:

• to suplement diety zawierający wyciąg z ziela melisy;
•  wyciąg z melisy wspiera zasypianie i spokojny sen;
• maksymalnie można zażyć 3 tabletki na dobę, ale tylko i wyłącznie po konsultacji z lekarzem;
• substancja czynna może również być stosowana w postaci ziół do zaparzenia w saszetkach.

Rumianek, herbatka ziołowa

O produkcie:

• to produkt leczniczy roślinny w postaci ziół do zaparzania w saszetkach;
• substancją czynną jest kwiat rumianku;
• 1 – 2 saszetki (1,5 – 3 g kwiatów rumianku) zaparzać w 150 ml wrzącej wody i stosować od 3 – 4 razy na dobę.

Podsumowanie

Ciąża to szczególny okres, gdzie nie powinno przyjmować się żadnych leków, nawet tych bez recepty nie konsultując się z lekarzem prowadzącym ciąże. Melisa pomaga ukoić nerwy, uspokoić organizm, ale warto pamiętać, że są to zioła, które nie w każdej ciąży i nie u każdej osoby muszą być wskazane. Wszelkie silne leki uspokajające na receptę jak relanium, jeśli w ogóle będą stosowane powinny być zażywane pod ścisła kontrolą psychiatry. 

Ważne jest aby starać się radzić sobie z bezsenność w jak najbardziej naturalny i bezpieczny sposób. Jeśli jednak okres problemów ze snem się nasila warto zasięgnąć pomocy psychologa lub psychiatry, którzy pomogą ustalić przyczynę problemu i wspólnie z pacjentem zastanowią się jak pomóc przyszłej mamie.