Abacavirum

Wskazania stosowania

  • Zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV)

Leki zawierające Abacavirum

Producenci leków z Abacavirum

O substancji czynnej

Informacje ogólne

Abacavir Accord to lek w postaci tabletek powlekanych, zawierający 300 mg substancji czynnej abakawiru. Jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej u pacjentów zakażonych wirusem HIV1.

Skład jakościowy i ilościowy

  • Substancja czynna: abakawir – 300 mg w jednej tabletce powlekanej1.
  • Substancje pomocnicze: Pełna lista znajduje się w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Abacavir Accord2.

Wskazania do stosowania

Abacavir Accord jest wskazany do stosowania w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej u pacjentów zakażonych wirusem HIV, zarówno u dorosłych, młodzieży, jak i dzieci3.

Badanie przed rozpoczęciem leczenia

Przed rozpoczęciem terapii abakawirem należy przeprowadzić badanie genetyczne w kierunku obecności alleli HLA-B*5701. Leku nie należy stosować u pacjentów, u których stwierdzono obecność tego allelu4.

Efektywność terapii

Korzystne działanie leku Abacavir Accord zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, głównie u dorosłych pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni lekami przeciwretrowirusowymi5.

Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania

Abacavir Accord jest wskazany do stosowania w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej w leczeniu zakażeń ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) u osób dorosłych, młodzieży i dzieci1.

Korzystne działanie produktu Abacavir Accord wykazano głównie w wynikach badań z dawkowaniem w schemacie dwa razy na dobę przeprowadzonych u dorosłych pacjentów dotychczas nieleczonych lekami przeciwretrowirusowymi, w leczeniu skojarzonym2.

Badania przed rozpoczęciem leczenia

Przed rozpoczęciem leczenia abakawirem powinno się przeprowadzić badanie obecności alleli HLA-B*5701 u każdego pacjenta zakażonego HIV, niezależnie od pochodzenia rasowego3.

Abakawiru nie należy stosować u pacjentów, o których wiadomo, że są nosicielami alleli HLA-B*57014.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Reakcje nadwrażliwości

Stosowanie abakawiru wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości (HSR), które mogą być zagrażające życiu. Objawy obejmują gorączkę, wysypkę oraz zmiany wielonarządowe. Reakcje te występują najczęściej w ciągu pierwszych 6 tygodni leczenia, ale mogą pojawić się w dowolnym momencie1.

Zalecenia dotyczące reakcji nadwrażliwości:

  • Przed rozpoczęciem leczenia należy przeprowadzić badanie na obecność alleli HLA-B*57012.
  • Nie należy stosować abakawiru u pacjentów z dodatnim wynikiem HLA-B*57013.
  • Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości4.
  • Ponowne podanie abakawiru po reakcji nadwrażliwości jest przeciwwskazane5.

Zaburzenia czynności wątroby i nerek

Wątroba:

Abakawir jest metabolizowany głównie w wątrobie. U pacjentów z lekkimi zaburzeniami czynności wątroby (5-6 punktów w skali Child-Pugh) należy zachować ostrożność i monitorować stężenie abakawiru w osoczu6.

Nie zaleca się stosowania abakawiru u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby7.

Nerki:

Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ale abakawir nie jest zalecany u pacjentów w końcowym stadium choroby nerek8.

Inne ostrzeżenia

Zaburzenia czynności mitochondriów:

Analogi nukleozydów, w tym abakawir, mogą wpływać na czynność mitochondriów, szczególnie u niemowląt narażonych w okresie życia płodowego9.

Zapalenie trzustki:

Zgłaszano przypadki zapalenia trzustki, ale związek z leczeniem abakawirem jest niepewny10.

Zdarzenia sercowo-naczyniowe:

Niektóre badania sugerują zwiększone ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, u pacjentów leczonych abakawirem11.

Zespół reaktywacji immunologicznej:

U pacjentów z ciężkim niedoborem immunologicznym może wystąpić reakcja zapalna na patogeny oportunistyczne po rozpoczęciu terapii przeciwretrowirusowej12.

