Eszopiclonum

Wskazania stosowania

Bezsenność

Leki zawierające Eszopiclonum

Producenci leków z Eszopiclonum

O substancji czynnej

Informacje ogólne

Esogno to produkt leczniczy zawierający eszopiklon, stosowany w leczeniu bezsenności u dorosłych. Substancja ta należy do grupy leków o działaniu podobnym do benzodiazepin, które są wskazane w przypadku ciężkich zaburzeń snu, wpływających negatywnie na jakość życia pacjenta¹.

Skład i postać

Esogno dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w trzech dawkach: 1 mg, 2 mg i 3 mg eszopiklonu. Każda tabletka zawiera:

Rdzeń tabletki: celuloza mikrokrystaliczna, wapnia wodorofosforan, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian².
Otoczka: hypromeloza, talk, tytanu dwutlenek (E 171), makrogol 3350, indygotyna (E 132), lak aluminiowy (tylko w tabletkach 1 mg i 3 mg)³.

Tabletki różnią się kolorem i oznaczeniem w zależności od dawki:

1 mg: jasnoniebieskie, oznaczone „1”⁴.
2 mg: białe, oznaczone „2”⁵.
3 mg: niebieskie, oznaczone „3”⁶.

Przechowywanie i opakowanie

Esogno należy przechowywać w temperaturze pokojowej, z wyjątkiem tabletek 1 mg pakowanych w blister PVC/PVdC/PVC-Aluminium, które nie powinny być przechowywane w temperaturze powyżej 30°C⁷.

Produkt dostępny jest w opakowaniach typu blister (PVC/PVdC/PVC/Aluminium, PVC/PCTFE/Aluminium lub OPA/Aluminium/PVC/Aluminium) w różnych wielkościach: 7, 10, 14, 20, 28, 30, 50, 56, 98 lub 100 tabletek⁸.

Okres ważności leku wynosi 3 lata⁹.

Wskazania do stosowania

Produkt leczniczy Esogno zawierający substancję czynną Eszopiclonum jest przeznaczony do leczenia bezsenności u dorosłych. Zaleca się stosowanie go zazwyczaj przez krótki okres czasu¹.

Kryteria stosowania

Benzodiazepiny lub substancje o działaniu podobnym do benzodiazepin, takie jak Eszopiclonum, są wskazane tylko w przypadku, gdy zaburzenie snu jest ciężkie, powoduje pogorszenie jakości życia lub naraża pacjenta na skrajne cierpienie².

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania eszopiklonu

Przed przepisaniem eszopiklonu należy zidentyfikować przyczynę bezsenności. Jeśli bezsenność nie ustępuje po 7-14 dniach leczenia, może to wskazywać na pierwotne zaburzenie psychiczne lub fizyczne, co wymaga ponownej oceny stanu pacjenta¹.

Przewlekłe zaburzenia oddychania

Eszopiklon należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością oddechową, ponieważ może upośledzać czynność układu oddechowego².

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem opioidów

Jednoczesne stosowanie eszopiklonu z opioidami może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy okres³.

Ryzyko uzależnienia od eszopiklonu

Eszopiklon, podobnie jak inne substancje o działaniu podobnym do benzodiazepin, może prowadzić do fizycznego i psychicznego uzależnienia. Ryzyko to wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia, a także u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie⁴.

Objawy odstawienne

Nagłe przerwanie leczenia może prowadzić do objawów odstawiennych, takich jak ból głowy, ból mięśni, niepokój, splątanie, a w ciężkich przypadkach omamy lub napady padaczkowe⁵.

Działania niepożądane eszopiklonu

Zaburzenia pamięci i funkcji psychomotorycznych

Eszopiklon może powodować amnezję następczą oraz zaburzenia psychoruchowe, zwiększając ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych⁶.

Reakcje psychiczne i paradoksalne

Podczas stosowania eszopiklonu mogą wystąpić reakcje paradoksalne, takie jak niepokój, pobudzenie, agresja, omamy i koszmary senne⁷.