Dawkowanie

Dawkowanie ogólne

Abacavir Accord może być przyjmowany z posiłkiem lub niezależnie od posiłków. Tabletki należy połykać bez rozkruszania, aby zapewnić podanie pełnej dawki leku1.

Dorośli, młodzież i dzieci o masie ciała ≥ 25 kg

Zalecana dawka wynosi 600 mg na dobę, podawana jako:

  • 300 mg (jedna tabletka) dwa razy na dobę, lub
  • 600 mg (dwie tabletki) jeden raz na dobę2.

Dzieci o masie ciała < 25 kg

Dawkowanie zależy od masy ciała:

  • 20 kg do < 25 kg: 450 mg na dobę, podawane jako 150 mg rano i 300 mg wieczorem lub 450 mg raz na dobę3.
  • 14 kg do < 20 kg: 300 mg na dobę, podawane jako 150 mg dwa razy na dobę lub 300 mg raz na dobę4.

Dzieci w wieku poniżej 3 miesięcy

Doświadczenie kliniczne jest ograniczone, dlatego nie ma specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania5.

Zmiana schematu dawkowania

Przy zmianie z dawkowania dwa razy na dobę na raz na dobę, należy przyjąć dawkę raz na dobę po około 12 godzinach od ostatniej dawki. W przypadku powrotu do dawkowania dwa razy na dobę, należy przyjąć dawkę po około 24 godzinach od ostatniej dawki6.

Szczególne grupy pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jednak Abacavir Accord nie jest zalecany u pacjentów w końcowym stadium choroby nerek7.

Zaburzenia czynności wątroby

Abakawir jest metabolizowany głównie w wątrobie. U pacjentów z lekkimi zaburzeniami czynności wątroby (5-6 punktów w skali Child-Pugh) konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta, w tym stężenia abakawiru w osoczu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, chyba że jest to konieczne8.

Pacjenci w podeszłym wieku

Brak danych farmakokinetycznych dotyczących pacjentów w wieku powyżej 65 lat9.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania

Stosowanie preparatów zawierających abakawir jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na abakawir lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Abacavir Accord1.

Dodatkowe informacje

Przed rozpoczęciem stosowania leku zawierającego abakawir, należy dokładnie zapoznać się z pełną charakterystyką produktu leczniczego, aby uniknąć ryzyka wystąpienia działań niepożądanych lub reakcji alergicznych.

Interakcje

Interakcje z enzymami

Abakawir wykazuje niskie prawdopodobieństwo interakcji z enzymami cytochromu P450. Badania in vitro wskazują, że abakawir może hamować cytochrom P450 1A1 (CYP 1A1), ale nie wpływa znacząco na enzymy CYP 2C9 ani CYP 2D61. Ponadto, abakawir nie pobudza metabolizmu wątrobowego, co minimalizuje ryzyko interakcji z inhibitorami proteazy i innymi lekami metabolizowanymi przez główne enzymy P4502.

Interakcje z alkoholem i metadonem

Podczas jednoczesnego podawania alkoholu, AUC abakawiru wzrasta o około 41%, jednak zmiana ta nie jest uznawana za klinicznie istotną3. W przypadku metadonu, abakawir może zwiększać klirens metadonu o 22%, co może prowadzić do objawów odstawienia u pacjentów. W takich przypadkach może być konieczna modyfikacja dawkowania metadonu4.

Interakcje z retinoidami i riocyguatem

Retinoidy, eliminowane przez dehydrogenazę alkoholową, mogą potencjalnie wchodzić w interakcje z abakawirem, choć nie zostało to dokładnie zbadane5. W przypadku riocyguatu, abakawir może zwiększać jego AUC(0-∞) około 3-krotnie, co może wymagać zmniejszenia dawki riocyguatu6.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ abakawiru na ciążę

Decyzja o zastosowaniu leków przeciwretrowirusowych, w tym abakawiru, u kobiet w ciąży zakażonych HIV, powinna uwzględniać zarówno dane z badań na zwierzętach, jak i doświadczenie kliniczne. Celem jest zmniejszenie ryzyka przeniesienia wirusa HIV na noworodka1.

Badania na zwierzętach

W badaniach na zwierzętach wykazano toksyczne działanie abakawiru na rozwijające się zarodki i płody u szczurów, ale nie u królików. Dodatkowo, abakawir wykazał działanie rakotwórcze w modelach zwierzęcych. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi nie jest znane2.

Dane kliniczne u ludzi

U kobiet w ciąży, u których stosowano abakawir (w tym u ponad 800 w pierwszym trymestrze i u ponad 1000 w drugim i trzecim trymestrze), nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka wad rozwojowych płodu ani toksyczności dla płodu i noworodka. Sugeruje to, że ryzyko wad rozwojowych u ludzi jest mało prawdopodobne3.

Zaburzenia mitochondrialne

Analogiczne nukleozydy i nukleotydy, w tym abakawir, mogą powodować uszkodzenia mitochondriów. Zaburzenia te obserwowano u niemowląt narażonych na działanie tych substancji w okresie prenatalnym lub po urodzeniu, nawet u tych bez wykrywalnego HIV4.

Wpływ abakawiru na karmienie piersią

Abakawir i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego. Badania na szczurach wykazały, że substancja ta jest wydalana do mleka samic. Brak jest jednak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania abakawiru u dzieci w wieku poniżej 3 miesięcy5.

Zaleca się, aby matki zakażone wirusem HIV nie karmiły piersią, aby uniknąć ryzyka przeniesienia wirusa na dziecko6.

Wpływ abakawiru na płodność

Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu abakawiru na płodność7.

Działania niepożądane

Reakcje nadwrażliwości na abakawir

Reakcje nadwrażliwości na abakawir mogą obejmować objawy ze strony układu oddechowego i żołądkowo-jelitowego, które mogą prowadzić do błędnego rozpoznania jako choroby układu oddechowego lub zapalenia żołądka i jelit1. Objawy te nasilają się podczas leczenia i mogą zagrażać życiu, ale zwykle ustępują po odstawieniu leku2.

Objawy reakcji nadwrażliwości

  • Skóra: Wysypka (plamisto-grudkowa lub pokrzywkowa)
  • Układ pokarmowy: Nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha
  • Układ oddechowy: Duszność, kaszel, ból gardła
  • Ogólnoustrojowe: Gorączka, letarg, złe samopoczucie

Ponowne podanie abakawiru po wystąpieniu reakcji nadwrażliwości może prowadzić do szybkiego nawrotu objawów, które mogą być cięższe niż reakcja początkowa3.

Zaburzenia metaboliczne związane z abakawirem

Podczas leczenia abakawirem mogą wystąpić zmiany w masie ciała oraz stężeniach lipidów i glukozy we krwi4. Zaburzenia te mogą być związane z opanowywaniem choroby i stylem życia, ale nie ma przekonujących dowodów na związek z konkretną terapią5.

Zaburzenia mitochondrialne

Analog nukleozydów, jakim jest abakawir, może wpływać na czynność mitochondriów, co może prowadzić do zaburzeń hematologicznych i metabolicznych6.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży leczonych abakawirem nie zaobserwowano dodatkowych zdarzeń dotyczących bezpieczeństwa w porównaniu do populacji dorosłych7.

Zaburzenia mitochondrialne u niemowląt

Zgłaszano występowanie zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt narażonych na działanie analogów nukleozydów w okresie życia płodowego8.

Przedawkowanie

Przedawkowanie abakawiru

W badaniach klinicznych podawano pacjentom abakawir w pojedynczych dawkach do 1200 mg i dawkach dobowych do 1800 mg. Nie odnotowano działań niepożądanych innych niż te, które występują przy standardowych dawkach. Działanie większych dawek nie jest znane1.

Obserwacja i leczenie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku pacjenta należy obserwować w celu wykrycia objawów zatrucia (patrz punkt 4.8 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Abacavir Accord). W razie konieczności należy wdrożyć standardowe leczenie objawowe. Nie wiadomo, czy abakawir może być usuwany z organizmu podczas dializy otrzewnowej lub hemodializy2.