Interakcje i przeciwwskazania

Interakcje z alkoholem i innymi lekami

Eszopiklon nie powinien być stosowany z alkoholem lub innymi substancjami depresyjnymi, ponieważ zwiększa to ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia psychomotoryczne⁸.

Przeciwwskazania

Eszopiklon jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością oddechową, miastenią oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną⁹.

Dawkowanie

Dorośli

Zalecana dawka początkowa: 1 mg.
Dawkę można zwiększyć do 2 mg lub 3 mg, jeśli jest to klinicznie wskazane¹.
Całkowita dawka nie powinna przekraczać 3 mg.
Eszopiklon należy przyjmować jednorazowo bezpośrednio przed snem. Nie należy powtarzać dawki w ciągu tej samej nocy².

Okres stosowania

Okres stosowania powinien być najkrótszy jak to możliwe do skutecznego leczenia i nie powinien przekraczać czterech tygodni, włączając w to okres zmniejszania dawki³.
W niektórych przypadkach, np. w przypadku pacjentów z przewlekłą bezsennością, może być konieczne wydłużenie okresu stosowania do maksimum sześciu miesięcy. Wymaga to regularnego monitorowania i oceny stanu pacjenta⁴.

Interakcje z innymi lekami

Dawka nie może przekraczać 2 mg u pacjentów dorosłych przyjmujących ketokonazol lub inne silne inhibitory CYP3A4⁵.
U pacjentów w podeszłym wieku przyjmujących silne inhibitory CYP3A4, eszopiklon jest przeciwwskazany⁶.
Zmniejszenie dawki eszopiklonu może być konieczne podczas jednoczesnego stosowania z produktami leczniczymi o znanym działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy⁷.

Specjalne grupy pacjentów

Pacjenci w wieku 65 lat i więcej

Zalecana dawka początkowa: 1 mg bezpośrednio przed snem⁸.
Dawkę można zwiększyć do 2 mg, jeśli jest to klinicznie uzasadnione⁹.
Nie należy przekraczać zalecanych dawek¹⁰.

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności wątroby nie jest wymagane zmniejszenie dawki¹¹.
U pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby eszopiklon jest przeciwwskazany, ponieważ może wywołać encefalopatię¹².

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności nerek nie jest wymagane zmniejszenie dawki¹³.
U pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek maksymalna zalecana dawka wynosi 2 mg¹⁴.

Dzieci i młodzież

Nie należy stosować eszopiklonu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat¹⁵.
Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci i młodzieży¹⁶.

Sposób podawania

Produkt Esogno przeznaczony jest do podawania doustnego¹⁷.
Nie należy rozkruszać ani łamać tabletek przed połknięciem z uwagi na gorzki smak substancji czynnej¹⁸.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

Substancja czynna Eszopiclonum jest przeciwwskazana w następujących sytuacjach:

Nadwrażliwość na substancję czynną, zopiklon lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Esogno¹.
Myasthenia gravis (miastenia)².
Częsta niewydolność oddechowa³.
Zespół ciężkiego bezdechu sennego⁴.
Częsta niewydolność wątroby⁵.

Przeciwwskazania specyficzne

Substancja czynna Eszopiclonum ma dodatkowe przeciwwskazania w określonych grupach pacjentów:

Pacjenci w podeszłym wieku przyjmujący jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 (patrz punkt 4.5. ChPL leku Esogno)⁶.
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat⁷.

Interakcje

Interakcje z alkoholem i lekami depresyjnymi

Należy unikać spożywania alkoholu podczas stosowania eszopiklonu, ponieważ uspokajające działanie eszopiklonu może zostać wzmocnione¹. W skojarzeniu z innymi substancjami wpływającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. leki przeciwpsychotyczne, przeciwlękowe, zwiotczające mięśnie, leki przeciwpadaczkowe i uspokajające leki przeciwhistaminowe) może wystąpić nasilenie sedacji ośrodkowej². Jeśli eszopiklon stosowany jest jednocześnie z lekami o znanym działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy jak olanzapina, może być konieczne zmniejszenie dawki eszopiklonu³.

Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4

CYP3A4 jest głównym szlakiem metabolicznym eliminacji eszopiklonu, z dodatkowym udziałem CYP2E1⁴. Ekspozycja na eszopiklon była zwiększona około dwukrotnie przez jednoczesne podawanie ketokonazolu, silnego inhibitora CYP3A4 w dawce 400 mg na dobę przez 5 dni⁵. Oczekuje się, że inne silne inhibitory CYP3A4 (takie jak inne azolowe leki przeciwgrzybicze, antybiotyki makrolidowe, sok grejpfrutowy) będą miały podobne działanie⁶. W konsekwencji nasenne działanie eszopiklonu może zostać nasilone⁷. Podczas jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4 może być konieczne zmniejszenie dawki eszopiklonu⁸. U osób w podeszłym wieku stosujących silne inhibitory CYP3A4, eszopiklon jest przeciwwskazany⁹.

Ekspozycja na racemiczny zopiklon była zmniejszona o 80% przez jednoczesne stosowanie ryfampicyny, silnego induktora CYP3A4¹⁰. Podobnego działania można oczekiwać podczas jednoczesnego stosowania eszopiklonu z innymi silnymi induktorami enzymów cytochromu P450 takimi jak karbamazepina, fenytoina i ziele dziurawca¹¹.

Interakcje z innymi lekami

Eszopiklon nie wpływa na profil farmakokinetyczny i farmakodynamiczny paroksetyny, digoksyny, warfaryny, czy na farmakodynamiczny profil lorazepamu¹².

U pacjentów z zaburzeniami nastroju jednoczesne podawanie eszopiklonu z fluoksetyną lub escitalopramem nie miało niekorzystnego wpływu na farmakodynamikę eszopiklonu lub przeciwdepresyjnego produktu leczniczego¹³.

Jednoczesne stosowanie z benzodiazepinami lub substancjami o działaniu podobnym do benzodiazepin w tym z narkotycznymi lekami przeciwbólowymi może nasilać ich działanie euforyczne i prowadzić do zwiększenia uzależnienia fizycznego¹⁴.

Opioidy

Jednoczesne stosowanie leków uspokajających takich jak benzodiazepiny lub substancji o działaniu podobnym do benzodiazepin, takich jak eszopiklon z opioidami może zwiększyć ryzyko wystąpienia uspokojenia polekowego, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu z powodu addytywnego działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy¹⁵. Dawkowanie i okres jednoczesnego stosowania powinny być ograniczone¹⁶.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża

Brak jest danych lub istnieją ograniczone dane dotyczące stosowania eszopiklonu u kobiet ciężarnych. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję (patrz punkt 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Esogno). Potencjalne ryzyko dla ludzi jest nieznane. Produkt leczniczy Esogno nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących antykoncepcji¹.

Jeśli racemiczny zopiklon stosowany jest w późnym okresie ciąży, u noworodka mogą wystąpić objawy odstawienne. W ostatnim trymestrze ciąży istnieje ryzyko niekorzystnego działania farmakologicznego na płód i/lub noworodka, takie jak hipotonia, depresja oddechowa i hipotermia².

Karmienie piersią

Nie jest wiadomo, czy eszopiklon lub jego metabolit (S)-N-demetylozopiklon przenikają do mleka kobiecego. Badania na ludziach i zwierzętach z zastosowaniem racemicznego zopiklonu wykazały przenikanie do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Nie należy stosować produktu leczniczego Esogno w okresie karmienia piersią³.

Płodność

W badaniach klinicznych na ludziach nie zaobserwowano oznak upośledzenia płodności u mężczyzn i kobiet po leczeniu przez okres 6 miesięcy. Jednak badania na zwierzętach dotyczące eszopiklonu wykazały upośledzenie płodności samców i samic różnych gatunków (patrz punkt 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Esogno). Wpływ eszopiklonu na płodność mężczyzn i kobiet po długotrwałym (> 6 miesięcy) podawaniu jest nieznany⁴.

Działania niepożądane

Działania niepożądane związane z eszopiklonem

Działania niepożądane eszopiklonu zostały zidentyfikowane na podstawie badań klinicznych trwających do 6 miesięcy, w których uczestniczyło 1626 pacjentów przyjmujących eszopiklon i 858 pacjentów przyjmujących placebo. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zaburzenia smaku (nieprzyjemny smak). Inne często obserwowane działania to ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy i nudności (<10% pacjentów)¹.

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania:

Bardzo często (≥1/10): zaburzenia smaku (nieprzyjemny smak).
Często (≥1/100 do <1/10): ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy, nudności, nerwowość, depresja, lęk, zamglone widzenie, migrena, zapalenie gardła, suchość w ustach, biegunka, nudności, niestrawność, ból brzucha, wymioty, wysypka, ból pleców, ból mięśni, astenia, ból.
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100): zakażenia, niedokrwistość, reakcje alergiczne, obrzęk obwodowy, niestabilność emocjonalna, zawroty głowy, ataksja, szumy uszne, nadciśnienie, duszność, cuchnący oddech, łagodny wzrost aktywności aminotransferaz, reakcja nadwrażliwości na światło, kurcze nóg, zwiększona częstość oddawania moczu, bolesne miesiączkowanie, gorączka, zwiększenie masy ciała.
Rzadko (≥1/10000 do <1/1000): obrzęk naczynioruchowy, agresja, niepokój, przywidzenia, złość, nieprawidłowe zachowanie, somnambulizm, świąd, upadki.
Częstość nieznana: uzależnienie, objawy odstawienne, stłumione emocje, zaburzenia węchu, depresja oddechowa, osłabienie mięśni.

Specjalne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Profil działań niepożądanych u osób w podeszłym wieku jest podobny do obserwowanego u dorosłych pacjentów. Dodatkowo, u osób starszych częściej występuje zamglone widzenie i świąd².

Amnezja

Amnezja wsteczna może wystąpić podczas stosowania zaleconych dawek terapeutycznych, a ryzyko wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki. Wystąpienie amnezji może być powiązane z niewłaściwym zachowaniem³.

Uzależnienie

Stosowanie eszopiklonu może prowadzić do rozwoju uzależnienia fizycznego i psychicznego. Przerwanie leczenia może powodować objawy odstawienne lub zjawisko odbicia⁴.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Zgłoszenia można dokonać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub podmiotu odpowiedzialnego⁵.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie eszopiklonu objawia się różnym stopniem depresji ośrodkowego układu nerwowego, od senności do śpiączki, w zależności od ilości przyjętej substancji¹.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Zalecane jest leczenie objawowe i podtrzymujące w odpowiednich warunkach szpitalnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na czynności układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Płukanie żołądka jest przydatne jedynie wtedy, gdy zostanie wykonane wkrótce po przyjęciu substancji. Hemodializa nie powinna przynosić korzyści z uwagi na dużą objętość dystrybucji eszopiklonu. Użytecznym antidotum może być flumazenil².

Dane kliniczne i przypadki

W badaniach klinicznych z eszopiklonem odnotowano jeden przypadek przedawkowania do 36 mg eszopiklonu, w którym pacjent wyzdrowiał całkowicie. Od wprowadzenia do obrotu odnotowano spontaniczne przypadki przedawkowania do 270 mg. Śmiertelne przedawkowanie jest bardziej prawdopodobne, gdy eszopiklon jest stosowany w skojarzeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem. Odnotowano przypadki całkowitego wyzdrowienia po przedawkowaniu samego eszopiklonu do 270 mg³.